Malatya geneline yayılan yeniden yapılanma ve konut teslimatları sürerken, kiralık ev piyasasında fahiş fiyatların yanı sıra emlakçı komisyonları da vatandaşın bütçesini zorlamaya devam ediyor. Ev arayışındaki vatandaşların en çok mağdur olduğu emlakçı hizmet bedeli hususunda yasal sınırlar netleşti.
Ticaret Bakanlığı’nın Taşınmaz Ticareti Hakkında Yönetmeliği kapsamında, kiralık konutlarda emlak danışmanının talep edebileceği maksimum komisyon tutarı en fazla 1 aylık kira bedeli (+%20 KDV) ile sınırlandırılmış durumda.
Ancak mevzuatta bu bedelin kimin tarafından ödeneceğine dair net bir zorunluluk bulunmaması, şehirdeki konut arzı darlığı nedeniyle tüm maliyetin kiracılara yüklenmesine yol açıyor.
Mevzuat Ne Diyor? Yasal Sınırlar ve Oranlar
Gayrimenkul işlemlerinde geçerli olan Borçlar Kanunu ve Taşınmaz Ticareti Hakkındaki Yönetmelik uyarınca komisyon şartları şu esaslara bağlanıyor:
Kiralama Hizmet Bedeli: Emlak danışmanı, sözleşme başına en fazla 1 aylık kira bedeli tutarında hizmet bedeli alabilir. Bu tutarın üzerinde talepte bulunulması mevzuata aykırıdır.
Satış İşlemleri Sınırı: Gayrimenkul alım-satım süreçlerinde komisyon oranı, yazılı sözleşme olmaksızın satış bedelinin en fazla yüzde 4’ü (+KDV) olarak uygulanabilir.
Ödeme Tarafı Belirsizliği: Yönetmelik, hizmet bedelinin ev sahibi ve kiracı arasında bölüştürülmesine olanak tanır. Ancak taraflar arasında aksi bir anlaşma yoksa, piyasa koşulları ödeyen tarafı belirliyor.
Malatya Piyasasında Fatura Kiracıya Kesiliyor
Dünya genelinde ve konut bolluğunun yaşandığı dönemlerde emlakçı komisyonunu mülk sahipleri karşılarken, Malatya’daki mevcut saha şartları dengeleri değiştirdi:
Arz Darlığı Kiracıyı Çaresiz Bırakıyor: Malatya’da kiralık ev seçeneklerinin kısıtlı olması, ev sahiplerinin elini güçlendiriyor. Mülk sahipleri komisyon ödemeye yanaşmadığı için evi tutmak isteyen vatandaşlar tutarın tamamını üstlenmek zorunda kalıyor.
Deprem Sonrası Stok Beklentisi: Şehir genelinde inşa edilen kamu ve özel sektör konut projelerinin tamamen tamamlanıp kiralık portföylerin rahatlamasıyla birlikte, komisyon yükünün gelecekte yeniden ev sahipleri ile paylaşılması bekleniyor.
