Malatya Sebze ve Meyve Hali’nde bugünlerde üreticiyi ve tüketiciyi hayrete düşüren, adeta ezber bozan bir fiyat tablosu yaşanıyor. Avrupa Birliği (AB) coğrafi işaret tesciline sahip olan, tüm dünyanın lezzetine şapka çıkardığı Malatya kayısısı, 90-100 TL seviyesinden işlem görüyor.
İşin asıl şok edici tarafı ise coğrafi tescili olmayan ve sofralık sınıfta yer alan Iğdır kayısısının da aynı şekilde 90-100 TL bandında satılması!
Peki, normal şartlarda kalitesi, aroması ve tescilli marka değeriyle piyasada çok daha yüksek fiyatları görmesi gereken Malatya kayısısı neden bu değerde eşitlendi? Coğrafi tescilli Malatya kayısısının asıl farkı nerede göz ardı ediliyor?
İşte iki meyve arasındaki o derin uçurum ve Malatya kayısısının hakkının verilmesi gereken o can alıcı farklar:
1. Coğrafi İşaretli Dünya Markası: Koruma Altındaki Kalite
Malatya kayısısı, sadece Türkiye’de değil, Avrupa Birliği nezdinde de tescillenmiş özel bir üründür. Bu tescil; toprağından havasına, üretim standardından meyvenin kalitesine kadar her şeyin garanti altında olduğunun kanıtıdır. Sıradan bir sofralık kayısı ile dünya çapında coğrafi koruma kalkanına sahip bir markanın kendi evinde aynı fiyata satılması, piyasadaki büyük bir fiyat anomalisine işaret ediyor.
2. Kuru Madde Oranı (Briks) Farkı: Malatya Kayısısı Neden "Altın"?
Malatya kayısısı: Malatya’nın mikroklima iklimi sayesinde meyvedeki kuru madde (şeker ve kuru öz) oranı son derece yüksektir. Bu yüksek oran, meyveye o eşsiz dolgun lezzeti verir. Hem yaş tüketimde rakipsizdir hem de kurutulduğunda asıl ekonomik gücünü ortaya koyar.
Iğdır kayısısı (Şalak): Su oranı yüksek, lifli ve daha gevşek dokulu bir meyvedir. Kurutulmaya uygun değildir, sadece taze tüketilir. Su ağırlıklı yapısıyla tescilli lezzetle aynı fiyattan işlem görmesi tüketici açısından büyük bir haksızlıktır.
3. Aromadaki Gizli Değer: İksir Gibi Lezzet
Malatya kayısısını ısırdığınızda hissettiğiniz o yoğun, damakta uzun süre kalan asit-şeker dengesi ve yoğun aroma, dünyanın hiçbir yerinde taklit edilemez. Iğdır kayısısı daha yüzeysel ve hafif bir tada sahipken, coğrafi tescilli Malatya kayısısının her tanesi adeta bir lezzet patlaması yaşatır. Bu kalite farkının fiyat etiketine yansımaması, Malatya kayısısının değerinin çok altında satıldığının en net kanıtıdır.
"Değerinin Altında Satılıyor!"
Sektör temsilcileri ve üreticiler, Malatya Sebze ve Meyve Hali'ndeki bu tablodan rahatsız. Coğrafi tescilli, bu kadar zahmetli ve dünya çapında talep gören bir ürünün hak ettiği değerin çok altında satıldığını belirten üreticiler; "Malatya kayısısı kendi pazarında hak ettiği yüksek fiyatı bulmalı, diğer kayısılarla aynı kefeye konulmamalı" diyerek duruma dikkat çekiyor. Tüketiciler için ise şu an tescilli lezzeti bu fiyata bulabilmek büyük bir fırsat olsa da, üreticinin emeğinin karşılığını alabilmesi için fiyat dengesinin Malatya lehine değişmesi gerekiyor.
