Malatya ilinin zengin tarihi dokusuna ışık tutan önemli eserlerden biri olan ve Arapgir ilçesi Osmanpaşa Mahallesi sınırları içinde bulunan tarihi Hanikah, tarih meraklılarını bekliyor. Dinsel ve kültürel yapılar kategorisinde yer alan ve 10 Eylül 1977 tarihinde tescil edilerek koruma altına alınan yapı, bölgedeki İlhanlı mimarisinin nadide örneklerinden biri olarak dikkat çekiyor.
700 Yıllık Kitabesiz Anıt
Yapılan incelemelerde üzerinde tarihi belirten herhangi bir kitabeye rastlanmayan Hanikah’ın, mimari üslup özellikleri ve bölgedeki diğer yapılarla karşılaştırılması neticesinde 14. yüzyılda, İlhanlılar döneminde inşa edildiği tahmin ediliyor. Yaklaşık 700 yıllık bir geçmişe sahip olduğu düşünülen bu yapı, zamanın yıpratıcı etkilerine rağmen ayakta kalarak günümüze ulaşmayı başarmış.
Mimari Özellikleri Göz Dolduruyor
87 metrekarelik bir alan üzerine kurulu olan Hanikah, asıl planı itibarıyla "L" şeklinde bir tasarıma sahip. Yapının inşasında ana malzeme olarak moloz taş tercih edilirken, kemerlerde düzgün kesme taş kullanılarak estetik ve dayanıklılık ön plana çıkarılmış. Binaya doğu yönündeki kapıdan giriliyor; mihrap ve doğu duvarında ise ikişer pencere yer alıyor. Kuzey ve batı duvarlarında iki küçük kapının bulunduğu yapı, iç mekan kurgusuyla da dikkat çekiyor.
Mihrabın bulunduğu ön kısım beşik tonozlu iken, kubbeli kısımdan ağır sivri kemerlerle ayrılıyor. Oval şekilli kubbe ise pandantifler aracılığıyla taşınıyor. Doğu yönünde yer alan beşik tonozlu kısım ise "L" planın bir ucunu oluşturuyor.
Ulu Camii’nin Devamı Niteliğinde
Hanikah’ın tarihi önemi, sadece kendi mimari özellikleriyle sınırlı kalmıyor. Araştırmacılar, yapının kitabesinin bulunmamasını, Arapgir Ulu Camii ile aynı dönemde inşa edilmesine bağlıyor. Hanikah’ın, Ulu Camii ile birlikte bir külliye meydana getirdiği ve esasında caminin bir devamı olarak değerlendirilmesi gerektiği belirtiliyor. Konum olarak Ulu Camii seviyesinden biraz daha yüksekte bulunan yapı, bu tarihi bütünlüğün önemli bir parçası.
Grup Yapı olarak koruma derecesine sahip olan bu tarihi Hanikah, doğru tanıtım ve restorasyon çalışmalarıyla Malatya ve Arapgir’in inanç ve kültür turizmine önemli katkılar sağlama potansiyeli taşıyor. İlhanlı döneminden günümüze uzanan bu taş miras, ziyaretçilerine adeta geçmişe yolculuk yapma imkanı sunuyor.
