Malatya’da bereketiyle gelen kayısı rekoltesi, üreticinin yüzünü yine güldürmedi. Yazıhan Ziraat Odası Başkanı Yunus Kılınç’ın iddialarıyla alevlenen "fiyat manipülasyonu" tartışmaları, Sinem Hatun Davut’un moderatörlüğünü üstlendiği, Busabah Medya Yönetim Kurulu Üyesi Umut Bozkurtoğlu ve MGTC Başkanı Mehmet Aydın’ın konuk olduğu Bakış Açısı programında masaya yatırıldı.
Geçen yıl yaşanan zirai don hadisesinin ardından bu yıl kayısı rekoltesinin yüksek olması beklenirken, alıcıların ve bazı ihracatçıların fiyatları düşürmek için alımları durdurduğu iddiaları gündeme alındı. 10 milyar lira harcanan dev yatırımlara rağmen çiftçinin mağdur edildiğini belirtilerek, "Alın terini 200 liraya kapatıp 1000 liraya satan rantçılara karşı devlet ve borsa artık sessiz kalmamalı" çağrısında bulunuldu.
Yazıhan Ziraat Odası Başkanı Yunus Kılınç’ın
1000 liralık kayısıyı üreticinin bahçesinden 200 liraya kapatmak istiyorlar, bizi birkaç ihracatçının eline bırakmayın
feryadı, Bakış Açısı programında sert eleştirilerle değerlendirildi.
"10 Milyar Lira Harcandı, Kime Faydası Oldu?"
Programda konuşan Umut Bozkurtoğlu, Malatya’da kurulan Dünya Kayısı Ticaret Merkezi ve lisanslı depoculuk projeleri için harcanan devasa bütçelere dikkat çekti. Bugünkü değerle yaklaşık 10 milyar liralık yatırımların üreticiyi korumaya yetmediğini vurgulayan Bozkurtoğlu,
Kuru kayısı modern koşullarda depolansın, çiftçi malını hemen satmak zorunda kalmasın diye dünya kadar tesis yapıldı, bütçe harcandı. Peki ne değişti? Bildim bileli 5-6 tane firma var, parayı yine bunlar kazanıyor. Kayısı yansa da bunlar kaybetmiyor, bol olsa da kaybetmiyor. Bu 10 milyar lira sadece bu rantçıların imkânı için mi harcandı?
sözleriyle tepkisini dile getirdi.
"TMO Nerede, Borsanın Başkanı Neden Sessiz?"
MGTC Başkanı Mehmet Aydın ise Türkiye’nin diğer bölgelerinde çay, fındık, zeytin ve pirinç gibi ürünlerde devletin taban fiyat belirleyip Toprak Mahsulleri Ofisi (TMO) kanalıyla piyasayı dengelediğine dikkat çekti. Malatya kayısısında böyle bir mekanizmanın işlememesini "yerel aktörlerin etkisizliği" olarak nitelendiren ve iddiaların doğrudan muhatabının Ticaret Borsası olduğunu belirtilen Aydın,
Bu kentin bir kayısı borsası var. Başkanı nerede? Ziraat Odası Başkanı’nın 'üreticiye baskı yapılıyor' iddiası yalansa çıksın 'Yalan söylüyorlar' desin. Doğruysa bu fırsatçılarla en başta borsanın mücadele etmesi gerekmez mi? Tavukçuluk sektöründe veya diğer alanlarda piyasayı manipüle edenlere nasıl müdahale edildiyse, köylünün 200 liralık malını gasp etmeye çalışan rantçıların da kulağından tutulup hesabı sorulmalıdır. Bu yapılan ticaret değil, açıkça emek hırsızlığıdır
dedi.
"Malatya Kayısı Yüzünden Zenginleşemedi"
Kayısıdan elde edilen gelirin üreticiye dönmediğini, bu durumun kırsalı boşalttığını vurgulayan Umut Bozkurtoğlu, Malatya'nın sanayileşme ve markalaşma fırsatlarını da bu kontrolsüz düzen yüzünden kaçırdığını ifade eden Bozkurtoğlu,
Biz kayısı üreticisinin zengin olduğunu hiç görmedik ama 3-4 ay çalışıp şatafatlı hayatlar yaşayan ihracatçıları gördük. Zamanında Özal dönemindeki ihracat hamlelerini değerlendiremedik; bir meyve suyu meşrubat fabrikası dahi kurup düşük kaliteli ürünü katma değere dönüştüremedik. Çiftçi kazanamayınca genç kalmıyor, köyler boşalıyor, çoban bile bulunamıyor. Bu bir zincirleme çöküştür
ifadelerini kullandı.
"Yarın Oy İstemeye Gideceksiniz!"
Yıllardır kurulan birliklerin dolandırıldığını, kriz anlarında üreticinin hep yalnız bırakıldığını belirten Mehmet Aydın, konuşmasını siyasilere ve bölge milletvekillerine seslenerek tamamladı. Aydın,
Yarın o üreticinin ayağına gidip oy isteyeceksiniz. Sıcakta, dağda, bahçede gece gündüz demeden ter döken çiftçinin sesine kulak verin. Bu rantçıların, fırsatçıların baskısına son verilmezse Malatya tarımı telafisi imkânsız bir yara alacaktır
çağrısında bulundu.
