Busabah TV YouTube kanalında yayınlanan Haftanın Nabzı programında Sonmanşet gazetesi Yazı İşleri Müdürü Sinem Hatun Davut ve gazeteci Berkman Dulcan’ın konuğu olan Emekli Jeoloji Profesörü Mehmet Önal, Malatya ve çevresindeki deprem riskine ilişkin kamuoyunda tartışılan kritik konulara açıklık getirdi. Kentte yaşanan 4 ve 5 büyüklüğündeki sarsıntıların ardından oluşan bilgi kirliliğine tepki gösteren Önal, Malatya Fayı’nın durumu ve 600 yılı aşan hata payı içeren araştırmalar hakkında ezber bozan tespitlerde bulundu.
"Malatya Fayı Üzerinde 4’ten Büyük Deprem Yok!"
Son 3 yılı aşkın sürede tutulan sismik verileri ve deprem haritalarını canlı yayında değerlendiren Prof. Dr. Mehmet Önal, Malatya Fayı üzerinde herhangi bir hareketlilik olmadığını belirterek şunları söyledi:
"6 Şubat 2023’ten 23 Temmuz 2026’ya kadar, yani 3 yılı geçen bir sürede 4’ten büyük bütün depremleri işlediler. Bakın, Malatya Fayı üzerinde 4’ten büyük hiçbir deprem yok. Neden olmuyor? Çünkü öyle bir fay. Ölü fay olduğu için düzlüklerde üzeri örtülmüş. Sadece dere yataklarında görebiliyoruz."
"635 Yıl Hata Payı Mı Olur? Beş Nesil Deprem Mi Bekleyeceğiz?"
Bölgede yapılan paleosismoloji çalışmalarına ve kamuoyuna açıklanan raporlardaki çelişkilere dikkat çeken Prof. Dr. Önal, 600 yılı aşan hata paylarıyla halka korku pompalanmaması gerektiğini vurguladı:
"Arazide 6 hendek kazmışlar, sadece birinde 1 milimetrelik yer değiştirme saptamışlar. Bu 1 milimetrelik yer değiştirmeyle ortaya çıkan hata payı artı-eksi 635 yıl! 635 yıl hata payı ne demek? Kaç nesil eder? 5 nesil! Biz beş nesil boyunca 'Malatya Fayı’nda deprem olacak' diye mi düşüneceğiz? Bir projede somut sonuçlar çıkmadan 'Malatya Fayı 7 büyüklüğünde deprem üretir' denmez, denmemeli."
"50 Milyon Yıllık Pasif Fay Deprem Üretmez"
Doğu Anadolu Fay Hattı ile Malatya Fayı arasındaki yaş farkını bilimsel verilerle açıklayan Önal, fayın karakterini şu sözlerle kurguladı:
"Doğu Anadolu Fayının oluşum yaşı 3,5 milyon yıl. Biz buna neotektonik (yeni tektonik) evre diyoruz. Ama Malatya Fayının oluşum yaşı 50 milyon yıllık. Biz buna graben fay ya da büyüme fayı diyoruz. Yeni fay oluşunca bu 50 milyon yıllık fay pasifleşiyor ve deprem üretmiyor. Pek çok bilim insanı da aynen bu şekilde yorumluyor."
Akçadağ Depremi Yanılgısı "4.1'lik Sarsıntının Malatya Fayı İle İlgisi Yok!"
Sosyal medyada ve bazı uzmanlarca dile getirilen "Akçadağ depremi Malatya Fayı'nı tetikler" iddialarına da açıklık getiren Prof. Dr. Önal, sözlerini şöyle tamamladı:
"Akçadağ’daki 4.1 büyüklüğündeki deprem, Malatya Fayının 10 kilometre batısında, 45 kilometre uzunluğundaki tamamen farklı bir fayda oldu. Bugün baktım, 7 tane de artçısı olmuş. Bu depremin Malatya Fayı ile ne ilgisi var? Neden '4.1 büyüklüğündeki deprem Malatya Fayında olsaydı 7 büyüklüğünde deprem üretirdi' diyorsunuz? Zaten insanların psikolojisi bozulmuş. Ben Malatya’da kesinlikle böyle büyük bir deprem düşünmüyorum; korkmadan Çanakkale’den kalkıp geldim."
Yedisu Fayı Kırılırsa Malatya Nasıl Etkilenir?
Çevre illerde beklenen depremlerin Malatya’ya olası yansımalarını da değerlendiren Önal, kentin yapı stoğuna dikkat çekerek; Tunceli Yedisu hattında yaşanabilecek 7 üzerindeki olası bir sarsıntının Malatya’daki hisse boyutunun en fazla 4,5 ila 5 büyüklüğünde kalacağını, yenilenen yapı stoğu sayesinde vatandaşların panik yapmasını gerektirecek bir durumun bulunmadığını belirtti.
