Yolunuz Darende'ye düşerse, Mehmet Paşa Mahallesi'nin hemen karşısındaki Suvacık Tepesi'ne mutlaka dikkatli bakın. Çünkü orada asırlardır duran 4 metrelik bir kaya, çaresiz bir annenin taş kesilen duasını günümüze taşıyor...
Malatya’nın tarihi, doğası ve kültürel zenginlikleriyle saklı bir cenneti anımsatan ilçesi Darende, bağrında asırlık sırları barındırmaya devam ediyor. Bu sırlar arasında kulaktan kulağa yayılan, dinleyenlerin tüylerini diken diken eden öyle bir hikâye var ki, Anadolu’nun mistik dokusunu en yalın haliyle gözler önüne seriyor: Fatmacık Kayası Efsanesi.
Darende'nin Mehmet Paşa Mahallesi’nde bulunan Suvacık Tepesi’nin hemen alt kısmında yer alan ve insan silüetini andıran bu kaya, sadece bir doğa şekli değil; asırlık bir çaresizliğin anıtı olarak kabul ediliyor.
YÜZÜ GÜLEÇ, DİLİ TATLI BİR GELİN FATMACIK
Efsaneye göre, çok eski zamanlarda Darende’nin Mehmet Paşa Mahallesi’nde kendi halinde, orta halli bir aile yaşardı. Evin büyüğü vefat ettiği için geçimi evin genç oğlu bağ bahçe işlerine giderek sağlardı. Evin üç koyununa ise bazen yaşlı anne, bazen de evin gelini bakardı.
Evin gelini Fatma; mahallede dili tatlılığı, yüzünün güleçliği ve temiz kalbiyle çok sevilirdi. Bu yüzden tüm mahalle halkı ona sevgiyle “Fatmacık” derdi. Ancak evdeki hayatı, dışarıdaki kadar huzurlu değildi.
DAĞDA KAYBOLAN KOYUNLAR VE BÜYÜK ÇARESİZLİK
Bir gün evin yaşlı kadını rahatsızlanınca gelini Fatmacık’a, "Koyunları bugün sen götür yay, ben hastayım" der. Fatmacık da henüz beşikte olan küçük bebeğini yanına alarak koyunları otlatmak üzere Suvacık Tepesi’ne çıkar.
Genç anne, bir yandan koyunların başında dururken bir yandan da tepede bebeğini ninni söyleyerek uyutmaya çalışır. Beşiği sallarken dalıp giden Fatmacık, aç koyunların otlaya otlaya yanından uzaklaştığını fark etmez. Bir süre sonra kafasını kaldırdığında koyunların gözden kaybolduğunu görür. Sağa sola koşturur, dağ taş demez arar ama koyunları bir türlü bulamaz.
Koyunların eve geri kaçmış olabileceğini düşünerek, beşikte mışıl mışıl uyuyan bebeğini uyandırmaya kıyamaz. "Çabucak eve gidip bakayım, koyunlar gitmiş mi?" diyerek Suvacık Tepesi’nden hızla aşağı inip eve varır.
"BULMADAN GELME, YOKSA SENİ DÖVDÜRÜRÜM!"
Hasta yatağında yatan kaynanasına durumu anlatır: "Ben tepede koyunları yitirdim. Acaba eve geldiler mi diye bakmaya geldim." Ancak oldukça cimri ve sert bir kadın olan kaynanası öfkeyle parlar:
"Gelin ister evde bul, ister dağda bul! Koyunları bulmadan eve gelme! Yoksa seni akşama oğlana söyler, iyi bir kötek attırırım!"
Fatmacık, yediği bu azarla ve korkuyla hemen arkasına bakmadan yeniden Suvacık Tepesi’ne, bebeğinin yanına döner. Bebeği hala uykudadır. Genç kadın gözyaşları içinde saatlerce koyunları arar ancak çabası nafiledir. Akşam karanlığı çökerken, çaresizce iki eliyle beşiği kucaklar ve ağlaya ağlaya tepeden aşağı inmeye başlar.
"YA BENİ TAŞ ET, YA KUŞ ET!"
Tepeden inerken uzaktan evlerini gören Fatmacık’ın aklına kaynanasının tehditleri ve eşinden yiyeceği dayak gelir. Toplum içine çıkacak yüzü kalmadığını düşünen genç anne, büyük bir korku ve panikle beşiği kucağından indirip yere koyar. Tam o sırada bebek de uyanıp ağlamaya başlar.
Bebeğinin feryadıyla içi tamamen parçalanan, çaresizliğin zirvesine ulaşan Fatmacık, ellerini göğe açarak şu hüzünlü duayı eder:
"Allah’ım koyunları bulamadım. Kaynanam bana akşama dayak attırır, konu komşuya rezil eder. Dayak yiyip konu komşuya rezil olmaktansa ya beni taş et ya da kuş et!"
BİR ANNELIK DRAMININ ANITI FATMACIK KAYASI NEREDE?
Efsaneye göre Fatmacık’ın bu yürekten kopan feryadının hemen ardından hava birden kararır, dağda büyük bir uğultu kopar. Genç anne, içindeki bebeğiyle birlikte kucakladığı o beşik ile birlikte o saniyede taş kesilir.
O gün bugündür, yüksekliği yaklaşık 3-4 metre, çevresi ise 1.5 - 2 metre olan o gizemli kaya, Mehmet Paşa Mahallesi’nin tam karşı yamacında, Suvacık Tepesi’nin eteklerinde ayakta durmaktadır.
Bugün bile Darende’ye giden yerli ve yabancı turistlerin uğrak noktalarından biri olan Fatmacık Kayası, Anadolu insanının çaresizliğini, annelik şefkatini ve asırlık bir efsaneyi canlı tutmaya devam ediyor. Yolunuz Malatya Darende'ye düşerse, Suvacık Tepesi'ndeki bu taşa bakarken ardındaki bu hüzünlü hikâyeyi hatırlamayı unutmayın.
