Malatya’da hayat, halk oyunlarıyla iç içe geçer. Yörede halay çekmeye "Dillân Çekme" denilir ve bu bir eğlenceden öte, bir birliktelik, bir coşku ifadesidir. Beş kişiyle oynanan o meşhur halayın başını çeken oyuncuya "Halay Başı", sonundaki oyuncuya ise "Pöççü" denir. Her ikisinin de elinde bir mendil, sanki bu coşkunun ritmini onlar yönetir gibidirler. Davul ve zurna bu oyunların ayrılmaz bir parçasıdır. Ancak kaval, bağlama, cümbüş ve darbuka da bu ezgiye eşlik ederken, Arapgir ilçesinde klarnetin sesi daha gür çıkar. Halayların yanı sıra, Malatya ve çevresinde Hızır, Bozok, Demdem, Arguvan ve Kırat Semahları gibi törensel bir karakter taşıyan semahlar da icra edilir.
HER EZGİYE FARKLI BİR OYUN
Malatya’nın oyun zenginliği, sadece farklı yörelerden esintiler almasıyla sınırlı değildir. Her ezgiye, her duruma göre farklı bir oyun vardır. Genç kızların ve kadınların kına gecelerinde, "Yüksek Ayvanlarda Bülbüller Öter" türküsü eşliğinde kına yakılırken oynanan o hüzünlü ve güzel kına havası, bu zenginliğin en güzel örneklerinden biridir. Malatya’nın oyun repertuvarında Ağırlama, Alkışta, Aşırma Halayı, Arapgir Halayı, Bapuri, Berde, Başayak Halayı, Çarşı Su Halayı, Cezayir Oyunu, Çeçer, Dillan, Değirmenci Halayı, Delilo Halayı, Gelin Halayı, Gerzani Halayı, Gezinti, Güvenk, Güzeller, Hem Hime, Heyhat, Hoplama Halayı, Hoşgeldin, Karahisar Halayı, Keçike, Kemaliye Tamzarası, Kırıkhan ve Kol gibi onlarca farklı oyun yer alır.
GİYSİLERDE YÖRESEL ESİNTİLER
Malatya’da oynanan oyunlarda giysiler bu yöreyi tamamen yansıtmaz. İlçeler arasında değişik giysilere rastlanır. Genellikle halk oyunlarında, erkekler başlarına "Küm" denilen ak işlemeli "Papak" takarlar. Ancak zaman zaman oyunlarda erkeklerin başı açıktır. Bayanlarda ise başta "Küllük" adı verilen etrafı altın liralarla çevrili fes, fesin üstüne "Pusu" takılır. En üstü ise dolak ya da yazma bağlanır. "Şalvar", "Üç etek" ve üç eteğin üzerine bernavile denilen önlük giyilir. Bele sarılan renkli şalın kenarına beyaz ve kırmızı renkli mendil takılır. Ayakta ise nakışlı çorap ve siyah renkli yemeni bulunur. Malatya'nın halk oyunları, sadece bir dans değil, aynı zamanda bu toprakların tarihini, kültürünü ve insanını yansıtan bir mirastır.
Not: Fotoğraflar Malatya Valiliğinden alınmıştır.
