Malatya'nın yeni yerleşim merkezlerinden biri olan ve 50 binden fazla nüfusu barındıracak Orduzu Bahçebaşı TOKİ konutları, hemen yanı başındaki Katı Atık Yakma ve İstifleme Entegre Tesisi nedeniyle bir çevre ve yerleşim tartışmasının odağına oturdu.
Evlerin yakınındaki tesisten yükselen koku ve hava koşullarından endişe duyan bir vatandaş, çöp tesisinin bölgeden tahliye edilmesi talebiyle Cumhurbaşkanlığı İletişim Merkezi’ne (CİMER) başvurdu. Ancak resmi makamlardan gelen teknik yanıt, "kaldırılsın" diyen vatandaşın haklı çevre kaygıları ile "kaldırılması daha büyük bir çevre sorununa yol açar" diyen idari/teknik zorunluluklar arasındaki büyük çelişkiyi gözler önüne serdi.
"TAŞINIRSA ASIL O ZAMAN BÜYÜK BİR KRİZ BAŞLAR"
Vatandaşın tesisin TOKİ konutları tamamlanmadan başka bir bölgeye taşınması gerektiği yönündeki talebine karşı, resmi açıklamada ezber bozan teknik bir savunma yapıldı. Tesisin mevcut konumundan taşınmasının çevre sağlığı açısından riskli olduğu belirtilirken, faaliyetlerin durdurulması halinde bölgenin çok daha büyük bir koku ve güvenlik sorunuyla baş başa kalacağı uyarısında bulunuldu.
Resmi yanıtta yer alan o çarpıcı ifadeler şu şekilde aktarıldı:
"Tesisin farklı bir alana taşınması durumunda işletme faaliyetleri son bulacak ve 40 yıl vahşi depolama alanı olarak kullanılan alan, üzeri kapalı olmasına rağmen koku oluşturmaya devam edecektir. Ayrıca alanda herhangi bir işlem yapılmayacağından başıboş ve atıl bir alan haline gelecek ve güvenlik zafiyeti oluşacaktır."
TOKİ KONUTLARININ YANI BAŞINDAKİ DEVASA GERÇEK 120 METRELİK ÇÖP DAĞI!
Gönderilen teknik raporda, Orduzu sahasının Malatya'ya 40 yılı aşkın bir süre boyunca vahşi depolama alanı olarak hizmet verdiği ve o dönem kent merkezine uzak olması nedeniyle seçildiği hatırlandı. Zamanla iki tepe arasında kalan bu vadide, yerin altında 65 ile 120 metre yüksekliğinde devasa bir çöp tabakası oluştuğu belirtildi. İlk depolama döneminde sıfır olan zemin kotunun, bugün tam +120 metre seviyesine ulaştığı bilgisi paylaşıldı.
Yetkililer, 2015 yılında yapılan sözleşmeyle bu devasa eski çöp sahasının üzerinin tamamen kapatıldığını ve alana modern bir entegre çevre tesisi kurularak çevreye zarar veren gazların elektrik enerjisine dönüştürülmeye başlandığını vurguladı.
"BAKANLIK 24 SAAT ONLİNE İZLİYOR, FİLTRELER DEVREDE"
Vatandaşların hava kalitesi konusundaki endişelerine yönelik de önemli teknik güvenceler sunuldu. Orduzu Katı Atık Entegre Tesisi'nin Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından düzenli olarak denetlendiği aktarıldı. Türkiye'de ilk kez 3 farklı sistemin bir arada kullanıldığı tesiste bacaların özel filtrelerle korunduğu ve baca gazı emisyonlarının bakanlık tarafından 24 saat boyunca online olarak kesintisiz izlendiği ifade edildi. Tesise yönelik bugüne kadar yönetmelik dışı bir işleme rastlanmadığı ve herhangi bir cezai yaptırım uygulanmadığı da rapora eklendi.
ORDUZU'DA ÇÖP BİRİKTİRİLMİYOR MU?
Raporda öne çıkan ve mahalle sakinlerini rahatlatacak bir diğer detay ise, Orduzu'daki tesiste çöplerin sadece ayrıştırıldığı, kesinlikle depolanmadığı yönünde oldu. Mekanik ayrıştırma sonrası kalan son atıkların Kapıkaya Bölgesi'ndeki 528 dönümlük Katı Atık Düzenli Depolama Tesisi'ne gönderildiği açıklanırken; Orduzu'daki tesisin mevcut haliyle işletilmesinin "kamu yararına" olduğu savunuldu.
Resmi kurumların "Taşınırsa bölge atıl kalır ve daha çok koku üretir" savunmasının ardından, Orduzu Bahçebaşı TOKİ konutlarında sağlıklı bir yaşam alanı talep eden vatandaşlar ile çevre yatırımlarını sürdüren yetkililer arasındaki sürecin nasıl ilerleyeceği merakla bekleniyor.
