Bir zamanlar Doğu Anadolu’nun akademik lokomotifi olan Malatya, üniversite sıralamalarında eski gücünden her geçen gün uzaklaşıyor.
Orta Doğu Teknik Üniversitesi (ODTÜ) Enformatik Enstitüsü bünyesinde yer alan URAP’ın 2025-2026 Türkiye Genel Sıralaması açıklandı. Verilere göre, kentin köklü çınarı İnönü Üniversitesi 35’inci sıraya geriledi. Genç kurum Malatya Turgut Özal Üniversitesi (MTÜ) ise 109’uncu sıraya yükseldi. MTÜ’deki bu ivme umut verse de iki üniversitenin toplam akademik ağırlığı, Malatya’yı bölgesel yarışta geride bırakmaktan kurtaramadı.
İnönü Üniversitesi Neden Kan Kaybediyor?
Karaciğer nakli başta olmak üzere tıp ve sağlık bilimlerinde Türkiye’nin gururu olan İnönü Üniversitesi, son yıllarda kan kaybetmeye devam ediyor. Veriler, üniversitenin birkaç yıl içinde 4 basamak birden gerilediğini gösteriyor.
Aynı süreçte Erciyes, Atatürk, Ondokuz Mayıs ve Necmettin Erbakan gibi muadil üniversiteler ivmelerini yukarı taşırken; İnönü Üniversitesi’nin aşağı yönlü seyri "Sistemde aksayan ne?" sorusunu beraberinde getirdi.
Mazeret Deprem mi, Strateji Eksikliği mi?
6 Şubat felaketinin üniversite üzerindeki yıkıcı etkisi yadsınamaz bir gerçeK. Depremlerde Laboratuvarlar zarara uğradı, eğitim binaları ağır hasar aldı ve birçok nitelikli akademisyen şehirden ayrılmak zorunda kaldı.
Ancak akademik çevreler, aynı deprem kuşağında yer alıp performansını artıran diğer üniversiteleri örnek gösteriyor. Malatya’daki düşüşün tek gerekçesinin deprem olmadığını belirten uzmanlar; araştırma yönetimi, proje üretimi, uluslararası iş birliği ve yayın stratejilerindeki yetersizliklere dikkat çekiyor.
Yönetimlerin Sorumluluğu Büyük
URAP doğrudan yönetimi değil, bilimsel çıktıyı ölçüyor. Ancak bu çıktıların arkasında yönetimsel tercihler yatıyor:
- TÜBİTAK ve AB Projeleri
- Dokutora programlarının niteliği
- Nitelikli akademisyen istihdamı
- Teşvik ve yayın stratejileri
Bu tablonun, yalnızca bireysel akademisyen başarısızlığı olarak değil, yönetimsel bir strateji sorunu olarak ele alınması gerektiği vurgulanıyor.
MTÜ Doğru Yolda Ama Katetmesi Gereken Çok Yol Var
Malatya Turgut Özal Üniversitesi’nin 109’uncu sıraya tırmanması genç bir üniversite için sevindirici. Ancak uzmanlara göre, Malatya’nın yeniden "bilim kenti" iddiasını sürdürebilmesi için MTÜ’nün orta vadede ilk 100, uzun vadede ise ilk 50 bandını hedeflemesi şart.
Şehrin Cevap Araması Gereken O Soru
Dünya çapında organ nakli merkezine, güçlü bir tıp altyapısına, Teknokent’e ve iki devlet üniversitesine sahip bir şehir neden akademik ligde geriye düşüyor?
URAP verileri gösteriyor ki; bilimsel üretim kapasitesini artıracak radikal ve uzun vadeli politikalar geliştirilmezse, bu gerileme kaçınılmaz bir alışkanlığa dönüşebilir.
