Malatya Kayısısı Gelecek Stratejileri Raporu adlı bilimsel çalışmayı yayımlayan BİLSAM ekibinden BİLSAM Başkanı ve İnönü Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. İbrahim Gezer, Duruş Medya’yı ziyaret etti. Ziyaretleri kapsamında çalışma raporu hakkında bilgi verdi.
“DÜNYA KAYISI SEKTÖRÜNDE YENİ BİR DÖNEM BAŞLADI”
Prof. Dr. İbrahim Gezer,
“Kayısı konusunda hem yurt içinde hem de yurt dışında çeşitli riskler ve kaygılar gündeme geliyor. Dünya kayısı sektöründe adeta kartların yeniden dağıtıldığı bir dönemden geçiyoruz. Yeni üretici ülkeler ve aktörler ortaya çıkıyor. Bu gelişmeler karşısında Türkiye’nin, dolayısıyla Malatya’nın kuru kayısı üretimindeki payı son yıllarda hızla düşmeye başladı”
ifadelerini kullandı.
“10 KURUMUN KATKISIYLA 3 AY ÇALIŞTIK”
Bu tablo karşısında BİLSAM olarak harekete geçtiklerini belirten Gezer, geniş katılımlı bir çalışma yürüttüklerini söyledi. Gezer,
“İlgili uzmanlarla ve tüm paydaşlarla bir araya gelerek bir yol haritası oluşturma kararı aldık. Malatya Valiliği, iki üniversite, Ticaret Borsası, Tarım İl Müdürlüğü, Ziraat Mühendisleri Odası, Tarım ve Kırsal Kalkınmayı Destekleme Kurumu (TKDK), Fırat Kalkınma Ajansı ve diğer kurumların desteğiyle toplam 10 kurumsal paydaşın katkı sunduğu, 14 yazarın yer aldığı ve üç ay süren kapsamlı bir çalışma gerçekleştirdik”
ifadelerini kullandı.
Gezer ayrıca 30-35 kişinin katılımıyla bir çalıştay düzenlediklerini ve tüm görüşleri rapora yansıttıklarını belirtti.
“EN BÜYÜK RİSKLERDEN BİRİ İLKBAHAR DONU”
Raporda özellikle ilkbahar don riskine dikkat çektiklerini söyleyen Gezer, iklim kaynaklı tehditlerin üretim üzerinde ciddi baskı oluşturduğunu ifade etti. Gezer,
“İlkbahar donlarına karşı yeni stratejiler geliştirilmesi gerekiyor. Bunun yanında Malatya kayısısının sahip olduğu stratejik ve özgün özelliklerin daha fazla öne çıkarılması ve küresel piyasalardaki marka değerinin korunması için yeni tedbirler alınması şart”
dedi.
“KOORDİNASYONU SAĞLAYACAK GÜÇLÜ BİR YAPI YOK”
Gezer, en önemli sorunlardan birinin kurumsal koordinasyon eksikliği olduğunu vurguladı. Gezer,
“Malatya’da kayısı üretimi çok paydaşlı bir yapıya sahip. Üreticiler, kamu kurumları, üniversiteler ve yerel yönetimler sürecin içinde. Ancak sorunların çözümünde son sözü söyleyecek, süreci yönetecek güçlü ve koordinatör bir yapı eksik. Sorunlar konuşuluyor ama çözümü sahiplenip yürütecek etkin bir mekanizma bulunmuyor”
diye konuştu.
“YÜZDE 90’DAN YÜZDE 50’YE GERİLEDİK”
Türkiye’nin dünya kuru kayısı üretimindeki payındaki düşüşe dikkat çeken Gezer, çarpıcı veriler paylaştı:
“Yaklaşık 15 yıl önce bu oran yüzde 80-90 seviyelerindeydi. Bugün yüzde 50’lere gerilemiş durumda. Üstelik düşüş devam ediyor. Eğer gerekli adımlar atılmazsa önümüzdeki 10-15 yıl içinde bu payın yüzde 30-35’lere kadar düşmesi muhtemel. O noktadan sonra toparlanmak çok daha zor olur.”
