Taşınmaz alım satım süreçlerinde yaşanan karmaşayı ortadan kaldırmak amacıyla Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü bünyesinde büyük bir teknolojik adım atılıyor. Kurulacak olan Gayrimenkul Değer Bilgi Merkezi, yapay zeka entegrasyonu sayesinde ev ve arsaların gerçek piyasa değerini parsel bazında saptayacak. Kısa süre önce devreye alınan elektronik doğrulama sisteminin en büyük tamamlayıcısı olarak görülen bu yapı, sektördeki kayıt dışılığı ve sahte ilan furyasını bitirmeyi hedefliyor.
UYGULAMA İSTANBUL'DAN TÜRKİYE'YE YAYILACAK
Sektörü baştan aşağı değiştirecek sistemin adımları hızla atılırken, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum sürecin işleyiş takvimini paylaştı. Yurttaşların yatırımlarına ilişkin şeffaf ve sağlıklı verilere ulaşmasını sağlayacak olan bu platform, 2026 yılının ilk çeyreğinde pilot bölge olarak İstanbul'da faaliyete geçecek. Ardından kademeli olarak ülke geneline yayılacak olan sistemin, 2027 yılının ortalarında 81 ilin tamamında aktif olarak kullanılması planlanıyor.
MİLYONLUK UÇURUMLAR ORTADAN KALKACAK
Mevcut piyasa koşullarında aynı sokak üzerinde yer alan benzer özelliklerdeki evler arasında bile akılalmaz fiyat farklılıkları bulunuyor. Bu dengesizliğin temelinde eksik emsal verilerinin yattığını belirten Gayrimenkul Uzmanı Şenay Araç, yeni altyapının sektöre getireceği şeffaflığa işaret ederek süreci şu sözlerle değerlendirdi:
"Yeni kurulacak sistemle birlikte tapu kayıtları, kadastro bilgileri, imar planları, mimari projeler, arsanın özellikleri, ulaşım imkânları, sosyal donatılar, bölgedeki gerçek satış fiyatları ve taşınmazın değerini etkileyen birçok kriter tek bir veri havuzunda toplanacak. Böylece her taşınmaz için bilimsel verilere dayanan bir değer haritası oluşturulacak. Bu sadece bir fiyat belirleme sistemi değildir. Aynı zamanda gayrimenkul sektörünün dijital hafızası olacaktır."
DEVLETİN VE YURTTAŞIN KAYBI ÖNLENECEK
Uzun yıllardır tapu işlemlerinde satış bedellerinin düşük beyan edilmesi, hem ciddi bir vergi kaybı yaratıyor hem de piyasada haksız rekabete yol açıyordu. Yeni bilgi merkezi sayesinde alım satım işlemleri çok daha sağlıklı bir zemin üzerinden izlenecek. Sektör temsilcileri, elde edilecek bu verilerin yalnızca alım satımda değil; kamulaştırma bedellerinin belirlenmesinden banka ekspertiz süreçlerine, mahkemelerdeki bilirkişi raporlarından kentsel dönüşüm projelerine kadar çok geniş bir yelpazede kullanılacağını belirtiyor.
"GERÇEK DEĞERİNİN GİZLENMESİ ÇOK ZOR OLACAK"
Spekülatif ve suni fiyat artışlarının hem alıcılara hem de yatırımcılara verdiği zararın bu teknolojiyle büyük ölçüde engelleneceği öngörülüyor. Kurumlar arası veri akışının doğru ve sağlıklı bir şekilde sağlanması gerektiğini belirten Araç, "Yapay zekâ destekli değerleme sistemleri, dijital tapu uygulamaları, güvenli ödeme sistemleri ve Gayrimenkul Değer Bilgi Merkezi birlikte çalıştığında artık gerçek değerin gizlenmesi çok daha zor olacak" dedi.
