Malatya'nın simge yapılarından olan ve halk arasında "Teze Cami" olarak bilinen tarihi Hacı Yusuf Taş Camisi, 6 Şubat 2023 depremlerinde tamamen yıkılmıştı. Sultan 2. Abdülhamid’in mirası olan bu eşsiz yapı, 2026 yılında yeniden tamamlanarak kapılarını cemaatine açması bekleniyor. Peki, asırlık cami depreme karşı nasıl bir teknolojiyle korunacak? İşte detaylar...
DEPREMLERLE DOLU BİR GEÇMİŞ: TARİH TEKERRÜR ETTİ
Yapımına ilk kez 1893 yılında başlanan Hacı Yusuf Taş Camisi, daha inşaatı bitmeden 3 Mart 1894 depremiyle yerle bir olmuştu. Dönemin padişahı Sultan 2. Abdülhamid'in verdiği büyük destekle küllerinden doğan cami, 1912 yılında tamamlanarak kentin simgesi haline geldi.
Yakın tarihte de depremlerin hedefi olan cami, 2020 yılındaki Elazığ Sivrice merkezli depremde hasar görmüş ve onarılmıştı. Ancak asrın felaketi olarak nitelendirilen 6 Şubat 2023 depremlerine dayanamayarak tamamen yıkıldı. Şimdi ise çok daha güçlü ve modern bir mühendislikle geleceğe hazırlanıyor.
YERE 268 DEV KAZIK ÇAKILDI
Malatya Vakıflar Bölge Müdürü Adem Bacanlı daha önce yaptığı açıklamalarda, caminin aslına sadık kalınarak ancak depreme tamamen dayanıklı bir statik yöntemle yeniden inşa edildiğini açıkladı. Oluşturulan Bilim Kurulu'nun önerileri doğrultusunda caminin zeminine adeta bir kale inşa edildi.
İşte yeni Teze Cami'nin dayanıklılık şifreleri:
Zemin Güçlendirme: Caminin zeminine 25 metre boyunda ve 1 metre çapında tam 268 donatısız beton kazık çakıldı. Kazıklar için 5 bin 295 metreküp C-30 sınıfı beton kullanıldı.
Radye Temel ve Betonarme Duvarlar: Kazıkların üzerine sağlam bir radye temel atıldı. Caminin beden duvarlarında ise yüksek dayanımlı C-40 sınıfı beton kullanılıyor.
Hafifletilmiş Kubbeler: Eski yapıda taş olan kubbeler, deprem yükünü azaltmak amacıyla bu kez çelik olarak tasarlanıyor.
Çelik Zırhlı Minareler: Minarelerin iç kısmı çelik levhalarla güçlendirilirken, dışı yine eski estetiğini koruyacak taş kaplama olacak.
"DIŞI YİNE TAŞ, İÇİ BETONARME OLACAK"
Caminin tarihi dokusunun tamamen korunacağını vurgulayan Vakıflar Bölge Müdürü Adem Bacanlı, şu ifadeleri kullandı:
"Yapı tamamen betonarme ağırlıklı olacak ancak dış görünümünde eski halinin aynısı korunacak. Eskiyle yeni arasındaki fark; beden duvarlarındaki betonarme yapı, zemindeki radye temel ve kazıklar olacak. Dışı yine kesme taş olacak. Allah göstermesin, yeni depremlerle karşılaştığımızda yapımız çok daha güçlendirilmiş halde ayakta kalacak."
EZAN SESLERİ 2026'DA YENİDEN YÜKSELECEK
Malatya halkının hasretle beklediği tarihi camide çalışmalar tüm hızıyla sürüyor. Vakıflar Bölge Müdürlüğü'nün tüm imkanlarını seferber ettiği asırlık imar projesinin 2026 yılı içerisinde tamamlanması ve Teze Cami'den ezan seslerinin yeniden yükselmesi hedefleniyor.
