Malatya’da yer değiştiren ilçeyi hiç duydunuz mu?

Malatya’nın en küçük ilçesi olan Arguvan’ın 3 büyük heyelan geçirdiğini ve halen ciddi risk altında olduğunu, ayrıca ilçe merkezinin bu sebeple iki defa yer değiştirdiğini, hatta yerleşim yerinin 2 kilometre ileriye taşındığını biliyor muydunuz? İşte bu ilginç gelişmelerin detayları…

Malatya’da yer değiştiren ilçeyi hiç duydunuz mu malatya haber
Malatya’da yer değiştiren ilçeyi hiç duydunuz mu malatya haber
+3
Haber albümü için resme tıklayın

Malatya’nın en küçük ilçesi olan Arguvan’ın 3 büyük heyelan geçirdiğini ve halen ciddi risk altında olduğunu, ayrıca ilçe merkezinin bu sebeple iki defa yer değiştirdiğini, hatta yerleşim yerinin 2 kilometre ileriye taşındığını biliyor muydunuz? İşte bu ilginç gelişmelerin detayları…

Malatya’da yer değiştiren ilçeyi hiç duydunuz mu?

1966, 1977 VE 1988 YILLARINDA YER DEĞİŞTİRDİ

Türkiye’de depremler, heyelan ve sel gibi doğal olayların sonucunda yerleşmeler yer değiştirebiliyor. Heyelan nedeniyle 1966, 1977 ve 1988 yıllarında yer değiştiren Arguvan ilçesi de ülkemizde bu şekildeki yerleşmelere bir örnek. Burada akma ve çökme şeklinde görülen kütle hareketleri nedeniyle oturulamaz hale gelen meskenlerde yaşayan insanların bir kısmı yeni yerleşim alanlarına taşınmış durumda. Ancak yeni yerleşim yerinde de kütle hareketleri devam ediyor, üstelik doğal afet ve ekonominin sınırlı olduğu ilçede nüfus giderek azalıyor.

Doç. Dr. Gülpınar Akbulut’un 2011 yılında “Türkiye’de Yer Değiştiren Yerleşmelere Bir Örnek: Arguvan İlçe Merkezi (Malatya)” başlığı ile ele aldığı tez çalışmasında Arguvan konusunda çok önemli bilgiler yer alıyor.

Malatya’da yer değiştiren ilçeyi hiç duydunuz mu?

EĞİM YÜZDE 8-10 ARASINDA DEĞİŞMİŞ

Bahsi geçen çalışmada,

“İlçede 1966 öncesinde çok sayıda heyelan olmuştur. Nitekim yapılan mülakatlar sonucunda ilçede küçük boyutlu heyelanların meydana geldiği anlaşılmıştır. Öte yandan eğimin olduğu ve zemini gevşek olan birimler üzerine inşa edilen ilçe merkezinde ilk önemli kütle hareketi 1966 yılında gerçekleşmiş, can kaybının yaşanmadığı bu afette evler oturulamaz hale gelmiştir. 1967 yılında heyelandan zarar gören yerleşmenin 400 metre batısına yani Bahçelievler Mahallesi’ne 51 adet afet konutu inşa edilmiştir. Ancak daha sonra yapılan çalışmalar ve jeolojik raporlar dâhilinde bu yapıların da heyelan riski oluşturacak bir alana yapıldığına karar verilmiş, tüm eski Arguvan’ın, afet konutları ve kamu binalarının kademeli bir biçimde jeolojik açıdan sağlam, topografik açıdan önemli bir engebenin bulunmadığı ve eğimin %8-10 arasında değiştiği Kayadüzü mevkiine taşınmasına karar verilmiştir”

ifadeleri konuyu özetliyor.

Malatya’da yer değiştiren ilçeyi hiç duydunuz mu?

BİR MAHALLEYİ YUTAN HEYELAN

İlçeyi derinden etkileyen diğer heyelana ilişkin verilen bilgilerde,

“Arguvan ilçe merkezini önemli ölçüde etkileyen üçüncü heyelan ise 1988 yılında yaşanmıştır. Eski Arguvan yerleşmelerini oluşturan Tepebağ, Bahçelievler ve Bayraktar mahallelerinin bir kısmının da yer aldığı kesimde tekrar heyelan meydana gelmiş ve 1966 heyelanına benzer görünümler ortaya çıkmış, Tepebağ Mahallesi’ndeki bahçeler aşağıya kaymıştır. Bayındırlık ve İskan Bakanlığının hazırladığı etüt raporları incelendiğinde, 1988 yılında meydana gelen Bahçelievler heyelanının geriye doğru geliştiği, heyelanın Tepebağ Mahallesi’nin tamamını ve Bayraktar Mahallesi’nin ve Kayabaşı küme evlerinin bir kısmını tamamen etkilediği anlaşılmaktadır. Heyelan sonrasında yapılan etütler sonrasında 73 konuta ihtiyaç olduğu belirtilmiş ve 1989 yılında 47 adet afet evi yapılmıştır. Afet evlerine yerleşen halk zamanla bu evlere eklentiler yapmışlardır”

sözleri aktarılıyor.

Malatya’da yer değiştiren ilçeyi hiç duydunuz mu?

ARGUVAN HALEN RİSK ALTINDA

Çalışmanın sonuç kısmında yer alan şu ifadeler ise dikkat çekiyor: “Halen yerleşimlerin bulunduğu eski Arguvan’ın tamamı heyelan bölgesi içinde yer alır. Ayrıca buranın kuzeydoğusunda, yeni yerleşim yerinin güneydoğusundaki Kayabaşı Mahallesi’nde bulunan dere yatağı boyunca geriye doğru yani ilçe merkezine doğru uzanan bir heyelan mevcuttur. Bu heyelanın üst kısımlarında gerilme çatlakları ve yarılmalar oluşmuştur ve yakın zamanda bu kesimlerde kaymaların oluşacağı tahmin edilmektedir.

Malatya’da yer değiştiren ilçeyi hiç duydunuz mu?

Arguvan, bugüne kadar meydana gelen küçük ve büyük ölçekli heyelanlar neticesinde kısa mesafelerde birkaç kez yer değiştirmiştir. Karmaşık heyelan sınıfına giren buradaki heyelanlar akma ve çökme şeklinde gelişmiştir. Sahada iki farklı şekilde heyelanın gerçekleşmesinde ayrışmış üstteki bazaltlar, bunun altında gelişen volkanik tüf ile killi ve marnlı birimler, klimatolojik ve hidrografik faktörler etkili olmuştur. Gerçekte Arguvan’da eğimin azaldığı yerlerde bazalt, konglomera ve gre birimlerin yerleşmenin uygundur. Ancak bazaltların ayrıştığı, marn ve tüf seviyelerini içeren killi birimlerin yer aldığı eğimli sahalar heyelan veya risk alanları oluşturmakta, bu nedenle buradaki yerleşimlerin güvenli alanlara taşınması ve yeni yerleşmeye izin verilmemesi gerekmektedir.

Malatya’da yer değiştiren ilçeyi hiç duydunuz mu?

Bugün ilçenin doğu ve güneyi aktif heyelan bölgesi olup, Paleoheyelan ve aktüel heyelan sahalarının iç içe bulunduğu Arguvan’da ilçe merkezi risk grubuna girmektedir. Diğer bir ifadeyle yeni yerleşim birimi eski yerleşimin yaklaşık 2 km. kuzeyine yine bir heyelan kütlesi üzerine kurulan ilçede heyelanın en belirgin etkisi yerleşmeler üzerindedir. Kütle hareketlerinin neden olduğu akma ve çökmelere bağlı olarak, özellikle eğimli sahalarda binalar yıkılmakta veya zeminlerde kaymalar görülmektedir. İlçe Sağlık Ocağı başta olmak üzere, öğretmen lojmanları, lisenin ve heyelanın etki bölgesi içinde yer alan diğer kamu binalarının daha güvenli görülen kuzeydeki yüksek kotlara veya güneydeki Morhamam ve İsaköyleri arasındaki alana taşınması gerekmektedir. Heyelan bölgesinde yer alan Bahçelievler, Tepebağ ve Dolaylı mahallelerinde yeni yapılaşmalara belediye tarafından izin verilmemelidir. Ayrıca yeni yapılacak evlerin modern ve coğrafi koşullara uygun şekilde inşa edilmesine önem verilmelidir. Arguvan Malatya karayolu üzerinde de aktif heyelan alanları mevcuttur. Buradaki heyelanları önlemek amacıyla etek duvarları yapılabilir ve karayolu heyelan riski olmayan üst kotlara geçirilebilir ve heyelan bölgesi uygun şekilde ağaçlandırılabilir.”

21 Nis 2024 - 11:23 Malatya- Yaşam

Mahreç  Türkan Yıldız Kaya


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Malatya Busabah Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Malatya Busabah hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Haber ajansları tarafından servis edilen tüm haberler Malatya Busabah editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Malatya Busabah değil haberi geçen ajanstır.