Türkiye’nin dünya pazarlarındaki en güçlü tarımsal ihraç ürünlerinden olan kayısıda TÜİK verilerinden yararlanarak hazırlanan son 5 yıllık üretim istatistikleri, sektördeki devasa istikrarsızlığı ve 2025 yılında yaşanan büyük felaketi gözler önüne serdi.
TARİHİ REKORDAN İNANILMAZ ÇÖKÜŞE
Açıklanan verilere göre, Malatya’nın kayısı üretimi 2020 ile 2023 yılları arasında 300 bin ile 390 bin ton bandında dalgalı bir seyir izledi. Sektör, 2024 yılında ise 690 bin 730 tonluk rekolte ile tüm zamanların en büyük üretim rekorunu kırdı.
Ancak bu tarihi zirvenin hemen ardından gelen 2025 yılı, Malatya kayısısı için tam bir kayıp yılı oldu. Üretim, 2024 yılına kıyasla yüzde 99,6 gibi inanılmaz bir oranda düşerek yalnızca 2 bin 558 tona geriledi. Bir yılda yaşanan yaklaşık 688 bin tonluk bu devasa buharlaşma, tarım tarihindeki en büyük kırılmalardan biri olarak kayıtlara geçti.
AĞAÇ SAYISI ARTTI AMA MEYVE YOK
İstatistiklerin en dikkat çekici tarafı ise meyve veren ağaç sayısındaki artışa rağmen üretimin durma noktasına gelmesi oldu. Malatya'da 2020 yılında 7 milyon 789 bin olan meyve veren kayısı ağacı sayısı, son beş yılda yüzde 11,4'lük istikrarlı bir artışla 2025'te 8 milyon 681 bine ulaştı. Ağaç varlığının zirvede olduğu bir yılda üretimin sıfıra yaklaşması; rekolteyi belirleyen ana unsurun ağaç sayısı değil, iklim koşulları ve zirai don gibi çevresel faktörler olduğunu acı bir tecrübeyle kanıtladı.
ÜRETİM LİDERLİĞİ MERSİN'E GEÇTİ
Malatya'da yaşanan bu yıkıcı rekolte kaybı, iller arası sıralamayı da tamamen değiştirdi. 2024 yılında en yakın rakibi Mersin'e 4,4 kat fark atan Malatya, 2025'te liderliği devretmek zorunda kaldı. Mersin, görece düşük ağaç varlığına rağmen 141 bin 142 ton üretimle Türkiye'nin yeni kayısı üretim lideri konumuna yükseldi.
2026 YILINDA TABLO NASIL ŞEKİLLENECEK?
2025 yılında yaşanan bu devasa hüsranın ardından binlerce üreticinin ve sektör temsilcilerinin tek umudu 2026 yılı oldu. İklim krizinin tarımda yarattığı bu ağır tahribatın ardından, 2026 rekoltesinin üreticiye nefes aldırdı. Yayımlanan verilere göre, Malatya genelinde meyve veren toplam ağaç sayısı 8 milyon 899 bin 991 olarak kayıtlara geçti. 2026 yılı tahmini rekoltesi ise 67 bin 418 ton olarak belirlendi.
