Deprem sonrası yeniden imar edilen Malatya’da, şehrin kalbi konumundaki Söğütlü Camii Meydanı ve Saray Mahallesi ticaret alanlarını kapsayan dev projede geri dönülmez bir hatanın eşiğine gelindi. Mimarlar Odası Malatya Şubesi, TOKİ tarafından hazırlanan mevcut projenin şehircilik ilkelerine, yaya güvenliğine ve kentin hafızasına büyük bir darbe vuracağını açıklayarak yetkilileri acil uyarılarda bulundu.
SÖĞÜTLÜ CAMİİ MEYDANI ÇUKURA MI GÖMÜLÜYOR?
Mimarlar Odası’ndan yapılan resmi açıklamaya göre, TOKİ’nin önerdiği uygulamada ticaret alanlarının önündeki 3,5 metrelik kaldırımlara ulaşabilmek adına yol kotu yaklaşık 1,5 metre yükseltiliyor. Bu yapıldığında, Malatya’nın en önemli kamusal alanlarından biri olan Söğütlü Camii önündeki meydan alçakta, yani adeta bir çukurun içinde kalıyor.
Oda yönetimi, bu durumun yaratacağı tehlikeleri şu şekilde sıraladı:
- Su Baskını Riski: Yolun yükseltilmesiyle birlikte, ani ve yoğun yağışlarda yağmur suları tamamen düşük kotta kalan cami meydanına akacak ve su birikintilerine yol açacak.
- Güvenlik ve Erişilebilirlik Engeli: Özellikle Cuma ve bayram namazı gibi yoğun cemaat hareketinin olduğu zamanlarda, 1,5 metrelik seviye farkı izdihamlara ve güvenlik sorunlarına davetiye çıkaracak. Yaşlı, engelli ve çocukların meydana erişimi imkansızlaşacak.
- Kent Estetiğinin Kaybolması: Meydanın mekânsal niteliği ve Malatya’nın kent silüeti ciddi şekilde zedelenecek; araç trafiği kamusal yaşamın önüne geçecek.
50 YILLIK 10 DEV ÇINAR AĞACI KESİLECEK!
Projenin en can yakıcı noktalarından biri ise Malatya’nın doğal mirasını yok etmesi. Yol kotunun yapay bir şekilde 1,5 metre yükseltilmesi durumunda, o güzergahta bulunan ve yaklaşık 50 yıllık geçmişe sahip, anıtsal nitelikteki 10 adet çınar ağacının kesilmesi zorunlu hale gelecek.
Mimarlar Odası Malatya Şubesi, "Bu ağaçlar sadece bir peyzaj unsuru değil; Malatya’nın hafızası, kent kimliği ve canlı mirasıdır. Birkaç saat içinde kesilebilecek bu çınarların yerine yenilerinin gelmesi onlarca yıl alacaktır. Oysa doğru bir mühendislik ve kot planlamasıyla bu ağaçların tamamını korumak mümkündür" diyerek projede acil revizyon talep etti.
"YOLLAR AĞAÇLARA GÖRE ŞEKİLLENMELİ"
Gelişmiş kentlerde projelerin mevcut doğaya göre revize edildiğini hatırlatan mimarlar, kamu yararını esas alan şu çözüm önerisini sundular: Yol kotu meydan seviyesinde korunmalı, ticaret alanının önündeki kaldırımlar ise modern mühendislik çözümleriyle yüksek kotta ayrıca düzenlenmelidir.
Geri dönüşü olmayan bir hataya imza atılmaması için yetkili kurumlara çağrıda bulunan Mimarlar Odası Malatya Şubesi, açıklamayı şu sözlerle noktaladı: "Kentler yalnızca binalarla değil; meydanları, ağaçları ve insan odaklı kamusal alanlarıyla yaşar. Bugün verilecek doğru karar, Malatya’nın gelecek nesillerine bırakılacak en değerli miras olacaktır.
