VATANDAŞ FİYAT ARTIŞLARINDAN ŞİKÂYETÇİ
Asgari ücret yorumu!
Türkiye’de 9,7 milyon kişiyi ilgilendiren asgari ücret görüşmeleri başladı. Mevcut asgari ücret şu anda açlık sınırının altında. Uzmanlar, artan enflasyon karşısında adil bir asgari ücretin gerekliliğine işaret ediyor. Ocak 2022 için 4 bin 253 lira olarak belirlenen asgari ücret, Temmuz ayında enflasyon farkıyla net 5 bin 500 TL’ye yükseltilmişti. Ancak asgari ücret buna rağmen açlık sınırının altında. Vatandaşlara asgari ücret ne kadar olmalı? sorusunu vatandaşa yönelttik. Vatandaş şuan 5 bin 500 lira olan asgari ücret ile geçinmenin mümkün olmadığını ifade etti.
Birleşik Kamu İş’in Kasım ayı Açlık-Yoksulluk Araştırması’na göre dört kişilik bir ailenin açlık sınırı 8 bin 657, yoksulluk sınırı ise 25 bin 422 lira seviyesinde bulunuyor. Türk-İş verilerine göre ise Kasım ayında açlık sınırı 7 bin 786 TL’ye yükselirken, yoksulluk sınırı 25 bin 364 liraya ulaştı. Böylece, açlık sınırı mevcut asgari ücretin en az 2 bin 286 TL üzerine çıkarken yoksulluk sınırı asgari ücretin neredeyse beş katını buldu. Vatandaşlar iğneden ipliğe her şeyin fiyatının artması nedeniyle ekonomik anlamda zorluklar çektiklerini ifade ederek; özellikle gıda fiyatları ve kira bedellerinin kendilerini yorduğunu belirtti.
BUSABAH gazetesine konuşan vatandaşlardan Yalçın Gümüşbaş, “Açlık sınırı 7 bin 800 civarında bu parayla kirada olan bir aile zor geçinir. En aşağı 9-10 olmalı, ben emekliyim 3bin 500 lira aylık alıyorum, bin 500 lira kira veriyorum. Çocuk bin okutuyorum üniversitede kavuşturamıyorum parayı. Açlık sınırı 7 bin 800’den daha fazladır. 10 bini geçmesi lazımdı.” dedi.
Asgari ücretin en az 10 bin lira olması gerektiğini söyleyen Nevi Balaban, “Asgari ücret en aşağı 10 bin lira olmalı. Türk-İş Başkanı açlık sınırı düşük açıkladı, hükümetten yana olduğu için. Bence düşük, kendisi en az 40-50 bin lira maaş alıyordur. Kendisine sormalı o parayla geçinebilir mi? Türk-iş’in açıkladığı açlık sınırı düşük Diskin açıkladığı açlık sınırı 25 bin lira civarında o da fazla, o da abartıyor. Biri düşük söylüyor, biri abartıyor. Enflasyon yüksek, her şey pahalı özellikle süt ürünleri çok pahalı. TÜİK’in açıkladığı enflasyon oranına hiç kimse inanmıyor. Kendi hayal alemlerinde yazıp, boşu boşuna açıklama yapıyorlar. 10 bin lira civarında alan bir aile rahatlıkla geçinebilir. Türkiye şartlarında 26 bin lirada olmaz ki. O zaman hepimiz yoksulluk sınırındayız. O da çok abartmış.” şeklinde konuştu.
“BEN BU MAAŞLA NE YAPACAĞIM”
Artan gıda fiyatlarına dikkat çeken Hüseyin Kekevi, “Aldığım 4 bin 600 lira maaş ben bu maaşla ne yapacağım. Normal 11-12 bin olması lazım ki vatandaş rahat bir geçinebilsin. TÜİK açıklamış enflasyona yüzde 85 diyor, yalan söylüyor. Yüzde 200 enflasyon var. Yüzde 100 zammın altına ben bir şey aldığımı hatırlamıyorum. En az yüzde 100 üzerine koymuş. 60 liraya 40 liraya aldığımız peynir şimdi 140 lira olmuş. 35 liraya aldığım tereyağın şimdi olmuş 175 lira.” dedi.
Fiyatların çok yüksek olmasından yakınan Bahattin Uçkaç, “Açlık sınırı 7 bin 800 lira civarında ise asgari ücret en az 12 bin civarında olması lazım. Hayat pahalı, hayat şartları zorlaştı, her şeye zam geldi. Her şey pahalılandı. Herşeye yüzde 200, yüzde 300 zam geldi. Enflasyon için şuan açıklama yüzde 86 diyor ama normalde yüzde 185 enflasyon var ülkede, hep yalan konuşuyorlar. Bir ev kirası şuan olmuş 5 bin lira, asgari ücret 5 bin 500 lira, bir ev kirası şuan 5 bin lira nasıl olacak. ”derken; Erdem Tekedereli, “Asgari ücret en aşağı 8 bin 500, 9 bin olmalı. Özel harcamalarına dikkat edenler ve fuzuli harcamalarını kısıtlayanlar için 9 bin lira asgari ücret yeterli olur. Açlık sınırının 7 bin 800 liranın üstünde olduğunu düşünüyorum. Bir 4’lü paket sabun olmuş 55-60 lira yani açlık sınırının 7 bin 800 olduğu yalan bence. En aşağı 8 bin 500, 9 bin falan. O TÜİK’in açıkladığı rakamlar bence anlamsız, boşuna açıklıyorlar o rakamları. Açlık sınırı 9-10 bin civarındadır.” şeklinde konuştu.
“ASGARİ ÜCRETİN EN AZ 10 BİN LİRA OLMASI GEREKİR”
Zor geçim sağladıklarını belirten Hüseyin Ertaş, “ 10 bin lira olması lazım asgari ücretin çünkü şuanda enflasyon almış başını gitmiş yüzde seksenlerin üstünde enflasyon var. Yani dört kişilik bir aile zor geçinir. En düşük kira 2 bin 500 – 3 bin lira normal evlerde, birazda iyi bir evde oturmak isterseniz 5-6 bin liradan aşağı kira yoktur. Onun için asgari ücretin en az 10 bin lira olması gerekir. Açlık sınırının 7 bin 800 olarak açıklanması bana biraz saçma geldi. Enflasyon almış başını gitmiş nasıl oluyor da açlık sınırı 7 bin 786 olarak açıklanıyor. Daha yüksek olması lazım. 10 bin lira asgari ücret olursa 4 kişilik bir aile ancak geçinebilir. 2 bin 500, 3 bin arasında kirada otursa. Diğerini de işte yemesine, çocukları da okula gidiyorsa o daha sıkıntı. Allah yardım etsin. ”ifadelerine yer verirken; Hüseyin Durmuş, “Ekonomi düzelmediği sürece asgari ücreti 8 bin yapmış, 2 ay sonra ne değişecek asgari ücret attı mı yılbaşından sonra zamlar gelmeyecek mi? Ekonomi düzelmediği sürece asgari ücretin ne olduğunu hiçbir önemi yok çünkü alım gücü hep düşüyor. Asgari ücretin, rakamın bir önemi yok, ekonomi önemli. Geçen sefer asgari ücrete yüzde 50 zam yaptılar ne oldu 3 bin küsürden, 5 bin 500 yaptılar. 2 ay sonra ne oldu. Şimdi 10 bin olsa ne olur. 3 ay sonra aynı şey.” dedi.
Asgari ücretin şu şartlarda insanların geçinebileceği düzeyde olması gerektiğine dikkat çeken Ali Özdoğan, “Asgari ücret insanların geçimi kadar olursa daha iyi olacak yani. Çokta vermemeli azda vermemeli yani en azından geçinebilecek şekilde olursa herkes mutlu olur. Şimdi ne kadar çok verirsen de insanın yüzü doymaz. Biraz daha ister çünkü, azda versen yetişmez. Onun için bak ben şuanda yalnız yaşıyorum. Çikolata satıyorum ki ekmek paramla elektriğimi, suyumu yatırayım, tüpümü doldurayım. Dört çocuk babasıyım ben şuan Malatya’da yalnız yaşıyorum ve kimseye muhtaç olmamak için bu çikolataları satıyorum. 7 bin 800 lira doğru bir şekilde harcanırsa yeterlidir.” ifadelerine yer verdi.
Asgari ücretin artması gerektiğine dikkat çeken Zeynep Kütricen, “Bankaların faiz yükseklikleri, asgari ücretin bu durumu biz evimizde doğal gazımızla ısınamıyoruz, battaniye altındayız. dedi. Atilla Gündüz,”Türk-İş’in 7 bin 786 olarak açıkladığı açlık sınırını doğru bulmuyorum. Bence en az 15 bin lira olmalıdır.” ifadelerine yer verdi. Metin Yeniceli, “Asgari ücret 8 bin civarında olmalı. Sadece çalışan açısında değil işveren açısından da düşünülmeli, bunun sigortasıydı primiydi derken 8 bin olması normal yani bence. 4 kişilik bir aile için bu rakam şu anda yeterli değil fakat işveren açısından diyorum. Ekonomik açıdan gönül ister ki daha fazla olsun ama yani ülkenin şartlarına bakıldığı zaman bu kadar olması normal.” dedi.
“ASGARİ ÜCRET 8 BİNDEN AŞAĞI OLMAMALI”
“Asgari ücret 8 binden aşağı olmamalı” diyen Nurhayat Yılmaz, “Asgari ücret 8 binden aşağı olmamalı. Asgari ücret ne kadar yükselirse pahalılıkta o kadar artıyor. Pek anlamı yok asgari ücretin yükselmesinin de bir anlamı yok. Pahalılıkta olmasın asgari ücrette yükselmesin. Şimdi asgari ücreti yükseltecekler fiyatlar yine uçacak, işverenler çünkü bu sefer kendi ürünlerine zam yapacaklar.” şeklinde konuştu.
“15 BİN BİLE YETMEZ”
“Şuan asgari ücreti isterse 15 bin yapsınlar ekonomi o kadar kötü durumdaki 15 bin bile yetmez.” diyen Turgut Akın, ”Şuan asgari ücreti isterse 15 bin yapsınlar ekonomi o kadar kötü durumdaki 15 bin bile yetmez. Çünkü her gün herşeye zam geliyor. Geçen ay evine yaptığın alışveriş bin lira tutuysa bu ay, 1.200-1.500 lira tutuyor. Yani isterse 10 bin yapsın şu pahalılığı bitirmeleri lazım bir kere mazot fiyatları eski haline gelmesi lazım 6-7 liralara düşmesi lazım, adaleti sağlaması lazım ülkede yani bunlar hepsi birbiriyle ilişkili şeyler yani mazot pahalı, hayat pahalığı var, hammadde pahalı, dış borcumuz çok fazla, dış ülkelerde ithalatımız çok fazla, tarıma destek vermesi lazım. İsterse 15 bin yapsın yine yetmeyecek, keşke insanlar geçinebilse, mutlu olsa bizde isteriz ama 15 binde yapsa bir faydası olamayacak yani. Ne yazık ki insanlarımız bunu anlayamıyor. 8 bin lira yapsa da belki 1 ay kendini geçindirebilecek öteki ay gene her şeye zam gelecek. Ekmek 2-3 liraydı daha fazla ekmek alınıyordu. Şimdi asgari ücrete zam gelince eminim ki ekmekte 5-6 lira olacak yani bir şey ifade etmeyecek. O verdiği zamanda eriyip gidecek yani insanların bunu anlaması lazım ne yazık ki zor anlamazlar. İnsanların bunu anlayabilmesi 5-10 seneyi daha bulacak gibi isterse 10 bin lira yapsınlar, 15 binde yapsalar pek bir şey ifade etmeyecek.” ifadelerine yer verdi.