6 Şubat depremlerinin ardından ağır bir sınavdan geçen Malatya, bugünlerde sadece fiziki bir yeniden inşa süreciyle değil, aynı zamanda ciddi bir halk sağlığı mücadelesiyle de karşı karşıya. Temiz Hava Hakkı Platformu’nun verileri acı gerçeği zaten ortaya koymuştu; Malatya, Türkiye’nin havası en kirli 2. şehri. Şehir genelinde nefes almayı zorlaştıran partikül madde değerleri ortadayken, Bostanbaşı Mahallesi’nden ulaştırılan son görüntüler, denetim mekanizmalarının sahadaki gerçeklerden ne kadar uzak kaldığını bir kez daha belgeledi.
HAFIZALARDAKİ YIKIMIN ARDINDAN GÖZDEN KAÇMAYAN DETAY
Geçtiğimiz günlerde Bostanbaşı’nda yıkımı risk taşıdığı için günlerce endişeyle beklenen ve uygulanan yeni yöntemlerle kazasız şekilde indirilen o büyük sitenin enkaz alanı, bu kez farklı bir süreçle gündemde. Yıkım anındaki profesyonelliğin, enkaz kaldırma safhasında neden rafa kaldırıldığını anlamak mümkün değil.
Çevrede yaşayan vatandaşların cep telefonu kameralarıyla anlık olarak kaydettiği ve durumun vahametinin sahada nelerin örtbas edilmeye çalışıldığını açıkça ilan ediyor. Görüntülerde, iş makinelerinin tonlarca beton yığınının tam ortasında, hiçbir önlem almadan hummalı bir şekilde demir ayrıştırma işlemi yaptığı tüm çıplaklığıyla görülüyor.
BİZ HATIRLATALIM 12 TEMMUZ KARARI KÂĞIT ÜSTÜNDE KALMAMALI!
Haber merkezimize ulaşan bu net kanıtlar, hafızamızı tazelememizi zorunlu kılıyor. Malatya Valiliği, halk sağlığını ve özellikle depremzedelerin akciğerlerini kanserojen asbest ve yoğun toz bulutundan korumak adına 12 Temmuz 2023 tarihinde emsal niteliğinde bir karar açıklamıştı. O resmi kararda; "Şehir merkezinde ve vatandaşların yaşam alanlarının içinde yerinde ayrıştırma yapılması kesinlikle yasak" kılınmıştı. Kararın özü netti: Enkazlar döküm sahalarına taşınacak, ayrıştırma işlemi insan yaşamından uzak güvenli bölgelerde yapılacaktı.
Bostanbaşı’nın göbeğinde, bu sıcak aylarda binlerce insanın penceresini açmak istediği fakat bu yıkım yüzünden açmanın riskli olduğunu gözler önüne seriyor. Yerleşim alanında çekilen ve devamındaki kanıtlar, bu emsal kararın sahada nasıl esnetildiğini ya da görmezden gelindiğini biliyor ve izliyoruz mesajıdır.
TOZ BULUTU HER ŞEYİ ANLATIYOR
İş makinelerinin enkazda yaptığı o çalışma sırasında gökyüzüne yükselen ve etraftaki sağlam binaları kuşatan toz bulutu, ihlalin boyutunu gizlemeye yetmiyor. Türkiye'nin en kirli ikinci havasını soluyan Malatyalılar, evlerinde maskeyle oturmak zorunda kalırken, yetkililerin bu sessizliği "Her şey kurallara uygun" algısı yaratmaya yetmeyecektir.
Havada asılı kalan bu mikro tozların önümüzdeki süreçte bölgede akciğer rahatsızlıklarını tetikleyeceği yönündeki feryatlarımız sürerken, sahadaki bu rahatlık ve vurdumduymazlık sadece vatandaşın değil, gazetecilik sorumluluğumuzun da gözünden kaçmıyor.
KAMUNUN MENFAATİ ADINA SORUYORUZ
Yıkarken gösterilen o örnek hassasiyetin, iş enkazı kaldırmaya ve içindeki demiri almaya gelince neden unutturulduğunun farkındayız. Busabah Medya olarak, kamu sağlığını korumakla yükümlü olan mekanizmalara ve sahayı denetleyen yetkililere şu soruları yöneltiyoruz:
- Malatya Valiliği'nin 2023/1 sayılı kararı hala yürürlükte değil mi? Eğer yürürlükteyse, Bostanbaşı’nın göbeğindeki bu uygulamaya neden göz yumuluyor?
- Binlerce insanın yaşam alanında, mevzuata aykırı şekilde yerinde ayrıştırma yapan bu firmaların faaliyetleri ne zaman mercek altına alınacak?
- Şehrin havası alarm verirken, halkın sağlığını riske atan bu ihlaller karşısında somut bir yaptırım uygulanacak mı?
Bizler bu şehrin hafızası ve vicdanıyız; kuralların kimler için esnetildiğini, halkın sağlığının kimler tarafından riske atıldığını takip etmeye, her adımı fotoğraflarla ve belgelerle kamuoyunun önüne sermeye devam edeceğiz.
