Bir terziyi gece yarası yatağından kaldırıp ütünün fişini çekip çekmediğini kontrol etmeye iten güç nedir? -15 derecede bir insana elini defalarca yıkatan düşünce nedir? 35 yaşındaki bir kadını sehpanın üstündeki dantelleri tam ortada olacak şekilde sürekli düzeltmeye iten his nedir? Yüzlerce çeşidi olduğunu düşünürsek örnekleri çoğaltmak, çeşitlendirmek mümkündür. Bu tarz takıntılı düşünceler, sosyal yaşantımızı, günlük aktivitelerimizi, iş hayatımızı etkileyecek bir seviyeye gelmişse bu soruların cevabını uzaklarda aramaya gerek yok.Obseif-KompulsifBozukluğun akıllara gelmesi yeterlidir.
Kısaca tanımlayacak olursak OKB:Obsesyon adı verilen takıntılı düşünce, fikir ve dürtüler ile kompulsiyon adı verilen yenileyici davranışlar ve zihinsel eylemlerden oluşan bir ruhsal hastalıktır(Türk Psikiyatri Derneği). Yani obsesyon engel olamadığımız bizi rahatsız eden, geren düşünce; kompulsiyon ise bu rahatsız eden düşüncelere karşı, gerilimi azaltan veya ortadan kaldıran tekrarlayıcı hareketlerdir.
Tanımımızdan yola çıkarak vereceğimiz birkaç OKB belirtisinin konuyu daha iyi anlamamıza yardımcı olacağını düşünmekteyim:
- Tekrar tekrar yıkanma, elleri yıkama
- Kapı, ocak,fiş vb. şeyleri sürekli kontrol etme
- Belli kelime ve sözcükleri tekrar etme
- Çeşitli araç ve gereçleri belli sıraya göre düzme
- Değeri olmayan eşyaları biriktirme
Bu tarz tekrarlayan hareketlerin belli bir süredir devam edip sosyal hayatımıza engel olmaya başlamışsa profesyonel yardımın zamanı gelmiş demektir.
OKB’nin Nedenleri
Nedenleri kesin olarak tespit edilememekle birlikte:
- Genetik etmenler
- Beyin işlevlerinde bozulma
- Çocukluk çağı travmaları
- Kişilik özelliklerigibi etmenlerinin OKB’ye neden olduğu düşünülmektedir.
OKB’den Nasıl Kurtulma Yolları
OKB ile mücadele etmek kişinin adeta kendisiyle kavga etmesi gibidir. Kişiler genelde bu kavgadan kurtulabilmek için kaçmayı denerler. Fakat kaçmaya çalıştıkça bu düşünceler daha rahatsız edici bir şekilde karşımıza çıkar. Bu nedenle bu hastalığın pençesine düşenlere nacizane tavsiyem: Kişinin hastalığını kabul edip yardım almaya karar vermesidir. Bu mihvalde öne çıkan iki tedavi biçimi bulunmaktadır.
Davranışçı-Bilişsel Tedaviler: Bu tedavi yönteminde amaç rahatsızlık veren düşüncelerden kaçmak yerine karşı karşıya gelerek, kaygıyı azaltıp rahatsız edici düşünceyi ortadan kaldırmaktır. Bilişsel kısmında ise hastayı rahatsız edici düşüncelerin ne oranda gerçekçi olduğunun, hangi hatalı düşüncelerin obseseyona sebep olduğunun hastayla birlikte değerlendirilmesidir.
Yazıma burada son verirken hastalıkla mücadelede erken tanının çok önemli olduğunu ve hastalıklardan kurtulma olasılığını arttırdığını hatırlatmak isterim.
