Orta Asya ülkelerinin pazardaki payını artırdığına ve Malatya kayısısının rekabet gücünü kaybettiğine dikkat çeken Solmaz, üreticinin desteklenmesi gerektiğini vurguladı. Malatya kayısısının uluslararası pazardaki konumuna ve yaşanan gerilemeye değinen Yeşilyurt Ziraat Odası Başkanı Doğan Solmaz, rakip ülkelerin düşük üretim maliyetleriyle pazarda öne geçtiğini belirtti.
"Rakip Ülkeler Pazara Hakim Olmaya Başladı"
Türkiye'den sonra kuru kayısı üretiminde Kazakistan, Kırgızistan, Özbekistan ve Türkmenistan gibi ülkelerin öne çıktığını belirten Doğan Solmaz, bu ülkelerdeki kalite ve üretim tekniklerinin geliştiğini şu sözlerle ifade etti:
"Bu ülkelerde kurutma kalitesi yükseldi; kükürtlü ve gün kurusu üretmeye başladılar. Girdi maliyetleri düşük olduğu ve üretimleri desteklendiği için maliyetleri bizden çok daha aşağıda kalıyor. Son dönemlerde rekoltenin düşük olması, fiyat avantajı ve kalitelerinin bize yaklaşması nedeniyle tüketici ülkeler bu bölgelere yöneldi"
"İhracatçılar Rakip Ülkelerden Ürün Getirip İhraç Ediyor"
Yerli ihracatçıların izlediği yöntemin Malatya kayısısına zarar verdiğini ifade eden Solmaz,
"Bizim ihracatçılarımız serbest bölgelerde kayısı işleme ve paketleme tesisleri açtı. Rakip ülkelerden getirdikleri kayısıları serbest bölgede işleyip oradan ihraç ediyorlar. Bu durum Malatya kayısısının ihracatına büyük zarar veriyor. Son yıllarda gümrükte işlem gören kuru kayısı oranımız ciddi şekilde düştü"
dedi.
"Pazarda 4 Katı Fiyat Farkı Var"
Fiyat uyumsuzluğu nedeniyle alıcıların diğer ülkelere kaydığını ve dünya pazarındaki hakimiyetin gerilediğini belirten Solmaz,
"Şu anda kayısı fiyatları kalitesine göre 200 ile 300 lira arasında değişiyor. Ülkemizde üretim maliyetleri çok yüksek olduğu için çiftçimiz zarar ediyor. Bizim 7-8 dolara sattığımız kayısı, rakip ülkelerde 1,90 dolara satılıyor. Tüketici doğal olarak ucuz olana yöneliyor. 10 yıl önce dünya kayısı tüketiminin %85’ini ülkemiz karşılarken, bugün ihracatımız %40’lara varan oranlarda düşmüş durumda."
sözleriyle ifade etti.
Çözüm İçin "Pozitif Ayrımcılık" Ve "Lisanslı Depoculuk" Çağrısı
Çiftçinin mağduriyetinin giderilmesi ve Malatya ekonomisinin korunması için acil adımlar atılması gerektiğini vurgulayan Yeşilyurt Ziraat Odası Başkanı Doğan Solmaz, çözüm önerilerini şöyle sıraladı:
"Çiftçimizin mağdur olmaması için üretime pozitif ayrımcılık yapılmalı ve üretim maliyetleri düşürülmelidir. Ar-Ge çalışmalarıyla maliyetler aşağı çekilmeli, lisanslı depoculuk vasıtasıyla destek alımları gerçekleştirilmelidir. Alınan kayısıların da ihracatçılara uygun şartlarda verilmesi gerekmektedir. Aksi takdirde her yıl ihracatımız daha da düşecek, bu da Malatya ve ülke ekonomisine büyük zarar verecektir."
