Malatya Turgut Özal Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Enstitüsü bünyesinde Betül Alaca ve Doç. Dr. Vedat Yılmaz tarafından hazırlanan “Suriyeli Göçmenlerin Memnuniyet ve İstihdamları Üzerine Bir Araştırma: Malatya Kenti Örneği” başlıklı akademik çalışma, kentteki sığınmacıların ekonomik ve sosyal tablosunu verilerle ortaya koydu.
Örneklem hesaplamasına göre 15 Ocak 2025 ile 15 Mart 2025 tarihleri arasında 153 kadın ve 247 erkek olmak üzere toplam 400 Suriyeli göçmenle yüz yüze anket yapılarak tamamlanan araştırmada dikkat çekici bulgular yer aldı.
Çalışanların Oranı Yüzde 84,5’e Ulaştı
Araştırmada katılımcıların Malatya’daki iş gücüne katılım oranları detaylandırıldı. Elde edilen veriler doğrultusunda “araştırmaya katılanların 338’i yüzdesel olarak da yüzde 84.5 Malatya ilinde herhangi bir işte çalıştığı 62’sinin yüzdesel olarak da yüzde 15.5 ise Malatya ilinde herhangi bir işte çalışmadığı görülmektedir.”
Çalışanların kayıt durumuna bakıldığında ise “araştırmaya katılanların 304’ü yüzdesel olarak da yüzde 76 çalıştığı işyerine kayıtlı olduğu, 34’ünün yüzdesel olarak da yüzde 8.5 kayıtlı olmadığı” tespit edildi.
yüzde 81,5’i Kentte Yeni Bir Meslek Edindi
Malatya’ya yerleştikten sonraki mesleki değişimlerin ele alındığı bölümde, göçmenlerin büyük bir kısmının yeni beceriler kazandığı görüldü. Verilere göre “araştırmaya katılanların 326’sı yüzdesel olarak da yüzde 81.5 Malatya ilinde yeni bir meslek edindiği 74’ünün yüzdesel olarak da yüzde 18.5 ise Malatya ilinde herhangi bir meslek edinmediği görülmektedir.”
Sektörel dağılım incelendiğinde ise ilk sırayı tekstil aldı:
Tekstil: Yüzde 32,0 (128 kişi)
Esnaf: Yüzde 23,5 (94 kişi)
İşçi: Yüzde 13,4 (54 kişi)
Çalışmayan: Yüzde 15,5 (62 kişi)
Temizlik Görevlisi: Yüzde 9,8 (39 kişi)
Çiftçi: Yüzde 4,8 (19 kişi)
Serbest Meslek: Yüzde 1,0 (4 kişi)
Cinsiyete Göre Meslek Dağılımında Belirgin Fark
Yapılan ki-kare analizi sonuçlarına göre “kadınların yüzdesel olarak erkeklere göre daha fazla (yüzde 57.1) oranda çalışmadığı” belirlendi. Bununla birlikte “mesleği çiftçi olan erkeklerin oranının kadınlara göre daha fazla (yüzde 73.7) olduğu hatta kadınlara göre yaklaşık olarak üç kattır.”
Aynı şekilde “mesleği esnaf olan erkeklerin oranının (yüzde 91.5) kadınlara göre daha fazla olduğu hatta kadınlara göre on kattan daha fazla sayıda” olduğu saptanırken, “mesleği temizlik görevlisi olan kadınların oranı ise (yüzde 56.4) erkeklere göre daha fazladır.”
En Yüksek Memnuniyet Esnafta
Göçmenlerin ekonomik memnuniyet durumlarının meslek gruplarına göre kıyaslandığı bölümde, “katılımcılardan mesleği esnaf olanların diğer meslek gruplarına göre Malatya iline göç etmekten daha fazla memnun olduğu” kaydedildi. Nitekim esnafların 88’i ekonomik olarak memnun olduğunu bildirirken, yalnızca 6'sı memnun olmadığını beyan etti. Buna karşın çalışmayanların 53'ü ve temizlik görevlilerinin 32'si ekonomik açıdan memnun olmadığını aktardı.
Genel ekonomik değerlendirmede ise “araştırmaya katılanların 234’ünün yüzdesel olarak da yüzde 58.5 Malatya iline göç etmekten ekonomik açıdan memnun oldukları” görüldü. Suriye’deki durumlarıyla kıyaslandığında “katılımcıların yarısından fazlasının bugün ki ekonomik durumlarının Suriye’deki ekonomik durumları ile aynı, iyi ve çok iyi durumda olduğu görülmektedir” denildi.
Geri Dönüş İçin Güvenlik ve İstikrar Beklentisi
Araştırmanın sonuç kısmında kentteki genel entegrasyon süreci özetlenerek, “Suriyeli göçmenlerin yavaş yavaş işçi statüsünden işveren statüsüne geçtiği söylenebilir” ifadesine yer verildi.
Geleceğe dönük beklentilerin değerlendirildiği bölümde ise “Suriyeli göçmenlerin beklediği güven ve istikrar ortamının oluşması halinde çoğunluğunun ülkelerine geri dönecekleri düşünülmektedir” tespiti paylaşıldı.
