Malatya’nın önemli bir gelir kaynağı olan kayısıda hasat döneminin sonuna gelmesiyle birlikte Şire Pazarı’nda hareketlilik artarken, fiyatlardaki belirsizlik hem üreticiyi hem de esnafı düşündürüyor. Şire Pazarı’nı gezerek saha incelemelerinde bulunan Malatya Ticaret ve Sanayi Odası (MTSO) Başkanı Oğuzhan Ata Sadıkoğlu, piyasadaki son durumu değerlendirdi ve üretici ile ihracatçı arasındaki dengenin korunması gerektiğine dikkat çekti.
"Ne Üreticimizi Ne İhracatçımızı Mağdur Edebiliriz"
Şire Pazarı ziyareti sırasında açıklamalarda bulunan MTSO Başkanı Oğuzhan Ata Sadıkoğlu, kayısının Malatya ekonomisinin harcı olduğunu ve şu anki fiyat baskısının geçici olabileceğini belirterek şunları söyledi:
"Kayısı, Malatya’mızın ihracat değeri en yüksek ürünü ve orta gelir düzeyini regüle eden ana damarımızdır. Şu an mahsul sahaya indiği ve yurt dışı talepleri henüz tam oturmadığı için bir fiyat baskılaması yaşanıyor. Ancak ihracat hareketlendiğinde ürünümüzün hak ettiği değeri bulacağına inanıyoruz. Biz Ticaret ve Sanayi Odası olarak Şire Pazarı'nda tam dengede durmak zorundayız. Köylünün de ihracatçımızın da yanındayız. Eğer önümüzdeki süreçte fiyat değerleri oturmazsa; yurt dışı bağlantıları yapılmadan önce TMO (Toprak Mahsulleri Ofisi) gibi alternatiflerin devreye girmesi için gayret göstereceğiz."
Başkan Sadıkoğlu, Vali Seddar Yavuz’un kayısı konusundaki hassasiyetine teşekkür ederek Şire Pazarı’nın geleceği için tüm kurumlarla birlikte hareket edeceklerini ifade etti.
Esnafa Vali Yavuz’un "TMO ve Müdahale" Açıklamasını Sorduk!
Malatya Valisi Seddar Yavuz, kayısı piyasasıyla ilgili yaptığı açıklamada 2024 yılındaki TMO alımlarını hatırlatarak şu ifadeleri kullanmıştı:
"Sayın Cumhurbaşkanımız, hükümetimiz, Tarım Bakanlığımız ve TMO piyasayı yakından takip ediyor. Eğer kayısıda maliyetlerin altına düşebilecek bir fiyat durumu söz konusu olursa, biz bunu Tarım Bakanlığımız ve hükümetimizle istişare ederiz. 2024 yılında göreve başladığımda da TMO ve Tarım Bakanımızla görüşmüştük. Sayın Bakanımızın konuyu Sayın Cumhurbaşkanımıza arz etmesiyle TMO bildiğiniz üzere piyasaya bir düzenleyici olarak girip alım yapmıştı. Bu sene şu anda o aşamada değiliz ama süreci yakından takip ediyoruz.”
Şire Pazarı esnafı ve üreticileri, Vali Yavuz’un bu açıklamasını değerlendirdi. Piyasa aktörleri, Vali Yavuz’un TMO vurgusunu önemli bulmakla birlikte, müdahalenin fiyatlar çöktükten sonra değil, şimdiden yapılması gerektiğini vurguladı.
“Çiftçiyi De Kurtarmak Lazım”
Kayısı ticareti yapan Ali Duman, Vali Yavuz'un yaklaşımını değerlendirerek, "Fiyatların bundan daha aşağı düşeceğini zannetmiyorum. Ancak düşerse devletimizin ve TMO’nun müdahale edeceğine inanıyorum. Çiftçiyi de kurtarmak lazım; işçilikler 1500–2000 lirayı buldu, ilaç ve kükürt pahalı. Bu seviyeler korunursa piyasa oturur" şeklinde konuştu.
“Köylü İşçi Parası İçin Malını Yok Pahasına Satıyor”
Hem üretici hem de esnaf olan Adil Yeşilcan, TMO müdahalesinde geç kalındığını savunarak, "Vali Bey 'o aşamada değiliz' diyor ama köylü zaten şu an o aşamada. 400-500 liralık kayısı 200 liraya kadar düştü. Fındıkta, çayda nasıl önceden taban fiyat açıklanıyorsa kayısıda da süreç beklenmeden TMO devreye girmeli. Köylü işçi parası için malını yok pahasına satmak zorunda kalıyor" ifadelerini kullandı.
"Müdahale Ürün Çağlayken Yapılmalıydı"
Şire Pazarı esnaflarından Ali Deniz, müdahalenin zamanlamasına dikkat çekerek, "Zaten müdahale edilmiş olsaydı bugün piyasa bu duruma düşmezdi. TMO veya devletimiz bu adımı ürün daha çağla durumundayken, taban fiyat açıklayarak atmalıydı. İş işten geçtikten sonra TMO'nun devreye girmesi esnafın ve köylünün mağduriyetini önlemiyor" değerlendirmelerinde bulundu.
“Mal Rezil Olduktan Sonra TMO Gelse De Toparlamak Zor”
Bir diğer esnaf Semih Özmert ise Vali Yavuz’un açıklamasını olumlu bulduğunu belirterek, "Devlet her zaman babadır, Vali Bey’in yaklaşımı ve TMO vurgusu çok doğru. Ancak önemli olan kayısı el ayağa düşmeden, fiyatlar tamamen çökmeden müdahale etmek. Mal rezil olduktan sonra TMO gelse de toparlamak zor oluyor. Yetkililerimizi bizzat Şire Pazarı’na bekliyoruz" dedi.
Pazardaki diğer esnaf ve vatandaşlar da Valiliğin ve TMO'nun "takipteyiz" mesajı yerine acilen taban fiyat belirleyerek piyasada net bir fiyat istikrarı oluşturmasını talep etti.
