Malatya Kayısı Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü tarafından geliştirilen Kayısı Çekirdeği Çıkarma Makinesi düzenlenen programla tanıtıldı. Kayısı Araştırma Enstitüsü Müdürlüğünde gerçekleştirilen tanıtım programına Malatya Valisi Seddar Yavuz, Milletvekili İnanç Kara Ölmeztoprak, kamu kurum temsilcileri, sektör paydaşları ve üreticiler katıldı.
“Geleneksel Üretim Teknolojiyle Desteklenmeli”
Programın açılışında konuşan Kayısı Araştırma Enstitüsü Müdürü Abdullah Erdoğan, kayısının Malatya ekonomisinin temel taşlarından biri olduğunu belirterek, yaklaşık 32 bin üreticinin geçim kaynağı olan sektörün ülke ekonomisine yılda yaklaşık 400 milyon dolar döviz girdisi sağladığını ifade etti. Türkiye'nin dünya kuru kayısı üretimi ve ihracatında lider konumda bulunduğunu vurgulayan Erdoğan, bu liderliğin korunabilmesi için geleneksel üretimin teknolojiyle desteklenmesi gerektiğini söyledi.
Kükürtleme ve Kurutma Süreçlerinde Standardizasyon
Enstitü olarak son yıllarda kuru kayısının kalitesini artırmaya yönelik önemli Ar-Ge çalışmaları yürüttüklerini belirten Erdoğan, TÜBİTAK destekli projeyle kükürtleme ve kurutma süreçlerinde standardizasyon sağladıklarını ifade etti. Erdoğan, geliştirilen yöntemle 4 saatte kükürtleme, 44 saatte kurutma işleminin tamamlandığını kaydetti. 2022 yılında Ege İhracatçı Birlikleri'nin desteğiyle başlatılan tünel tipi kurutma sistemlerinin de üreticilere hibe edildiğini belirten Erdoğan, bu sistemlerle daha hijyenik ve yağıştan etkilenmeyen üretim imkânı sağlandığını dile getirdi.
Bir Makine 15-16 İşçinin Yaptığı İşi Yapacak
Kayısı Çekirdeği Çıkarma Makinesi'nin 2022-2025 yılları arasında geliştirildiğini belirten Erdoğan, 2025 yılında yaşanan zirai don nedeniyle tanıtımın bu yıla ertelendiğini söyledi. Yeni makinenin üreticilere önemli avantajlar sağlayacağını ifade eden Erdoğan, geleneksel yöntemlerle bir işçinin günde ortalama 6 kasa kayısı çekirdeği çıkarabildiğini, geliştirilen makinenin ise tek vardiyada 15-16 işçinin yaptığı işi tek başına gerçekleştirebildiğini söyledi.
Makine sayesinde çekirdek çıkarma işleminin daha hızlı, hijyenik ve kaliteli yapılacağını belirten Erdoğan, özellikle artan işçilik maliyetleri ve iş gücü teminindeki sıkıntılar dikkate alındığında sistemin üreticilere önemli katkılar sunacağını ifade etti.
“Teknolojiye yapılan her yatırım çok kıymetli”
Programda konuşan Malatya Valisi Seddar Yavuz ise teknolojik gelişmelerin tarım sektörünün geleceği açısından hayati önem taşıdığını söyledi. Sanayi devriminin kaçırılmasının bedelinin ağır ödendiğini belirten Yavuz, "Bir daha geri kalmaya hiç lüksümüz yok. Tarımda da teknolojiyi mutlaka kullanmalıyız" dedi.
Önümüzdeki yıllarda tarım sektörünün en büyük sorunlarından birinin iş gücü olacağını vurgulayan Yavuz, Türkiye'de son beş yılda doğum oranlarının yaklaşık yüzde 20, Malatya'da ise yüzde 25 azaldığını belirterek, gelecekte tarlalarda çalışacak işçi bulmanın daha da zorlaşacağını ifade etti.
"2025 yılında çiftçimize 9,4 milyar lira destek sağladık"
Vali Yavuz, 2025 yılı içerisinde Malatya çiftçisine 9,4 milyar liralık destek sağlandığını, bunun yaklaşık 8 milyar lirasının zirai don nedeniyle verilen desteklerden oluştuğunu söyledi. Kayısı fiyatlarıyla ilgili değerlendirmelerde de bulunan Yavuz, Toprak Mahsulleri Ofisi'nin piyasayı yakından takip ettiğini belirterek, ihtiyaç duyulması halinde düzenleyici bir aktör olarak devreye gireceğini ifade etti. Üreticilere sağduyu çağrısında bulunan Yavuz, Hükûmetin ve Tarım ve Orman Bakanlığı'nın süreci yakından takip ettiğini, herhangi bir olumsuzluk yaşanması halinde gerekli adımların atılacağını dile getirdi.
"Değer zincirindeki herkes birbirine saygı duymalı"
Kayısının üretimden ihracata kadar uzun bir değer zincirine sahip olduğunu belirten Yavuz, üretici, tarım işçisi, tüccar ve ihracatçının aynı zincirin halkaları olduğunu ifade ederek, tüm paydaşların birbirinin emeğine ve hukukuna saygı göstermesi gerektiğini söyledi. Yeni geliştirilen kayısı çekirdeği çıkarma makinesinin üretim maliyetlerini düşüreceğini belirten Yavuz, maliyetlerin azalmasının üreticinin gelirine doğrudan olumlu katkı sağlayacağını kaydetti. Konuşmaların ardından Protokol üyeleri kayısı çekirdeği çıkartma makinesini inceledi. Yapılan dualarla birlikte makine çalıştırılarak kayısıların el değmeden çekirdeğini çıkarma işlemi incelendi.
