Mutfakta her gün kullanılan bulaşık süngerleri, nemli ve gözenekli yapıları nedeniyle mikroorganizmaların çoğalması için elverişli bir ortam yaratıyor. Yalnızca bir gün kullanılması gerektiği ifade edilen bu ürünler konusunda Leicester Üniversitesi Klinik Mikrobiyoloji Bölümü’nden Dr. Primrose Freestone uyarıyor. Bakterileri çok hızlı toplayan süngerlerde kalan yemek parçaları ile nem, mikroorganizmaların hızla çoğalmasına zemin hazırlıyor.
GÖRÜNÜŞÜ VE KOKUSU ALDATICI OLABİLİR
Süngerin ne kadar süre kullanılabileceği uzun süredir tartışılırken, yeni araştırmalar süngerin kokusunun veya renginin bakteri miktarıyla doğrudan bağlantılı olmadığını ortaya koydu. Temiz görünen ve kötü kokmayan bir sünger de yüksek miktarda mikroorganizma barındırabiliyor. Bu nedenle yalnızca kokuya bakmak güvenilir bir yöntem sayılmıyor.
Almanya Federal Risk Değerlendirme Enstitüsü araştırmacıları, mutfak süngerlerinde gıda zehirlenmesine yol açabilen mikroorganizmaları inceledi. İncelemelerde süngerlerin derinliklerinde Salmonella enteritidis, E. coli ve Staphylococcus aureus gibi hastalık yapabilen bakterilere rastlandı. Süngerlerin ıslak bırakılması, yemek artıklarıyla temas etmesi ve sıcak ortamda tutulması bu süreci hızlandırıyor. Gözenekli yapı, bakterilerin derin bölgelere yerleşmesine ve temizlik işlemlerinden korunmasına imkan tanıyor.
ÇAPRAZ BULAŞMA RİSKİ VE ALTERNATİFLER
Bakteriler yalnızca süngerin içinde kalmıyor; süngerle silinen mutfak tezgâhına, lavaboya ve tabaklara aktarılabiliyor. Çiğ et veya yumurta gibi gıdalardan bulaşan mikroorganizmalar, aynı sünger farklı alanlarda kullanıldığında mutfağın başka bölümlerine yayılıyor. Araştırmalar, bakterilerin zaman içinde çevresel etkilere karşı yapışkan tabakalar oluşturduğunu gösteriyor. Sünger uzun süre kullanıldığında dezenfektanların etkisi azalıyor; çamaşır suyuna yatırılan sünger bile tamamen temizlenemiyor.
Süngeri kullanım sonrasında kurutmak bakteri çoğalmasını yavaşlatıyor ancak tamamen güvenli hale getirmiyor. Hastalık yapıcı bazı bakterilerin tamamen kurumuş bir süngerde iki haftaya kadar hayatta alabildiği belirlendi. Özellikle çiğ et, tavuk veya yumurtayla temas eden süngerlerin uzun süre saklanmaması gerekiyor. Bulaşıklar ile mutfak tezgâhı için farklı sünger veya bezler kullanmak çapraz bulaşma riskini azaltıyor. Tek kullanımlık kâğıt havlular, yüksek sıcaklıkta yıkanabilen bezler ve bulaşık fırçaları klasik süngerlere alternatif sunuyor. Özellikle fırçalar daha hızlı kuruduğu için bakterilerin çoğalmasına daha az elverişli kabul ediliyor, ancak bunların da düzenli olarak temizlenmesi ve yenilenmesi şart.
