Kent, sadece tek bir sismik kuşağın değil, Anadolu bloğunu şekillendiren birden fazla devasa tektonik sistemin kesiştiği, adeta yerkabuğunun bir çatışma alanında yer almaktadır. Doğu Anadolu Fay Zonu (DAFZ) gibi devasa bir kırığın yanı başından geçtiği Malatya, son yıllarda ardı ardına yaşanan ve tüm ülkeyi yasa boğan büyük sarsıntılarla bu jeolojik stresin bedelini en ağır şekilde ödeyen kentlerimizin başında gelmektedir. Şehrin altındaki sismik ağ, sürekli olarak uyanık ve enerji üretmeye meyilli bir yapıdadır.
Doğu Anadolu Fay Zonu ve Sürgü Segmenti
Doğu Anadolu Fay Zonu ve Sürgü Segmenti
-
Ana Fay Hattı: Malatya'nın depremselliğini etkileyen ana arter, Bingöl Karlıova'dan başlayıp Hatay'a kadar inen Doğu Anadolu Fayı'dır.
-
Fayın Güzergahı: Bu mega kırık, Malatya'nın doğrudan merkezinden geçmese de Pütürge ve Doğanyol gibi doğu ve güneydoğu ilçelerini adeta bıçak gibi keser.
-
2020 Elazığ-Sivrice Depremi: Bu segmentin Pütürge hattı büyük bir stres boşaltımı yaşamış ve kente ağır hasar vermiştir.
-
İkincil Fay Kolları: Ana fay hattından ayrılarak batıya doğru uzanan Sürgü Fayı gibi ikincil kollar da mevcuttur.
-
2023 Kahramanmaraş Depremleri ("Asrın Felaketi"): Bu kollardaki devasa kırılmalar, Malatya'da binlerce binanın yıkılmasına ve telafisi zor can kayıplarına yol açmıştır.
Malatya-Ovacık Kırığı ve Doğanşehir Üzerindeki Baskı
Ana hatların ötesinde, bilim insanlarının son dönemde en çok dikkat çektiği yerel sismik kaynaklardan biri de Malatya-Ovacık Fay Zonu'dur. Tunceli'nin Ovacık ilçesinden başlayarak güneye doğru inen, Yazıhan ve Akçadağ güzergahını izleyerek Doğanşehir'e kadar uzanan bu sistem, son derece yavaş enerji biriktiren ancak kırıldığında en az 7.0 büyüklüğünde sarsıntı yaratma potansiyeline sahip bağımsız bir fayıdır. Kahramanmaraş depremlerinin yarattığı inanılmaz kabuksal stres transferi, şu anda bu fayın üzerine binmiş durumdadır. Malatya'da her gün yaşanan artçı veya bağımsız mikro depremler, yeraltındaki tektonik dengenin henüz oturmadığının bir göstergesidir. Kentin yeniden imar sürecinde, alüvyon tabanlı tarım arazilerinin terk edilerek, yerleşim yerlerinin sağlam kayaç zeminlere ve fay sakınım bantlarından uzağa taşınması hayati bir zorunluluktur.
