Şehirdeki konut fiyat etiketleri ve kiralama oranları hız kesmeden yukarı tırmanırken, vatandaşların kendi evini alma veya inşa ettirme arzusunda da ciddi bir canlanma ivmesi gözlemleniyor. Makro planda enflasyonun dizginlenebileceğine dair sinyaller piyasa talebine omuz verirken; konut kredilerinin dudak uçuklatan maliyetlerine karşın ev alma isteğinin diri durması, gayrimenkulün finansal portföylerdeki sarsılmaz yerini kanıtlıyor. Malatya'daki tasarruf sahipleri, sermayelerini korumak ve güvenceye almak için taşınmaz yatırımını en akılcı ekonomik savunma olarak görmektedir.
Fiyat Endekslerinde 17 Katlık Astronomik Büyüme
Konut piyasasındaki bu dayanıklı talebin altında yatan matematik, TCMB'nin yayımladığı birim fiyat istatistiklerinde gizli. 2021'den bu yana kontrolden çıkan fiyatlamalar neticesinde, 2018 ilk çeyreğinden 2026'nın aynı çeyreğine kadar olan zaman diliminde bir metrekare evin değeri tam 17 misli büyümüştür. Sekiz yıl geriye gidildiğinde Türkiye'de 100 metrekarelik standart bir yaşam alanı sadece 283 bin 940 liraya mal edilebilirken, günümüz itibarıyla bu yatırımın bedeli 4 milyon 832 bin 290 liraya ulaşarak rekor kırmıştır. Malatya piyasasındaki aktörler de emlak varlıklarındaki bu inanılmaz sermaye birikimini yakından takip ederek, paralarının enflasyon karşısında erimemesi için yatırımlarını taşınmaz mülklere yönlendirmektedir.
22 Kat Artan Kiralar Mülkiyet İhtiyacını Kamçılıyor
Malatyalı vatandaşları kiracı olmaktan çıkarıp mülk sahibi olmaya zorlayan en büyük ekonomik şok ise kiralardaki engellenemez yükseliştir. Konut değerleriyle kol kola ilerleyen kiralama masrafları, 2018'den günümüze dek ortalama 22 katlık bir fiyat genleşmesi yaşadı. İstatistiklere göre Türkiye çapında 100 metrekare bir evin kirası 1.111 TL'den 24.188 TL gibi seviyelere çıkmış; İstanbul örneğindeki 1.951 TL'den 40.512 TL'ye tırmanış ise tüm ülke için yaklaşan tehlikenin referansı olmuştur. Her geçen ay bütçelerden daha büyük bir pay alan bu kiralama bedelleri, vatandaşların ödedikleri paranın bir gün kendilerine varlık olarak dönmesini istemeleriyle sonuçlanmış ve satın alma iştahını körüklemiştir.
İpotekli Alımlar Düşerken EVDS Beklentileri Zirvede
Hanehalkı davranışlarını analiz eden EVDS verileri, ev alma veya inşa etme eğiliminin 2023 sonrası süreçte tereddütsüz bir yükseliş grafiği çizdiğini gösteriyor. 2025 yılıyla birlikte son dönemlerin en yüksek noktalarına varan bu gösterge, yüksek faiz ortamının yatırımcı psikolojisini bozamadığını kanıtlıyor. Evet, yüksek banka faizleri nedeniyle konut kredisi kullanarak yapılan ipotekli satışlar ciddi oranda yara almıştır. Fakat işin çarpıcı yanı, genel emlak satışlarının bu kredi daralmasından bağımsız olarak son derece dirençli ve güçlü kalmasıdır. Vatandaşlar finansman maliyetlerinin yüksek olduğu bu dönemde nakit birikimlerini kullanarak veya varlık değişimi yaparak gayrimenkul sektörünü ayakta tutmaya, konutu bir güvenli liman olarak benimsemeye devam etmektedir.
