Malatya ekonomisinin ve dünya tarım pazarının gözbebeği olan Yeşilyurt ilçesinde, coğrafi işaretli Dalbastı kirazı ve kayısı bahçelerinde kelimenin tam anlamıyla "su alarmı" yaşanıyor. Üreticilerin bir yıllık emeğinin karşılığını alacağı hasat dönemine sayılı günler kalmasına rağmen sulama suyu bahçelere ulaştırılmadı. Bölgede incelemelerde bulunarak üreticilerin çığlığına ses olan Yeşilyurt Ziraat Odası Başkanı Doğan Solmaz, tarımsal üretimi baltalayan sulama sistemindeki büyük aksaklıklara sert tepki gösterdi.
"HAZİRAN ORTASI OLDU, BAHÇELERE HÂLÂ SU ULAŞMADI"
Normal şartlarda sulama suyunun 15 Mayıs tarihinde kanallara verilmesi gerektiğinin altını çizen Ziraat Odası Başkanı Doğan Solmaz, aradan geçen bir aylık süreye rağmen üreticinin kaderine terk edildiğini söyledi. Yaşanan krizin sadece kirazı değil kayısı üreticisini de bitirme noktasına getirdiğini belirten Solmaz, tehlikenin boyutunu şu sözlerle özetledi:
"Bugün Haziran’ın 17’si-18'i olmuş. Halbuki sulama suyunun kanallara en geç 15 Mayıs’ta bırakılması gerekiyordu. Evet, bölge olarak yağışlı ve bereketli bir dönem geçirdik ancak yağmur suyu sadece toprağın yüzeyini ıslatıp geçiyor, ağacın köküne inmiyor. Şu an kiraz ağaçlarımızın dibine hâlâ su ulaşmadı. Geçimini tamamen kayısıdan sağlayan insanların bahçelerine de su verilmedi. Şu anda gördüğünüz gibi dereden akan suyu kendi imkanlarımızla kanala bağladık ki kirazlara can suyu verebilelim. Ancak bu su yaklaşık bir kilometre aşağıda tamamen bitiyor. Daha aşağıdaki kayısı bahçelerine şu anda damla su ulaşmıyor. Oysa kayısı bahçelerine bu dönemde mutlaka su verilmesi gerekiyor. Kayısı olgunlaştıktan sonra verilen suyun üretime hiçbir faydası, anlamı yoktur."
"TADİLAT KIŞIN YAPILIR, YOLLAR SU KAÇAĞI DOLU!"
Yetkililerin sulama kanallarında gerekli bakım, onarım ve temizlik çalışmalarını zamanında yapmadığını savunan Solmaz, kurumsal yönetim hatalarına dikkat çekti. Sürekli bahanelerin arkasına sığınıldığını ifade eden Solmaz, eleştirilerini şöyle sürdürdü:
"Kanallarda tadilat yapılacaksa bunun sulama sezonu bittikten sonra, yani kış aylarında yapılması gerekir. Sürekli ‘barajda su az’, ‘kanal temizliği yapıyoruz’ gibi gerekçeler öne sürülüyor. Ancak kanallarda gerekli temizlik ve onarımların yapıldığını sahada göremiyoruz. Tam aksine, yol boyunca çok sayıda su kaçağı var ve boşa akan sular yüzünden asfalt yollar bile zarar görüyor. Defalarca bildirmemize rağmen ilgilenen olmadı. Üreticilerimizin emeği, alın teri söz konusu. Bir yıl boyunca verilen emeğin heba olmaması için suyun tam zamanında ulaştırılması şarttır. Aksi halde hem kirazda hem de kayısıda telafisi imkansız kalite ve verim kayıpları kaçınılmaz olacaktır."
ÜRETİCİNİN ÇARESİZLİĞİ "AĞAÇLARIMIZ KURUMAYA BAŞLADI!"
Meyvelerin suya en fazla ihtiyaç duyduğu olgunlaşma evresinde susuz bırakılmasına isyan eden Yeşilyurtlu üreticiler ise zamana karşı yarıştıklarını vurguluyor. Hasattan kısa bir süre önce meyvenin zarar görmemesi için sulamanın kesilmesi gerektiğini hatırlatan bölge üreticileri, gecikilen her günün hanelerine büyük bir zarar olarak yazıldığını belirtti.
Bahçesindeki durumu gözyaşlarıyla anlatan bir üretici şunları söyledi: "
Sulamada çok ciddi ve kritik bir gecikme yaşandı. Belli bir süreden sonra su verilse bile bize hiçbir faydası olmayacak. Çünkü hasattan yaklaşık bir hafta önce sulamayı kesmemiz gerekiyor, aksi halde meyve çürür, zarar görür. Bu yıl su çok geç verildi. Bir miktar çay suyundan faydalanarak idare etmeye çalıştık ama yetersiz kalıyor. Ağaçlarımız kurumaya başladı. Özellikle bazı bölümlerde kuruma belirtileri net şekilde görülüyor. Ağaçlar meyve yükü altında ve su istiyor. Yeterince sulayamadığımız için milli servetimiz olan ağaçlarımız elden gidiyor."
DÜNYACA ÜNLÜ MARKALAR İÇİN ACİL ÇAĞRI!
Bölgedeki üreticiler, sulama suyunun bir an önce tam kapasiteyle kanallara verilmesini talep ediyor. Hem tescilli Dalbastı kirazında hem de Malatya’nın en önemli tarımsal ve stratejik ürünü olan kayısıda yaşanabilecek devasa ekonomik kayıpların önüne geçilmesi için yetkililerin ve sulama birliklerinin acilen somut bir adım atması bekleniyor.
