Türkiye İstatistik Kurumunun (TÜİK) verilerine göre Malatya’da doğurganlık hızı 2019’dan 2023’e kadar düzenli olarak düşerken, 2024 yılında sınırlı bir artış kaydedildi.
SON BEŞ YILDA DİKKAT ÇEKEN BİR DÜŞÜŞ YAŞANDI
TÜİK'in 2025 yılı Mart ayında yayımladığı “İllere Göre Toplam Doğurganlık Hızı” verilerine göre Malatya'da kadın başına düşen ortalama çocuk sayısında son beş yılda dikkat çeken bir düşüş yaşandı. 2019 yılında 1,81 olan toplam doğurganlık hızı, 2023 yılına gelindiğinde 1,38’e kadar geriledi. Ancak 2024 yılında bu oran 1,44'e yükselerek az da olsa bir toparlanma gösterdi.
DOĞURGANLIK HIZI GEÇEN YIL 1,44’E YÜKSELDİ
Malatya’da 2019 yılında kadın başına ortalama 1,81 çocuk düşerken, bu oran 2020’de 1,66’ya, 2021’de 1,64’e ve 2022’de 1,59’a geriledi. En düşük seviye ise 2023 yılında 1,38 olarak kaydedildi. 2024 yılı verileri ise bu düşüş trendinde ilk kez bir kırılmaya işaret etti ve doğurganlık hızı 1,44’e yükseldi.
6 ŞUBAT DEPREMLERİ ETKİLEDİ Mİ?
Uzmanlar, bu düşüşte kentleşme, eğitim düzeyinin artması, ekonomik koşullar ve evlenme yaşının yükselmesi gibi etkenlerin rol oynadığını belirtiyor. Malatya özelinde 2023'te yaşanan büyük depremlerin ardından sosyoekonomik belirsizliklerin de doğurganlık kararlarını etkilediği düşünülüyor.
Malatya’da doğurganlık hızında uzun süredir devam eden düşüş, 2024 yılında küçük bir artışla duraklama sinyali verdi. Ancak bu artışın kalıcı olup olmayacağı, ekonomik koşullar ve sosyal politikaların etkisiyle şekillenecek. Öte yandan 2024’teki doğurganlık hızındaki artış, gerçek bir doğurganlık artışından çok, göç ve nüfus azalışının matematiksel etkisi ile ilişkilendiriliyor.
GENLER VE ÇOCUKLU AİLELER GÖÇ MÜ ETTİ?
Nitekim Malatya’da 2024 yılında görülen doğurganlık oranındaki küçük artış, 2023 depreminin ardından yaşanan büyük göç dalgası ve nüfus yapısındaki değişimle ilişkili olabilir. Göç edenler tahminlere göre çoğunlukla gençler ve çocuklu aileler oldu. Bu durum, Malatya’da kalan nüfusun yapısını değiştirdi.
Doğurganlık hızı, toplam doğum sayısının nüfusun doğurgan kadın sayısına oranı olarak hesaplanıyor. Eğer doğurganlık çağındaki kadın sayısı azalır ama doğum sayısı bu azalmaya oranla daha az düşerse, toplam doğurganlık hızı aritmetik olarak artmış gibi görünebilir. 2024 yılında Malatya’daki doğum sayısı mutlak olarak çok yüksek olmasa da, kentte yaşayan kadın sayısının azalmış olması nedeniyle hane başına düşen doğum oranı artmış gibi görünmüş olabilir.
