Türkiye İstatistik Kurumu veritabanı, 2023 yılında ülke çapında 1 milyon 225 bin 926 konutun el değiştirdiğini bildiriyor. Ulusal çaptaki bu yüzde 17,5'lik düşüş, yeniden yapılanma evresinde olan Malatya'nın tapu kayıtlarında da hissedildi. Şehrin yerel dinamikleri ve sağlam zemin arayışı, konut tercihlerindeki en belirleyici unsur olarak öne çıkıyor. Kurumların açıkladığı TÜİK raporlarına baktığımızda, depremin gölgesinde geçen 2023 yılında Malatya genelinde toplam 7 bin 347 konut satışı gerçekleştirildiği görülüyor.
ESKİ BİNALAR TİTİZLİKLE İNCELENİYOR
Şehir halkı, gayrimenkul alımlarında artık eskisine nazaran çok daha temkinli davranıyor. Ülke genelinde satışı gerçekleştirilen 846 bin 384 adetlik ikinci el gayrimenkul işlemleri, Malatya pazarında da hacmin büyük kısmını (yüzde 69) kaplıyor. Ancak alıcılar, kullanılmış binalara yatırım yapmadan önce mühendislik raporlarını ve yapı denetim belgelerini ince eleyip sık dokuyor. Merkez dışındaki güvenli bölgelere kayan talep, ikinci el piyasasında fiyat dengelerini sil baştan kuruyor.
İPOTEKLİ SATIŞLAR NEDEN ÇAKILDI?
Bölge insanının banka kredilerine olan mesafeli duruşu, yüksek faiz oranlarıyla birleşince ipotekli işlemleri durma noktasına getirdi. Türkiye'de banka destekli alımların yüzde 36,6 eriyerek 177 bin 748 sayısına gerilemesi, Malatya'daki finansman tablosuyla birebir örtüşüyor. Genel satışların içindeki payı yüzde 14,5'e düşen kredili ticaret, vatandaşın alternatif ödeme yolları aramasına sebep oldu. Nakit birikimi olanlar veya arsa/tarla takası yapabilenler piyasadaki asıl oyuncular konumunda.
YENİ BİNALARA YÖNELİM
Malatya'da vatandaşın en büyük arzusu, en güncel yönetmeliklere göre inşa edilmiş sıfır binalarda oturabilmek. Ancak maliyetler, bu talebin karşılanmasını zorlaştırıyor. Ülke genelindeki ilk el konut satışlarının yüzde 17,5 azalış göstererek 379 bin 542 seviyesine inmesi, yeni üretimdeki ulusal sıkıntıyı belgeliyor. Toplam pastada yüzde 31'lik oran tutan sıfır konutlar, kentte yüksek güvenilirlik algısı sebebiyle prim yapsa da, etiket fiyatları dar gelirli vatandaşın bütçesini aşıyor.
