Malatya’da türkü, bağlama, müzik denilince akla Arguvan gelir. Sadece burada değil, ülke genelinde de bu böyle bilinir ve her yıl türkü festivali yapılır. Peki, Arguvan ismi nereden geliyor, anlamı ne? Tarihi 4. yüzyıla dayanan bu ilçenin merkezi neden sürekli değişiyor? İşte Arguvan ile ilgili bilmediğimiz birbirinden kıymetli bilgiler…
Malatya’nın 13 ilçesinden biri olan Arguvan’ın ismi nereden geliyor? Arguvan isminin anlamı ne? Malatya Valiliği bu konuda oldukça detaylı bilgilere yer veriyor.
Arguvan ilçesi, Morhamam ve Karahüyük köylerindeki höyüklerden ve Karababa harabelerinden elde edilen bulgulara göre ilçe merkezindeki yerleşimin tarihi eski çağlara dayanıyor.
TARİHİ 4. YÜZYILA DAYANIYOR
Arguvan, 4. yüzyıldan itibaren Bizans kaynaklarında Argaous adıyla görülüyor. 8. yüzyıla ait Arapça kaynaklarda Argaûn adı kaydediliyor. Sözcüğün her iki biçimi çoğul halde olup "Arga'lar" veya "Argav'lar" anlamını ifade ediyor. 11. yüzyıla ait Ermenice vekayinamelerde ise Argawan adı kullanılıyor. Bilge Umar eski bir Anadolu dilinde *Argawana adının "gümüşyeri" anlamına gelmesi ihtimali üzerinde dursa da bu görüşün belgesel temeli zayıf.
1954 YILINDA KESİNLİK KAZANDI
Osmanlı Devleti zamanında Tahir Bucağı adı ile Arapgir'e bağlı olan Arguvan, sonradan ilçe olarak Diyarbakır'a bağlanmış daha sonra 1873'de tekrar Tahir adı ile Keban'a bağlı bir nahiye haline getirilmiş, Cumhuriyetin İlanıyla merkez ilçe olarak Malatya'ya bağlanmış, 1954 yılında Tahir nahiyesi merkez olmak üzere Arguvan adı ile Malatya iline bağlı bir ilçe haline getirilmiş.
İL MERKEZİ 64 KİLOMETRE UZAKLIKTA
Arguvan il merkezine 64 km uzaklıkta. Doğuda Arapgir, batıda Hekimhan, kuzeyde Sivas ile Divriğ ilçesi, güneyde Malatya merkez ilçe ile Elazığ topraklarıyla çevrili bir ilçe. İlçenin yüzölçümü 1.037 km2. Malatya'nın en az nüfus yoğunluğu olan ilçesi Arguvan. İlçenin bir belediyesi, 49 mahallesi ve 73 mezrası var.
YER KAYMASI NEDENİYLE 2 DEFA İLÇE MERKEZİ DEĞİŞMİŞ
Arguvan ilçe merkezi devamlı yer kayması sebebiyle iki defa değişmiş. Yeni yerleşim yeri, eskisinin 2 km kuzeyinde yer alıyor. Yüzey şekilleri açısından genellikle engebeli, kuzeyi dağlık güneyi ise plato özelliği taşıyor. Doğu Anadolu Bölgesi'nin iklim özelliklerini gösteriyor. Yazları çok sıcak ve kurak, kışları çok soğuk ve yağışlı geçiyor. Yöre halkı tarım üretimi olarak meyvecilik, hububat ve baklagiller ile meşgul. Okuma yazma oranı % 95-98 arası seyrediyor, ilçenin kırsal kesimlerinde arazinin azlığı ve genelde susuz oluşu sebebiyle geçimini sağlayamayan halk, istikbâli okumada aramış. Bu sebeple okuma - yazma oranı yüksek.
İSA KÖY, KARAHÖYÜK VE TARLACIK HÖYÜĞÜ
İlçede tarihi eser bulunmamakla beraber arkeolojik alan bulunuyor. Bunlar ise İsaköy, Karahöyük ve Tarlacık Höyüğü şeklinde.
İlçenin ne zaman ve kimler tarafından kurulduğu bilinmemekle birlikte, Anadolu'ya ilk Türk göçlerinin başladığı zamanlarda buraya da insanların yerleştiği söyleniyor.
GEZİLEBİLECEK YERLER
İlçe merkezine 10 km uzaklıktaki Kızık Mahallesi’nde bulunan Balıklı Göl, yine ilçeye 10 km mesafedeki Bemera Çayı'nın geçtiği yeşilliklerle dolu vadi, ilçenin 3 km uzağında Dolaylı Mahallesi’nde Büyük Bağ adındaki kaynak ile Koyuncu Mahallesi’ndeki Deliklitaş belli başlı gezinti yerleri olarak biliniyor.
