Cumhuriyet'in ilk yıllarında yapılan idari düzenlemeler ve Osmanlı’dan miras kalan sancak sistemi üzerine yapılan araştırmalar, Baskil'in bazı bölümlerinin Osmanlı döneminde Malatya Sancağı’na bağlı olduğunu, Harput’a (bugünkü Elazığ) yakın olan kesimlerinin ise Harput Sancağı’nın yönetimi altında bulunduğunu gösteriyor. Yani bugünkü Baskil ilçesinin toprakları, tarih boyunca iki farklı sancak arasında paylaşılmış durumdaydı.
1920'li yıllarda Türkiye Cumhuriyeti'nin yeni idari yapısının oluşturulması sırasında, bu bölgelerde yapılan düzenlemeler sonucunda, daha önce Malatya’ya bağlı olan Muşar nahiyesi (bucak), Baskil'e dâhil edilerek Elazığ il sınırlarına katıldı. Bu değişiklik, o dönemde hem yerel yönetim yapısını hem de bölge halkının idari ilişkilerini kökten etkiledi.
Baskil, çevresinin de içerisinde bulunduğu Doğu Anadolu Bölgesi’nde birçok medeniyetin; birçok beylik, devlet ve imparatorluğun kurulmasına mekan teşkil etti. Baskil ve çevresi Mezopotamya ile Anadolu’yu birbirine bağlayan yollar üzerinde bulunuyor.
Kalkolitik ve Neolitik döneme ait Şemsiyetepe Höyüğü, İmikuşağı Höyüğü ve Habibuşağı Höyüğü burada bulunuyor. Baskil, orta ve son tunç çağına ve Hitit dönemine ait bulgular İmikuşağı ve Şemsiyetepe Höyüklerinde rastlanıyor. Bu yerleşim yerleri Hitit ve Hurri mücadelesinin yaşandığı bir bölge olmuş. Demir çağa ait bulgular Asurlara ait Kaleköy, İmikuşağı, Şemsiyetepe ve Habipuşağı höyüklerinde ele geçirilmiş.
Urartular, Baskil ve çevresini M.Ö.805 yılında ele geçirmişl. Habibuşağı, İzollu Kitabesi’nde Urartu kralı 2.Sardun’un kazandığı zafer anlatılıyor. Urartular, Baskil çevresinde birçok kale yapmışlar. Bu kaleler genellikle ticaret yollarını, yerleşim merkezlerini ve ekip-biçilen tarlaları korumak için garnizonlar şeklinde tertip edilmiş.
Baskil ve çevresinde M.Ö 8.yy' de İskit ve Med saldırılarıyla Urartu egemenliği bitmiş. Medlerden sonra Persler bölgeyi ele geçirmiş. Perslerden sonra kısa süre Helen İmparatorluğu’nun eline geçmiş. Daha sonra Roma İmparatorluğu’nun idaresine girmiş. Uzun bir süre Bizans ve Sasani mücadelesine tanıklık etmiş. Bir ara Müslüman Arapların eline geçmiş.
Baskil, 1071 Malazgirt Zaferiyle Türk hakimiyetine geçti. Sırasıyla Artuklar, Selçuklar, Moğollar, Dulkadiroğulları, Akkoyunlar ve Osmanlı İmparatorluğu’nun hakimiyet sahası oldu. 1085 yılında Selçukluların komutanı Çubuk Bey tarafından Bingöl ve Harput çevresi Türkler tarafından ilk kez ele geçirilmiş oldu. Bingöl ve Harput çevresine dolayısıyla Baskil’e Türkistan’dan getirilen konar-göçer Türk grupları yerleştirilerek bölgeyi Türkleştirme –İslamlaştırmaya yönelik bir iskan politikası uygulandı.
Bölgedeki kaleleri ve kervansarayları birbirine bağlayan, askeri ve ticari bir öneme sahip Kömürhan, Selçuklular döneminde alındı.
Baskil ve çevresi Yavuz Sultan Selim döneminde Osmanlıların eline geçti(1514). Kanuni Sultan Süleyman döneminde Malatya sancağına bağlandı. Kömürhan, 4.Murat döneminde 1623-1640 yılları arasında yapıldı. Fırat’tan karşıya geçilmesi gereken kömürlerin bu handa biriktirildiği ve kelekler vasıtasıyla sevk edildiği bilinir. Kömürhan ismi de buradan geliyor.
1881 tarihli Mamuratül Aziz Salnamesindeki bilgilerden Baskil’in Mamuratül Aziz’e(Harput) bağlı olduğunu görülür.
Baskil ilçesinin ilk kurulduğu yer, şu an ki ilçe merkezinin 3 km batısında yer alan Eski Baskil mahallesi ve 1926 yılında kurulmuş. O dönem itibariyle Baskil ilçesi 3 nahiye 60 köylük bir idari yönetim birimi olarak karşımıza çıkıyor. 1928 yılında ilçe merkezi Nazaruşağı köyüne (şu an Nazaruşağı Mahallesi) taşınmış. 1929 yılında ilçe merkezi bu defa Şefkat Köyüne (şu an Şefkat Mah.) kaydırılmış. İlçe merkezi olarak kullanılan bu üç bölgede de devlet tarafından yapılmış hükümet binaları olmadığından ilçe merkezinin taşındığı bölgelerdeki haneler devlet daireleri olarak kullanılmış.
1933 ilçe merkezi şuanda bulunduğu bölgeye taşınmış. Bunda en önemli etken Baskil-Malatya demiryolu işletmesinin 16 Kasım 1933' te açılması. Baskil ilçe merkezinden Baskil –Elazığ, Baskil-Malatya yönlü ulaşımın rahat bir şekilde yapılması şu anki ilçe merkezinin kısa bir süre sonra hızlı bir yerleşime sahne olduğu görülüyor. Yeni kurulan Baskil ilçe merkezine Eski Baskil, Odabaşı ve Nazaruşağı köyleri mahalle adı altında bağlanmış. 1954’te Şefkat Köyü mahalle olarak ilçe merkezine bağlanmış.
Tarihin tozlu sayfalarından: Baskil eskiden Malatya’ya mı bağlıydı?
Tarihin tozlu sayfalarından: Baskil eskiden Malatya’ya mı bağlıydı?
