Fırat Nehri’nin geçit vermeyen sularının üzerinde yükselen Kömürhan Köprüsü, yalnızca iki ili birbirine bağlamıyor, aynı zamanda yüzyıllar öncesi tarihinin de sessiz tanığı. Peki, “Kömürhan” ismi nereden geliyor?
Bu isim, aslında yüzyıllar öncesine, Selçuklular dönemine kadar uzanan bir hikâyeye dayanıyor.
Bölge, 11. yüzyıldan itibaren Türklerin Anadolu’ya yerleşmeye başladığı dönemlerden beri stratejik bir geçiş noktası olarak biliniyor. Selçuklu egemenliğinden Osmanlı’ya uzanan süreçte, Fırat’ın doğu yakasındaki Harput ve batı yakasındaki Malatya arasındaki geçit, hem askeri hem ticari bakımdan büyük önem taşıyordu.
Burası Osmanlı döneminde, IV. Murad zamanında Fırat kıyısında bir han inşa ettirildi. Bu han, maden ve ticaret yolları üzerinde bulunuyor, çevredeki ocaklardan getirilen kömür ve madenlerin taşımacılığında kullanılıyordu. Zamanla bölge halkı bu hana “Kömür Hanı” demeye başladı. Bu isim, hem hanın bulunduğu çevreye hem de daha sonra burada yapılan köprüye geçti.
1930’lu yıllarda yapılan ve dönemin başbakanı İsmet İnönü’nün açılışını gerçekleştirdiği köprüye, geçmişteki o tarihi handan miras kalan “Kömürhan” adı verildi. Bugün modern hâliyle Karakaya Barajı üzerinde uzanan Kömürhan Köprüsü, hem Elazığ ile Malatya’yı birbirine bağlayan bir ulaşım noktası hem de adını aldığı o eski hanın hikâyesini yaşatan bir kültürel miras simgesi.
Kömür Hanı hakkında Kültür Portalı şu bilgileri aktarıyor:
Günümüzde Karakaya Baraj Gölü suyu (1986) altında kalan han, Elâzığ- Malatya karayolunun 52. Kilometresinde, Kömürhan Köprüsünün yaklaşık 600 m kuzeyinde Habibuşağı köyü sınırları içerisinde yer alıyor. Eser, Osmanlı'nın Bağdat-Revan seferi (1639-1649) sırasında IV. Murat tarafından yaptırılmış. Kesme taştan inşa edilen yapı, kuzey-güney doğrultulu olup dikdörtgen planlı. Tek katlı olarak belirtilen hana sonradan ikinci kat eklenmiş. Kapalı ve açık avlulu yapılan yapı kışlık ve yazlık han tipinde. Güney cephesinde bulunan girişi avluya açılıyor. Giriş kapısının her iki yanında bekçi odaları bulunuyır. Batı cephesinde yedi adet üzeri kapalı yolcu hücreleri yer alıyot. Kışlık olan bölüm, kesme taştan yapılmış sivri kemerler ile yedi sahına ayrılmış. Her sahında bir ocak bulunuyor. Bu ocakların üzeri tonozla örtülü. Avlunun ortasında, hanın su ihtiyacını karşılayan havuzu bulunuyor. Hanın güneydoğusunda kare planlı olan mesciti bulunuyor. Dıştan dışa 12x12 m ölçülerinde. Üzeri kubbeli olan mescidin köşelerinde kesme, beden duvarlarında kabayonu taş; kubbesi ise tuğla ile örülmüş. Güney duvarında yuvarlak nişli mihrabı yer alıyor.
İki şehrin altın kolyesi Kömürhan Köprüsü adını nereden aldı?
