ESVET TÜRKOĞLU
Kızılay TÜRKÖK Bölge Sorumlusu Alparslan Aksoy, kök hücre bağışında yaşanan düşüşe dikkat çekerek, Malatyalıları kök hücre bağışı yapmaya davet etti. Aksoy, “Son 3-5 yıldır en sıcak günleri yaşadık. Haziran- Temmuz, aylarında sıcaklığın artmasıyla halkımız sokağa çıkmadı. Bundan dolayı kök hücre bağış sayısı oldukça düştü. Hatta hedeflediğimiz aylık bağışçı sayımızın neredeyse 5’te birine ancak ulaştık” dedi.
Kan bağışı gibi kök hücre bağışı da giderek düşüyor. Hava sıcaklıklarının düşmesiyle birlikte bağışçı sayısında azalış yaşanırken, bu düşüş Türkiye oranıyla Malatya’da daha da alt seviyelerde. Kök hücre bağışının önemiyle ilgili BUSABAH gazetesine konuşan Kızılay TÜRKÖK Bölge Sorumlusu Alparslan Aksoy, önemli açıklamalarda bulundu.
Pandeminin başlangıcında hastanelerin yoğunluğundan dolayı hem kök hücre nakillerinde hem de kök hücre bağışı konusunda bayağı bir düşüş yaşandığını hatırlatan Aksoy, pandeminin giderek azalması ve vaka sayılarının düşmesinden sonra ülke genelinde kök hücre bağışı konusunda bir artış yaşandığını söyledi.
“NEDEN KÖK HÜCRE BAĞIŞÇISI OLMALIYIZ?”
Kök hücre bağışında yaşanan sıkıntıyı açıklayan Aksoy, “Bahar aylarında bu sıkıntıyı bizler de hissettik. Malatya’da da kök hücre sayıları oldukça arttı. Halkımız kök hücre bağışı yapmaya geldi. Biz artık halka daha rahat ulaşmaya başladık fakat ben de bir Malatyalı olarak belki de son 3-5 yıldır en sıcak günleri yaşadık. Haziran- Temmuz aylarında sıcaklığın artmasıyla halkımız sokağa çıkmadı. Bundan dolayı kök hücre bağış sayısı da oldukça düştü. Hatta hedeflediğimiz aylık bağışçı sayımızın neredeyse 5’te birine ancak ulaştık. Bunda üniversitenin kapalı olması da etkili oldu çünkü biz genellikle genç bağışçılara yöneliyoruz. 18-50 yaş arasındaki kronik bir rahatsızlığı olmayan herkes kök hücre bağışçısı olabiliyor. Fakat 18 yaşında ya da 20 yaşındaki genç bir arkadaşımız gelip kök hücre bağışçısı olursa daha uzun süre sistemde kalıp, daha uzun bir süre taramaya girip bir hastaya şifa olmaktadır. Özellikle yaz aylarında bağış sayısı oldukça düşüyor. Eylül ayı itibariyle hem üniversitenin açılması hem de sıcaklıkların düşmesiyle bağış sayısının artacağını düşünüyoruz ve bu yöne doğru da planlama yapıyoruz. Öğrencilere ulaşıp TÜRKKÖK nedir, neden kök hücre bağışçısı olmalıyız, Türkiye’de kaç tane lösemi hastası var, bunların tedavi nasıl olur gibi soruları Malatya halkına anlatarak kök hücre bağışına davet ediyoruz” ifadelerini kullandı.
“KEMİK İLİĞİ YÖNTEMİ DAHA AZ TERCİH EDİLİYOR”
Malatya halkının kök hücre bağışına karşı olup olmadığını anlatan ve kök hücre bağışının nasıl yapıldığını açıklayan Aksoy, “Aslında bizim halkımızı bilgilendirmemiz gerekiyor, halkımıza kök hücre bağışı nedir, bir hastayla eşleştikten sonra sürecin nasıl devam ettiğini anlatmamız gerekiyor. 18-50 yaş arasında, kronik rahatsızlığı bulunmayan ve Türkiye’de yaşayan her Türk vatandaşı kök hücre bağışçısı olabilir. Vatandaşlarımız 3 tüp numune kan vererek TÜRKKÖK Veri Bankası kaydı yapılmış oluyor. Daha sonra 3-5 veya 10 yıl sonra bir lösemi hastasıyla doku tipi uyarsa biz bağışçımıza ulaşıyoruz. Örneğin bağışçımız Malatya’da öğrenciyken kök hücre bağışçısı oldu, daha sonra memleketi İstanbul’a gitti. İşlemler İstanbul’da devam edebiliyor. Bağışçıdan tekrar numune alıyoruz, detaylı doku tiplemesi ve testler yapılıyor. Testlerden herhangi bir olumsuz bir şey çıkmazsa bağışçımız komple bir sağlık tedavisine girmekte. Çekap (Check-up) tekrar olumsuz bir sonuç çıkmazsa, toplama işlemine geçiliyor. Toplama işini de 2 çeşit yapıyoruz. Birisi periferik yöntemle (Koldan kan verir gibi) yapılıyor. Aferez cihazı kullanılarak bir koldan kan alınıyor, kanda bulunan kök hücreler toplanıyor, diğer koldan da kan bağışçımıza geri verilmekte. Toplanan kök hücreler de hastamızın bulunduğu hastaneye gönderiliyor. Diğer yöntem de kemik iliği yöntemi. Bu yöntem daha az tercih ediliyor. 30 dakikalık bir operasyonla lokal anesteziyle kalça kemiğinden kök hücreler alınıyor ve böylece hastalar tedavi ediliyor” diye konuştu.
“BAĞIŞÇI SAYISI BİR MİLYONA YAKLAŞTI”
Aksoy, Türkiye Ulusal Kök Hücre Öğrenci Konseyi (TÜRKKÖK) 2014 yılında kurulduğunu belirterek, “Sevindirici bir haber ki, Türkiye’de Ulusal Kemik İliği Bankası’ndaki bağışçı sayısı bir milyona yaklaştı. Bununla birlikte yüzde 90 oranındaki lösemi hastası TÜRKKÖK’E başvurduğunda tedavi edilebilecek. Bağışçı sayısı arttıkça da o hastalara uygun donör, uygun bağışçı bulma oranımız da gittikçe artmakta. Burada sadece lösemi hastaları değil, Talesemi, Anemi gibi çeşitli hastalıkların tedavisinde kemik iliği nakli ya da TÜRKKÖK kullanılmakta” dedi.