Deprem öncesi yüzde 35 oranında olan kayıp-kaçak su, deprem sonra yüzde 70 seviyesine kadar ulaştığına dikkat çeken MASKİ Genel Müdürü Mehmet Mert, kayıp kaçak tespiti ile ilgili çok ciddi çalışmalar yürüttüklerini belirtti. Özellikle kırsal alanlarda kayıp-kaçak oranının yüksek olduğunu vurgulayan Mert, “Depremlerden sonra kaçak su kullanan 200 kişiyle ilgili işlem başlattık. Vatandaş bostanını, bağını suluyor veya alttan kaçak bağlamış damlama yapıyor, komşu ve devlet hakkına saygı göstermiyor” dedi.
Depremlerden önce kayıp-kaçak suyla ilgili önemli bir mücadele başlatan Malatya Büyükşehir Belediyesi Su ve Kanalizasyon İdari (MASKİ) Genel Müdürlüğü, bu mücadelesinde önemli bir yol kat etmişti. Depremlerden sonra büyük artış yaşanan kayıp-kaçakla ilgili nasıl bir önlem alındığı merak konusu olurken, MASKİ Genel Müdürü Mehmet Mert, BUSABAH gazetesine konuşarak önemli bilgiler verdi.
Depremin getirdiği hasardan sonra insanların daha çok bahçelere ve kırsala yerleşmeye başladığına vurgu yapan Mert, bahçe ve bostan sulamaları başladığının altını çizdi.
“SU ÇOK KIYMETLİ”
Kayıp-kaçakla ilgili 4-5 ekibin görevlendirildiğini belirten Mert,
“Özellikle Sultansuyu Barajı depremde hasar gördüğü için oradan su verilmiyor DSİ sondajları vurdu ama vatandaşlar şu anda tarımsal sulamada bizim sunduğumuz suları kullanıyorlar. Kayıp-kaçakla ilgili 4-5 ekibimiz var sahada sürekli, bu kullanımları yakaladıklarında işlem yapıyorlar, ceza yazıyorlar. Bizim buradaki amacımız kimseye ceza yazmak veya kimsenin parasını almak değil. Biz MASKİ Genel Müdürlüğü olarak bina veya hane içerisindeki kullanma ve içme suyu ile sorumluyuz. Ama vatandaş bostanını, bağını suluyor veya alttan kaçak bağlamış damlama yapıyor, komşu ve devlet hakkına saygı göstermiyor. Biz bu konuda defalarca uyarılar yaptık arkadaşlarımızda yakaladıklarında ciddi cezalar yazıyor. Mesela 10 dönümlük bir yerde kayıp kaçak yakaladıkları zaman 10 dönümü geriye dönük bir günde kullansa yasa diyor ki bir yıllık alınmalı. Geriye dönük bir yılı alıyoruz, alan ile çarpıyoruz ona göre ceza yazıyoruz. Kaçak olmayacak. Su çok kıymetli bir şey”
ifadelerini kullandı.
“BU FELAKET HİÇBİR ŞEYİ MÜBAH KILMAZ”
Malatya genelinde kayıp kaçak su oranının yüzde 70’lerde olduğunu belirten Mert,
“Bizim sadece merkezde 32 ekibimiz var kaçak ekibi hariç. Biz şu anda dinleme yapıyoruz, sanayide tornacılar bölümünü su veremiyorduk bir haftadır suda problem vardı gece dinleme yapıyoruz, ekiplerimiz var orayı işaretliyor ve kanalizasyon bacalarını ve telekom menhollerine bakarak suyu takibe alıyoruz. Kayıpla mücadele de ciddi bir emek veriyoruz. İstanbul’dan dinleme ekibi getirdik şu anda onlarda şebekeleri dinleyerek işaretliyorlar. Depremden dolayı borular yerinden oynadı, bu su yüzeye çıkmadığı için sadece dinleme ile bulabiliyoruz. Ya da boru kırılmış kendini kanalizasyon veya alt yapı da bir yol bulmuş bunları da dinleme ile bulmaya çalışıyoruz. Depremden önceki kayıp kaçağımız yüzde 35’lerdeydi, biz bu seviyeye tekrar geleceğiz tabi şu anda binalar yıkılıyor buralarda kayıp oluyor, yani sadece yer altındaki borulardan kaynaklı da değil burada 36 bin bina yıkımından, büyük bir felaketten bahsediyoruz. Yıkılacak binaların körlemesi yapılıyor. Arslantepe ve Akpınar bölgelerinde demir seçmede her gün borumuz patlıyor, biz bunları tamir ediyoruz ama o sırada 4-5 saat o bölgenin tamamının suyu akmıyor. Hurda seçen ve yıkım yapan firmalar ciddi anlamda bu süreçte bizi zorluyorlar. Vatandaşlarımıza sesleniyorum lütfen bir birimize saygılı olalım, bu felaket hiçbir şeyi mübah kılmaz”
şeklinde konuştu.
“ESKİDEN MAHALLE KÜLTÜRÜ VARDI”
Depremden sonra kaçak su kullananlarla ilgili işlem yapıldığına dikkat çeken Mert,
“Depremlerden sonra kaçak su kullanan 200 kişiyle ilgili işlem başlattık. Eskiden mahalle kültürü vardı. Bir mahalleye, köye gittiğin zaman bir iki kişi bu işi yaparsa oranın insanları onları ayıplardı, ‘Yapmayın, yanlış bize yakışmaz, bizim mahallemizin, köyümüzün adını çıkarmayın’ derdi ama şimdi bakıyorsun herkes bunu hak görüyor. Kaçak ekibi gidince herkes birbirine haber veriyor, kesiyorlar ve ekiplerimiz ses alamıyor, işlem yapamıyorlar. Kazmak gerekiyor ama herkesin evinin önünü kazmakta insan onuruna yakışan bir şey değil. Bizim yeterince suyumuz var. Tarımsal sulama çok önemli biz elimizden geldiği kadar yardımcı oluyoruz, sondaj vuruyoruz”
dedi.
“SUYU İSRAF ETMEMEMİZ LAZIM”
Kaçak ile ilgili de çok ciddi çalışmalar yürüttüklerini ve Şahnahan ile Kendirli’ye nüfusunun 10 katı su verdiklerini söyleyen Mert,
“Eskimalatya’da deprem sonrası nüfus 5 katına çıktı, kırsalda herkes bahçesine ev yapıyor biz MASKİ olarak herkese su götürüyoruz. Biz insanlara suyun değerli olduğunu anlatmaya çalışıyoruz, her geçen yıl su azalıyor. ‘Bu yıl yağmur bol yağmur yağdı, buna rağmen suda problem yaşamayız’ dedik ama bir baktık suyun seviyesi düşmeye başladı. Suya en büyük darbeyi insanlar vuruyor. Yer altı suyunu az kullanmamız lazım. Yer altı suyu bizden sonraki neslin tek su kaynağı. Bunun israf edilmemesi lazım. Eskiden 70-80 metrede su çıkan yerlerde şimdi 150 metrede su çıkıyor. Biz bunun parasında değiliz insanlarımız suyu hem insanlığımıza hem de dine yakışır şekilde kullanması, israf etmemesi lazım”
diye konuştu.
“YARIN ÇOCUKLARINIZ SU BULAMAYABİLİR”
Son olarak vatandaşları bilinçli olmaya ve suyu doğru kullanmaya davet eden Mert,
“Bizim 4 metreküp suyumuz, yan sondajlarımız ve kaynaklarımızla birlikte 2 milyona yetecek kadar suyumuz var. Bilinçlenirsek, bilinçli olursak risk taşımıyoruz ama bu suyu bu mantıkla kullanmaya devam edersek, ‘Cazibeli su, Allah’ın suyu bunda hırsızlık mı olur, kaçak mı olur, yer altından çekelim’ denilirse yarın çocuklarınız su bulamayabilir. Onun için herkesin her şeyi doğru kullanması lazım. Bu tüketim ile alakalı. Evde nasıl her şeyi istediğiniz gibi kullanmıyorsanız bütçenize göre her şeyi ayarlıyorsanız suyu da ayarlayacaksınız. Biz herkesin musluğundan suyun akmasını istiyoruz ve bizden sonraki neslinde uzun yıllar bu suyu kullanması lazım. Malatya’daki bu su kültürünü değiştirmemiz lazım. Diğer illerde damacana ile su alıp onu içmede kullanıyorsun belediyenin verdiği suyu diğer işlerde kullanıyorsun. Malatya’da Allah bize böyle bir nimet vermiş içtiğimiz suyu lavaboda, çamaşırda kullanıyoruz. Böyle bir şansımız var, suyu bu kadar israf etmenin kötü kullanmanın bir anlamı yok”
açıklamasında bulundu.
(MEHMET TEVFİK CİBİCELİ-BUSABAH GAZETESİ)
