Ekonomi Bilimleri Dergisi’nde yayınlanan Uzm. Dr. İrfan Tapan tarafından hazırlanan “Malatya Kırsalında Alternatif Tarım Ürünleri Yetiştiriciliği ve Sürdürülebilir Kırsal Kalkınma Açısından Önemi” adlı araştırma makalesi, Malatya kırsalında alternatif tarım ürünleri yetiştiriciliği ve bu uygulamanın sürdürülebilir kırsal kalkınma açısından önemini ele alıyor.
Araştırma, Malatya ilinin kırsal bölgelerinde gerçekleştirilen alternatif tarım ürünleri yetiştiriciliğine dair kapsamlı bir analiz sunuyor.
ARAŞTIRMANIN BULGULARI
Araştırmaya göre, Malatya ilinin kırsal alanlarında toplamda 26 farklı alternatif tarım ürünü yetiştiriliyor. Bu ürünlerin hangi bölgelerde ve ne kadar alanda ekildiği detaylı bir şekilde belirlenmiş. Elde edilen bulgulara göre, Malatya'nın tarımsal üretiminde tek tip ürünlere olan bağımlılık, özellikle kayısı tarımındaki yoğunluk, kırsal kalkınmayı sınırlayıcı bir faktör olarak öne çıkıyor. Kayısı tarımı, bölge halkının yılın yalnızca belirli dönemlerinde tarımsal faaliyetlerle uğraşmasına neden oluyor.
ALTERNATİF ÜRÜNLER VE SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK
2015 yılından itibaren başlatılan alternatif ürün yetiştiriciliği projesi, Malatya’nın kırsal bölgelerinde sürdürülebilir tarım uygulamalarını teşvik etmeyi hedefliyor. Kuru ve sert iklim koşullarına sahip Malatya’da, geçmişte bitki örtüsünün tahrip olması sonucu bozkır örtüsü yaygın hale gelmiş. Ancak, bu projeyle kırsal alanlarda tarım çeşitliliği artırılmakta ve ek gelir elde etme fırsatları sağlanmaktadır.
TARIM ALANLARI VE ÜRETİM FAALİYETLERİ
Malatya ilinin tarım arazileri geniş bir yelpazede kullanılmakta. İl topraklarının yüzde 47’si çayır ve meralara ayrılırken, yüzde 12’si orman ve fundalıklardan oluşuyor. Tarım arazilerinin kullanımına göre, toplamda 425 bin 450 hektarlık tarım alanı mevcut. Bu alanda yüzde 41 sulanan, yüzde 51 sulanabilir ve yüzde 8 susuz tarım arazisi bulunmakta.
Meyvecilik Malatya'da önemli bir tarım faaliyeti olup, meyve üretim alanları il topraklarının yüzde 31’ini kapsıyor. Sebze ekimi ise yüzde 2’lik bir alanda yapılıyor, burada kavun ve domates başta olmak üzere çeşitli sebzeler yetiştiriliyor.
ALTERNATİF ÜRÜN YETİŞTİRİCİLİĞİ
Malatya'daki kırsal alanlarda alternatif tarım ürünleri yetiştiriciliği, Arguvan'da nohut, kabak ve lavanta, Battalgazi'de dila kırmızıbiber, Yeşilyurt'ta pepino, brokoli ve salep gibi çeşitli ürünlerin ekilmesini içeriyor. Ayrıca, Kuluncak'ta kinoa ve chia, Darende'de patates ve fıstık ağaçları, Doğanşehir'de tütün gibi ürünler yetiştiriliyor. Arapkir'de ise Mor Reyhan yaygınlaştırılmakta.
Kayısı, Malatya’nın en önemli tarım ürünü olup, ilde toplamda 8 milyon kayısı ağacı bulunmakta ve yıllık ortalama 450- 500 bin ton arasında kayısı üretimi gerçekleştirilmektedir. Kayısı üretimi, bölge ekonomisinde önemli bir yer tutmakta ve her yıl yaklaşık 100 bin kişinin istihdamına neden olmaktadır.
SU KAYNAKLARI VE SULU TARIM
Sulama suyu kaynaklarının sınırlı olması, özellikle Arguvan, Yazıhan ve Akçadağ bölgelerinde tarımsal verimliliği etkilemekte. Alternatif tarım ürünlerinin daha verimli bir şekilde yetiştirilebilmesi için sulama kanalları aracılığıyla baraj sularının tarım arazilerine ulaştırılması, sulu tarım için büyük önem taşıyor.
Bu araştırma, Malatya'nın tarım politikalarının çeşitlendirilmesi ve kırsal kalkınmanın sürdürülebilirliğinin sağlanması adına önemli veriler sunmaktadır.
NOT: Fotoğraflar makaleden alınmıştır.
