Malatya’da son zamanlarda “yeni fay” konusu çok konuşulurken özellikle Çöşnük Fayı olduğuna dair ifadeler kullanılıyor. Bu fayı İnönü Üniversitesi emekli Öğretim Üyesi Jeoloji Profesörü Mehmet Önal, 19 yıl önce 2004’te ABD’de yayınlanan bir makalesinde belirtmiş, o günden bugüne bu konu bazı eleştiriler de almıştı ancak şimdi herkes bunun doğru olduğunu ifade ediyor. Hatta 10 Ağustos’ta yaşanan 5.3 büyüklüğündeki deprem de bu fay hattı boyunca devam eden noktada oldu. Peki bu fay ne kadar tehlikeli? İşte cevabı…
Malatya için şu sıralar yeni fay hattı konusu gündemdeyken özellikle Çöşnük Fayı’na ilişkin ifadeler bulunuyor. Bu fay aslında Emekli Jeoloji Profesörü Mehmet Önal tarafından yıllar önce 2004’te ABD’deki “Carbonates and Evaporites” dergisinde bildirilmişti. Doğanşehir’den Malatya merkeze kadar uzanan Çöşnük Fayı aslında yeni bir fay değil.
Öte yandan Prof. Önal’ın Malatya’nın jeoloji haritası, Yeşilyurt tarafındaki fayları ve Çöşnük Fayı’nı gösteren haritalar Sivas Cumhuriyet üniversitesindeki sempozyumda da yayınlandı.
MALATYA’YI HANGİ FAYLAR ETKİLEYEBİLİR?
Bilim Rehberi adındaki bir e-derginin Emekli Jeoloji Profesörü Mehmet Önal’ın bu konudaki ifadelerini içeren makalesi de yine dikkat çekti. Bilim Rehberi ekibinin Malatya özelinde yaptığı araştırmaya göre, Malatya'yı olası deprem açısından etkileyebilecek üç büyük fay söz konusu. Birincisi Doğu Anadolu Fay hattı, ikincisi Sürgü ve Akçadağ'ın kenarından Ovacık'a kadar giden Malatya-Ovacik Fay hattı, üçüncüsü ise Çöşnük Fayı.
AÇIKÇA ORADA FAY VAR!
Geçtiğimiz günlerde Yeşilyurt'ta meydana gelen 5.3, 4.8, 4.5 ve 4.3 büyüklüğündeki depremlerin "yeni fay" yorumu ise bu bağlamda sorgulanıyor. Araştırmada Emekli Jeoloji Profesörü Mehmet Önal'ın "Carbonates and Evaporites" isimli makalesinde "Çöşnük Fayı" olduğu hatırlatılıyor. Açıkça orada fay olduğu ifade ediliyor.
“ÇÖŞNÜK FAYI VAR” DEDİĞİMİZDE BİZİ ELEŞTİRDİLER
Bilim Rehberi ekibi şu ifadeleri aktarıyor:
“Biz daha önceki raporumuzda Çöşnük fayının olduğunu belirtirken bazı uzmanlardan eleştiri almıştık. Nihayetinde ‘Orada fay yok Çöşnük Fayı da nedir?’ diye eleştiri aldığımız fay hattının kollarında 5.3 deprem oldu. (Eleştiriler bizim için değerlidir.) Uzmanlarımız özellikle Yeşilyurt'ta depremin olduğu yerde incelemeler yaptı. Evet... Burada fay hattı var ve maalesef MTA'da yok. Malatya Fayı ise büyük depremden sonra orta segment bile aktivasyon sergilemedi. Özellikle Jeoloji Uzmanı Ayten Öztüfekçi Önal Hocamız Malatya fayının kayma hızının düşük olduğunu, deprem aralığının yaklaşık olarak 2275 yılda bir olduğunu makalelerinde açıkça belirtmektedir. Bu veriler Malatya için hayatidir.”
6 ŞUBAT ETKİSİ YAPMAZ
Bilim Rehberi’nin saha incelemeleri neticesinde; sismik verilerin/haritaların ve fayların kayma hızları doğrulusunda; Malatya fayında 5 ivme bandında deprem aktivasyonunun olağan olduğu fakat bu fayın aktif olmadığı da tespit edildi. Ancak MTA'da olmayan Çöşnük fayı AKTİF olarak kayıtlara geçti. Ayrıca bu fay büyük depremle tetiklendiği için fayın çevresindeki kolları 5.3 aktivasyon sergiledi. Bu bağlamda Çöşnük Fayı: Yeşilyurt, Pütürge ve Doğanşehir segmentlerinin rahatlamaya yönelik depremlerini de tetikleme eyleminde. Bahsedilen bu tetiklemenin 6 Şubat etkisi yaratmayacağı da bildirildi.
