Malatya’da “depreme dayanıklı” denilerek reklamları yapılan, daha bir yıllık yapılar olan ve 3 milyon liraya satılan Asur Konutları 6 Şubat depremlerinde yerle bir oldu. Birçok kişiye mezar olan konutların tanıtımında “Son Deprem Yönetmeliğine uygun betonarme proje, Depreme dayanıklı Radye Temel, C-35/40 beton” şeklinde ifadeler yer almıştı. Peki, Asur konutları neden yıkıldı?
Asur Konutları, modern sismik yönetmeliklere uygun yapıldığı, en iyi malzemelerin kullanıldığı, depreme dayanıklı olduğu belirtilen ve tüm bunlara rağmen 6 Şubat depremlerinde yıkılan bir örnek olarak karşımıza çıkıyor. Bu konutlar, depremin hemen ardından “3 milyon liraya satılan bir yıllık yapılar” olarak medyada sık sık öne çıkarılmıştı. Bahsi geçen konutların tasarım hatasına kurban gittiği öne sürüldü.
ZEMİN KAT TİCARİ ALANDI VE SAĞLAM YAPILMAMIŞTI
The New York Times’ta Asur Konutları’nın neden yıkıldığına dair 3 mühendisin yaptığı inceleme paylaşıldı. Bu kapsamda Asur Konutları’nın çöküşü zayıf yapısal tasarıma bağlandı. Mühendis Mustafa Mahamid, bir binanın her katının deprem sırasında yükü zemine aktaracak derecede yanal sağlamlığa ve sertliğe sahip olması gerektiğini ifade etti. Aksi halde, tek bir katın zayıflığının tüm binayı yerle bir edeceğini sözlerine ekledi. Mahamid’in incelemesi, Asur Konutları’nda ilk önce zemin katının çöktüğünü ve ardından binanın yerle bir olduğunu gösterdi.
İncelemede şu ifadeler yer alıyor:
“Apartman binasının zemin katı ticari bir alandı.
Deprem vurduğunda, beton tozu gibi görünen bir bulut ortaya çıkıyor, bu da zemin kattaki dikey kolonların başarısız olduğunu düşündürüyor.
Mühendisler, tek bir kattaki çökmenin, binanın bu bölümünün güçlü bir sarsıntıya dayanacak şekilde tasarlanmadığını gösterdiğini söylüyor.
Zemin kat çöktükçe tüm bina yıkılır ve yukarıda hasarlar oluşmaya başlar.”
MÜHENDİSLİK HATASI
The New York Times’ta geçen ifadelere göre, Asur Konutları’nda çöken bloğunun geliştiricisi İhsan Çelik, binanın inşaatının en son yönetmeliklere uygun olarak çelik çubuklarla güçlendirilmiş en yüksek kalitede beton kullanılarak yapıldığını söylemiş ve alt katın çökmesine neden olan bir mühendislik hatasının gerçekleşmiş olabileceğini kabul etmiş.
ZEMİN ÇÖKTÜ, BİNANIN DESTEĞİ KAYBOLDU
Habere göre, Asur’un çöküş videosunu analiz eden üç mühendis, zemin katta bir tasarım hatası olduğunu söyledi. Buna göre, büyük artçı sarsıntı sırasında yer sallanırken, binanın çoğu, başlangıçta herhangi bir hasar göstermedi. Sonra saniyeler içinde zemin kattan toz fışkırmaya başladı. Mühendisler bunu muhtemelen bükülmeye başlayan bunalmış dikey kolonlara ve bu nedenle toz haline getirilmiş betona bağlıyor. Bina çökmeye başladığında zemin kattaki dış duvarlarda gözle görülür şekilde çatlama başlıyor. Sonunda, binanın geri kalanı artık aşağıdan desteklenmediği için yıkılıyor ve zemin kat tamamen kayboluyor.
Danışman Mühendis Şeref Polat, zemin katın zayıf olduğunu ve depremin yanal kuvvetlerini kaldıramayacağını gösterdiğini söyledi. Polat, “Tasarım hatası” ifadesini de ekledi.
OLMASI GEREKTİĞİ GİBİ TASARLANMADI
Virginia Üniversitesi'nde İnşaat Mühendisliği Doçenti olan Osman E. Özbulut'un da vardığı sonuç bu. Dr. Özbulut,
“Olması gerektiği gibi tasarlanmamış gibi görünüyor. Başarısız oldu ve binanın geri kalanı üzerine çöktü” şeklinde yorum yaptı.
Asur Konutları B Blokta oturan İnşaat Mühendisi Ali Şaşmaz, binanın zemin katının beş ila altı mağazayla ticari olduğunu ve bunun zayıf halka olduğunu söyledi. Şaşmaz, “Binanın sağlam olduğuna inanıyorum ama dükkânların olduğu bölümde istatistiki bir yanlışlık var gibi görünüyor”
dedi.
Öte yandan konuya ilişkin resmi bir çalışmanın olup olmadığı henüz bilinmiyor.
