Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, Kars’taki Ani Ören Yeri’nde sürdürülen arkeolojik kazılarda önemli bir eserin gün yüzüne çıkarıldığını açıkladı. 2021 yılından bu yana Selçuklu Mezarlığı’nda devam eden çalışmalarda, üzerinde kufi hatla “Hz. Muhammed” isminin altı kez tekrarlandığı bezemeli bir taş bulundu.
51’e 21 santimetre ölçülerindeki taşın üzerinde sekiz köşeli yıldız biçimindeki motifin çevresinde kufi hatlı yazı kuşağı yer alıyor. Eserin yalnızca yarısının günümüze ulaşması nedeniyle bugün yazıların üçü görülebiliyor.
Malatya Ulu Camii İle Aynı Süsleme İzleri
Keşfin Malatya açısından dikkat çeken yönü ise eserdeki süsleme düzeninin Anadolu’nun farklı noktalarındaki Selçuklu ve Anadolu Türk-İslam eserleriyle benzerlik göstermesi.
Bakan Ersoy’un açıklamasında, Ani’de bulunan taşta görülen benzer süsleme düzenlerinin 1224 tarihli Malatya Ulu Camii’nde de bulunduğunu belirtildi. Tercan’daki 1191 tarihli Mama Hatun Kümbeti, Beyşehir’deki Eşrefoğlu Camii ve Konya’daki Tahir ile Zühre Mescidi de benzer süsleme örneklerinin görüldüğü yapılar arasında yer aldı.
Taşın Bir Selçuklu Kümbetine Ait Olduğu Değerlendiriliyor
Kabartma tekniğiyle hazırlanan bezemeli taşın, Ani’deki Selçuklu kümbetlerinden birine ait mimari parça olduğu değerlendiriliyor.
Merkezindeki sekiz köşeli yıldız motifinin çevresinde kufi hatla “Hz. Muhammed” isminin tekrarlandığı eser, dönemin inanç dünyası ve mimari anlayışına ilişkin önemli bilgiler sunuyor.
Ani, Anadolu Türk-İslam Tarihinin Önemli Merkezlerinden
Sultan Alparslan’ın 1064 yılında fethettiği Ani, Anadolu’daki Türk-İslam tarihinin önemli başlangıç noktalarından biri olarak kabul ediliyor.
Kazılarda elde edilen bulgular, Ani’deki Selçuklu Mezarlığı’nın Anadolu’nun ilk Türk-İslam mezarlığı ve ilk Türk şehitliği olduğunu ortaya koyuyor. Ani’de ayrıca ilk fetih camisi, ilk cami ve ilk mescit gibi Anadolu Türk-İslam medeniyeti açısından önemli yapılar bulunuyor.
Ani’de gün yüzüne çıkarılan yeni eser, yalnızca Kars’ın değil, Malatya Ulu Camii gibi Anadolu’nun farklı noktalarındaki tarihi eserlerin taşıdığı ortak Selçuklu mirasını da yeniden gündeme getirdi.
