Malatya’nın tarihi dokusuyla öne çıkan ilçesi Hekimhan, ismini sıradan bir yerleşim hikâyesinden değil, tüyler ürperten asırlık bir efsaneden alıyor. Bir sadrazamın kesin talimatı, derede fark edilen kan izleri ve bir hekimin ölümle yaşam arasındaki ince çizgide verdiği mücadele; bugün tüm ilçenin kaderini belirleyen o olayı doğurdu. İşte Hekimhan’ın adını tarihe kazıyan o sıra dışı hikâye...
Sadrazam’ın Konaklama Emri ve Dere Kırmızı Akınca Başlayan Arayış
Osmanlı Devleti'nin ünlü sadrazamı Köprülü Mehmet Paşa'nın bölgeye yaptığı sefer sırasında yaşanan olaylar, Hekimhan'ın kuruluş hikâyesini ve kültürünü şekillendiren en önemli anlatılardan biri haline geldi. Efsaneye göre, sefer esnasında Hekimhan dolaylarına ulaşan Köprülü Mehmet Paşa, bölgenin doğal güzelliklerinden etkilenerek askerlerine konaklama emri verdi.
Çevreyi keşfe çıkan askerler, günümüzde Hasan Ağa Çeşmesi'nin yanında bulunan dereye ulaştıklarında beklenmedik bir durumla karşılaştı. Dere suyunun kırmızı aktığını fark eden askerler, merakla suyun kaynağını takip etti ve derenin üst kısımlarında ağır yaralı bir adam buldu. Durum vakit kaybetmeden Köprülü Mehmet Paşa'ya bildirildi.
"Ya Bunu Kurtarırsın Ya da Senin Kanını Katarsın!"
Haberin ardından Paşa, yanındaki ordu hekimiyle birlikte derhal olay yerine gitti. Yaralıyı inceleyen hekim, adamın durumunun son derece ağır olduğunu ve kurtulma umudunun bulunmadığını ifade etti. Ancak Sadrazam Köprülü Mehmet Paşa bu cevaba sert bir şekilde tepki göstererek tarihi ihtarda bulundu:
"Onda bir canı kalmış adamı ölüme mi bırakırsın? Ya bunu kurtarırsın ya da senin kanını da bununkine katarım!"
İnfaz Tehdidinden İlçenin Adına Hekimin Fedakârlığı
Sadrazam'ın sert çıkışı üzerine hekim, yaralı adamı hayatta tutabilmek için adeta zamanla yarıştı. Gece gündüz demeden, büyük bir fedakârlıkla yürütülen tedavinin ardından mucize gerçekleşti; ağır yaralı adam üç günün sonunda ayağa kalkmayı başardı.
Bir hekimin hayat kurtaran bu çabası ve Köprülü Mehmet Paşa'nın seferi sırasında yaşanan bu olaylar dizisi, bölgenin hafızasında yer ederek zamanla ilçenin "Hekimhan" adıyla anılmasına zemin hazırladı.
Hekimhan ilçesinin adı, resmi ve tarihi kaynaklarda Selçuklu Sultanı I. Izzeddin Keykavus dönemi hekimlerinden El-Hekim el-Malatyı (Ebu’l-Ferec) tarafından yaptırılan ünlü Taşhan (Hekim Hanı) kervansarayına dayanmaktadır. İçerikte yer alan Köprülü Mehmet Paşa, kırmızı akan dere ve hekimin infaz tehdidiyle imtihanı anlatısı ise bölge halkı arasında asırlardır kuşaktan kuşağa aktarılan köklü bir halk efsanesidir.
