Sahada atılan her temelin, çıkılan her katın arkasındaki insan faktöründe çok ciddi bir daralma yaşanıyor. Ortaya çıkan son veriler, geleneksel iş kollarında yaşanan çarpıcı değişimi gözler önüne seriyor.
Yıkılan Şehri Ayağa Kaldıracak Eller Eksik
Büyük yıkımların ardından Malatya'yı yeniden eski güzel günlerine döndürmek için her köşe başında bir inşaat faaliyeti var. Devlet destekli projelerden özel sektörün çabalarına kadar büyük bir çark dönüyor. Ama bu çarkın tam ortasında feci bir kum tanesi var: Kalifiye eleman yokluğu. Betonu döktükten sonra o binayı eve dönüştürecek sıvacı, kalıpçı, boyacı bulunamıyor. Müteahhitler, işleri zamanında bitirebilmek için adeta kıvranıyor. Yıkılan bir şehri ayağa kaldırmak sadece para ve malzeme ile olmuyor; o harcı karacak nasırlı ellere ihtiyaç her zamankinden çok daha fazla.
Bir Usta Bir Mühendisi Cebinden Çıkarıyor
Eskiden aileler çocuklarına "oku da kendini kurtar, inşaatlarda sürünme" derdi. Malatya şantiyelerinde bugün durum tam tersine döndü. Yeni mezun bir inşaat mühendisi asgari ücretin biraz üstüne şantiye şefliği yaparken, o beğenilmeyen meslekleri icra edenlerin günlük yevmiyesi 6-7 bin liralara fırladı. İşini hakkıyla yapan bir ustanın aylık geliri 177 bin lirayı buluyor. Yani üniversite sıralarında dirsek çürüten bir genç, şantiyedeki ustanın çay parası kadar bir maaşla hayata tutunmaya çalışıyor. Ekonomik gerçeklik, yılların kalıplaşmış tabularını yerle bir etmiş durumda.
Babalar Çalışıyor, Oğullar Evde Oturuyor
Ne yazık ki bu devasa gelir fırsatı bile gençleri inşaat sahasına çekmeye yetmiyor. Sahada ter döken ekiplerin yaş ortalaması 50 sınırına dayandı. Gençler, yorucu buldukları bu meslekler yerine masa başı işlerde veya kuryelikte şansını denemeyi tercih ediyor. Eskiden bir ustanın yanında mutlaka işi öğrenen, alet çantası taşıyan bir çırak olurdu. Şimdi o ustalar yalnız başlarına iş çıkarmaya, yaşlı bedenleriyle devasa yükleri sırtlamaya çalışıyorlar.
Çözüm Bekleyen Acil Kriz
Eğer bu usta krizi çözülemezse, Malatya'daki konut teslim süreleri daha da sarkacak. Yüklenici firmalar eleman bulamadığı için maliyetler artacak ve bu yük dönüp dolaşıp ev sahibi olmak isteyen depremzedenin omuzlarına binecek. Toplum olarak zanaatkarlığı yeniden muteber bir meslek haline getirip mesleki eğitimi ayağa kaldırmazsak, yaralarımızı sarmamız tahmin edilenden çok daha uzun sürecek.
