Mutfakların temel ihtiyaç maddelerinin başında gelen kuru soğanda hasat mevsiminin açılmasıyla birlikte tarlalarda hem üretim hem de satış hareketliliği yaşanıyor. Son yıllarda istikrarsız fiyat politikaları ve pazarlama sıkıntıları sebebiyle büyük maddi kayıplar yaşayan yerli üreticiler, bu sezon piyasada oluşan arz talep dengesiyle birlikte rahat bir nefes aldı. Diğer üretim bölgelerindeki iklimsel faktörlerin etkisiyle tarlada değer kazanan ürün, üreticinin yüzünü güldürürken tarım sektörünün geleceği açısından da hayati bir dönemin kapısını araladı.
HAVA ŞARTLARI PİYASADAKİ TÜM DENGELERİ DEĞİŞTİRDİ
Güney illerinde yaşanan olumsuz hava koşulları, iç piyasadaki soğan arzını doğrudan etkileyerek hasat fiyatlarının yükselmesinde belirleyici rol oynadı. Adana ve Hatay gibi erken hasat bölgelerinde yaşanan iklimsel sıkıntılar sebebiyle rekoltede gözlenen gerileme, diğer bölgelerdeki yerli mahsulün değer kazanmasını sağladı. Geçtiğimiz dönemlerde dönüm başına yaptığı masrafı dahi çıkaramayan ve toprağa küsme noktasına gelen yurttaşlar, bu sezon dönüm başına 60 bin ila 120 bin lira arasında değişen bir gelir seviyesine ulaştı. Tarla sahipleriyle pazarlık masasına oturan tüccarlar, mahsulü yerinde satın alarak piyasaya sürmek üzere harekete geçti.
MALİYET KALEMLERİ NİHAİ FIYATA DOĞRUDAN YANSIYOR
Sektör temsilcileri, kış aylarında ürünün kilogram fiyatının toptan satışta 2-3 lira seviyelerine kadar düştüğünü anımsatıyor. Geçen yıl dönüm masrafı 35 bin lira civarında olan mahsulün satılamamasının üreticiye büyük bir darbe vurduğuna işaret eden deneyimli üretici ve tüccar Gürel Dipli, güncel piyasa koşullarındaki toplama, çuvallama ve lojistik giderlerini aktararak şunları kaydetti:
"Bu yıl yeni mahsul taze kuru soğanın tüccar çıkış kilogram fiyatı 25 lira seviyelerinde seyrediyor. Çok şükür çiftçimiz bu yıl biraz para kazanmaya başladı. Bizler tarlada çiftçiyle dönüm başı fiyat üzerinden anlaşarak ürünü satın alıyoruz."
Tarla fiyatı ile pazar fiyatı arasındaki dengenin korunması gerektiğini vurgulayan Dipli, şunları söyleyerek sözlerine devam etti:
"Bunun işçi eliyle toplanması, çuvallanması, nakliyesi ve işletme karı derken nihai çıkış fiyatı 25 lirayı buluyor. Soğan üreticisi aslında 2018 yılından bu yana hak ettiği kazancı bir türlü sağlayamadı, bu yıl biraz kazanmaya başladı. Zarar edildiğinde bu yük tamamen çiftçinin sırtına yükleniyorsa, kar zamanı da bu kazanç yine çiftçinin hanesine yazılmalı."
YERLİ ÜRETİMİN DEVAMLILIĞI İÇİN KRİTİK UYARI
Elde edilen bu kazancın tarımın geleceği adına bir umut ışığı olduğunu belirten sektör temsilcileri, piyasaya aniden girebilecek yabancı menşeili ürünlerin yerli tarımı olumsuz etkilemesinden endişe duyuyor. Çiftçinin yaralarını sarmaya başladığı bu dönemde üretim maliyetlerinin yüksekliğine karşı direnç gösterildiğini ifade eden Dipli, yetkili mercilere çağrıda bulunarak şu ifadeleri kullandı:
"Sektör olarak şu an tek bir korkumuz var, o da aniden alınabilecek bir ithalat kararıdır. Sistem hiçbir zaman zararda çiftçiyi yalnız bırakıp, karda ithalatçıyı zengin edecek şekilde işlememeli."
Yerli üretimin desteklenmesinin gıda arzı güvenliği açısından hayati olduğunu dile getiren Dipli, dışarıdan gelecek ürünlerin çiftçinin mücadele azmini kıracağına işaret ederek konuşmasını şu sözlerle tamamladı:
"Bıraksınlar, yıllar sonra kuru soğan üreticisi de emeğinin karşılığını alıp biraz rahat nefes alsın. Eğer çiftçimiz bu yıl da hak ettiği kazancı elde edemezse, önümüzdeki yıllarda soğan üretiminden tamamen uzaklaşır ve üretimin devamlılığı kalmaz. Tam kar edip yaralarını saracağı bu hassas dönemde piyasaya ithal ürün sokulursa, yerli üreticinin toprakla mücadele edecek gücü kalmaz."
