Doğu Anadolu Bölgesi’nin en kadim yerleşim merkezlerinden biri olan Malatya, tarih boyunca geçirdiği idari dönüşümlerle bugünkü 13 ilçeli yapısına kavuştu. Bir kısmı Osmanlı İmparatorluğu’ndan günümüze kaza/ilçe geleneğini sürdürürken, bir kısmı Cumhuriyet dönemindeki kalkınma ve nüfus hamleleriyle müstakil ilçe statüsü kazandı.
İşte Osmanlı’dan 1990 yılına uzanan süreçte Malatya'nın idari haritasının şekilleniş hikayesi ve ilçelerin resmiyet kazanma tarihleri:
Hangi İlçe Ne Zaman İlçe Oldu?
Malatya’nın tarihi dokusunu oluşturan bazı ilçeler, Cumhuriyet öncesinde de bölgesel ticaret ve idare merkezi konumundaydı.
Akçadağ: 1850’li yıllarda kaza merkezi olarak teşkilatlandırılan bölge, 1858 yılında günümüzdeki idari merkezine taşınarak köklü idari geçmişini perçinledi.
Arapgir: 1888 yılında ilçe oldu.
Darende: Darende, Osmanlı döneminde ve Cumhuriyet'in ilk yıllarında Sivas sancağına/iline bağlı bir ilçe konumundayken, 1934 yılında coğrafi yakınlık ve iklim benzerliği nedeniyle Malatya vilayetine bağlandı.
Hekimhan: Malatya'nın Hekimhan ilçesi, 1 Temmuz 1921 tarihinde ilçe statüsü kazandı. Bu karar, 18 Haziran 1921 tarihinde TBMM'de görüşülerek onaylandı.
Pütürge: Malatya'nın Pütürge ilçesi resmi olarak 1892 yılında ilçe statüsü kazandı.
Yeşilyurt: Eski adıyla Çırmıhtı olarak bilinen bölge, Cumhuriyet’in ilk yıllarından itibaren Malatya merkeze yakınlığı ve gelişen yapısıyla ilçe statüsündeki yerini aldı. 1957 yılında ilçe statüsü kazandı.
Doğanşehir: Uzun yıllar Akçadağ’a bağlı bir nahiye (bucak) konumunda kalan Doğanşehir, Cumhuriyet dönemindeki idari düzenlemelerle müstakil ilçe yapıldı. 1 Nisan 1946 tarihinde Akçadağ ilçesinden ayrılarak bağımsız bir ilçe oldu.
Arguvan: Bölgenin önemli bucak merkezlerinden biri olan Arguvan, 1954 yılında yapılan düzenlemeyle ilçe statüsüne kavuştu.
Battalgazi: Eski Malatya yerleşimi üzerinde yükselen ve tarihi misyonuyla öne çıkan Battalgazi, 1987 yılında ilçe statüsü alarak idari yapısını güçlendirdi (daha sonra büyükşehir yasasıyla merkez ilçe konumuna geçti).
1990 Virajı: 3644 Sayılı Kanun İle İlçe Olan Yerleşimler
9 Mayıs 1990 tarihli ve 3644 sayılı Kanun, Malatya’nın idari haritasında son büyük dönüşümü gerçekleştirdi. Bu kanunla birlikte 4 yeni ilçe daha haritadaki yerini aldı:
Kale: Eski adıyla İzollu olarak tanınan yerleşim, 20 Mayıs 1990 tarihinde resmi olarak ilçe oldu.
Kuluncak: Geçmişte Sivas ve Darende idari sınırları arasında yer değiştiren Kuluncak, 1990 kanunu ile müstakil ilçe kimliği kazandı.
Doğanyol ve Yazıhan: Büyüyen nüfus ve idari ihtiyaçlar doğrultusunda 1990 yılındaki aynı kanun düzenlemesiyle ilçe statusüne yükseltilen diğer iki merkez oldu.
