Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının 2024-2030 yıllarını kapsayan İklim Değişikliğine Uyum Stratejisi ve Eylem Planı raporu, şehirlerin tarım sektörü risk analizini kuraklık bağlamında ele aldı.
Buna göre, Türkiye’de iklim değişikliğinin tarım sektöründe beklenen en önemli etkisinin kuraklık olacağı tahmin edildi. Tarımsal ekosistem hizmetlerinin zayıflaması, verimin düşmesi, fiyat artışları, üretici gelir ve istihdam kayıpları, sektörel daralma bitkisel üretimde tahmin edilen önemli riskler olarak sıralandı.
1990-2019 DÖNEMİNDE O BÖLGELER YÜKSEK RİSK ALDI
Bitkisel üretimde maruziyet, illerdeki toplam tarım alanı, mera-çayırlık alanları, işletme sayısı ve sulama alanı verileri ile analiz edildi. Türkiye’nin 1990-2019 döneminde, tarımsal alanlarda, Ege, İç Anadolu ve Güneydoğu Anadolu Bölgeleri’ndeki birçok ilin kuraklık tehlikesine maruz kaldığı ve kuraklığa yüksek duyarlılık gösterdikleri tespit edildi.
TARIMSAL YOĞUNLAŞMA NEDİR, DUYARLILIĞI NEDEN ARTIRIYOR?
Rapora göre, ekonomik olarak duyarlılığı belirleyen en temel faktörlerden biri ilin tarımsal yoğunlaşma profili. Tek üründe yoğunlaşma duyarlılığı artırıyor. Örneğin buğday üretiminde yoğunlaşması o ilin duyarlılığını artırıyor, ürün çeşitliliğin artması duyarlılığı düşürüyor. Tarım sektörünün ilin GSYH’si içindeki payı, kuraklık ile ilgili ihbar sayıları, ödenen zararların büyüklüğü illerdeki duyarlılığı ortaya koyan diğer göstergeler. Elde edilen veriler sonucunda İç Anadolu Bölgesi’ndeki iller çok yüksek ve yüksek duyarlılığa sahip iller olarak belirlendi.
O BÖLGELERDE UYUM KAPASİTESİNİN GÖRECE YÜKSEK OLDUĞU GÖRÜLDÜ
Bitkisel üretimde uyum kapasitesi ile ilgili olarak işletme başına düşen poliçe sayısı, ildeki sulama randımanı, sulama sistemlerinin yapısı gibi veriler dikkate alınarak yapılan analiz sonucunda özellikle arz güvenliği açısından çok önemli olan Trakya, İç Anadolu ve Güneydoğu Anadolu Bölgeleri’nde uyum kapasitesinin görece yüksek olduğu belirlendi.
Duyarlılık ve uyum kapasitesi bileşenleri bir arada değerlendirilerek etkilenebilirlik analizi yapıldı. Buna göre, Marmara ve Ege Bölgeleri ile ülkenin güneyinde yer alan illerin etkilenebilirliği düşük olarak belirlendi. Duyarlılığı yüksek bazı Doğu Karadeniz ve Doğu Anadolu Bölgesi illerinin etkilenebilirliği görece yüksek tespit edildi.
MALATYA EN YÜKSEK RİSKLİ İLLER ARASINDA
Tarım sektöründeki bitkisel üretiminin kuraklık riski incelendiğinde, her ne kadar İç Anadolu Bölgesi illerinin uyum kapasitesi yüksek olsa da bitkisel üretimin kuraklık riski çok yüksek ve yüksek seviyede tespit edildi. Duyarlılığı yüksek illerin çoğunda kuraklık riski çok yüksek veya yüksek seviyede belirlendi. Mevcut dönem koşullarına göre Konya, Karaman, Isparta, Mersin, Giresun, Sivas, Malatya, Kahramanmaraş, Hatay, Kars, Ağrı ve Van en yüksek riskli iller olarak açıklandı.
