Malatya'nın gözde ilçelerinden olan Arapgir yıllardan beri en eski yerleşim yeri olarak bilinir. Tarihi dokusuyla ziyaretçilerini hayran bırakan bu ilçenin hikayesi ise merak konusu oluyor.
Malatya'nın ilçesi olan Arapgir’in eski adı Daskuza olarak bilinir. Daskuza diye adlandırılan Arapgir en eski yerleşim yerlerinden biri olurken Malatya ili ile aynı yaşıt sayılır. Arapgir’in ilk yerlileri Muşkiler olurken bu şehrin MÖ. 1200 yıllarında kurulduğu bilinmekte. Moğolların, Anadolu beyliklerinin kurulmaya başladığı dönemlerde Karakoyunluların eline geçer ve 1515 Çaldıran Savaşı'ndan sonra Osmanlı Devleti egemenlik altına alır.
Rivayete göre Çubuk adlı komutan Arapgir´in savaşla alındığı ve iki komutan tarafından kuşatıldığı, komutanlardan birinin adının Cihangir diğerinin Arap Mehmet olduğu, Cihangir´in şehit olduğu ve baştaki üst komutanın ‘Arap Gir’ diye emir verdiğinden dolayı şehrin ismi Arapgir olarak kaldı.
Arapgir ilçesi 1518 yılında tutulan ilk Osmanlı Tesnit Tahrir defterinde Diyarbakır eyaletinin 12 sancağı olduğunu ve bu defterin içinde Arapgir 10' uncu sırada yer alıyor. Ancak Arapgir 1928 yılına kadar Elazığ'a bağlıyken 1927-1928 tarihli devlet salnamesinde ise Arapgir, Malatya'ya bağlı bir ilçe oluyor.
ANTİK YERLEŞİMLER
Harap Pazar, Nekropol ve Kaya Mezarları, Arapgir Narin Kale Harabeleri, Aktaş Menteşe Vadisi Harabeleri, Ormansırtı Tümülüsü.
Ulu Cami, Yeni Cami, Güğümcü Hüseyin Ağa Cami, Gümrükçü Osman Paşa Cami, Mirliva Ahmet Bey Cami, Hankah, Molla Eyüp Camisi (Tekke), Şeyh Hasan Cami, Ormansırtı Cami.
Deveci Hanı harabeleri, Millet Hanı, Kantarmış.
Onar Sandıklı Mağarası, Yazılı Mağarası, Sugeçti Dumanlı Mağarası.
Tarhanik Köprüsü, Abdülmennan Köprüsü, Cömertli Köprüsü, Çifte Köprüler, Derbeder Köprüsü, Göz Köprüsü, Kaldırımın Deresi Köprüsü, Kale Köprüsü, Bacalı Köprüsü, Bulancak Köprüsü, Kozluk Köprüsü, Küçük Çarşı Köprüsü, Yusuf Kamil Paşa Köprüsü, Meydan Köprüsü, Taş Köprü, Vavilik Köprüsü, Yukarı Ulupınar Köprüsü.
Nalbant Pınarı, Ali Velikzade Çeşmesi, Can Pınarı, EskiArapgir Çeşmesi, Çifte Kilise Çeşmesi, Çobanlı Çeşmesi, Gebeli Çeşmesi, Güğümcü Hüseyin Ağa Çeşmesi, Ümmü Gülsüm Hatun Çeşmesi Kuru Çeşme, Onar Çeşmesi, Seydi Pınarı, Şerif Ağa Çeşmesi, Ulu Cami Çeşmesi.
Osman Paşa Hamamı (Şehir), Almasik Hamamı (Şifa), Çarşı Hamamı, Orta Hamam, Şerif Ağa Hamamı.
Aktaş Kale, Narin Kale, Kalecik, Göldağı Kale, Yazılı Kale.
