Malatya toprakları, sadece kayısısıyla değil, barındırdığı eşsiz biyolojik çeşitlilikle de dünyanın dilinde. Ancak son günlerde Malatya’da doğaseverleri heyecanlandıran bu bitki meraklı vatandaşları bir hayli uyarıcı nitelikte. Bilimsel adı Iris Peshmeniana olan vatandaşlar arasında ise Peşmen Navruzu olarak bilinen o nadide çiçek, sıkı denetimlerle koruma altında.
MALATYA’DA TAM OLARAK NEREDE YETİŞİYOR?
Bu doğa harikası bitki, sadece Malatya’da karşınıza çıkacak türden. Peşmen Navruzu ve onunla kader ortağı olan Ornithogalum Malatyanum (Malatya Akyıldızı) ile Hypericum Malatyanum (Malatya Kantaronu), şehrin kalbi Yeşilyurt ilçesinde konuşlanmış durumda.
Bitki, özellikle şu özelliklere sahip bölgeleri kendine yuva seçiyor:
Bin 400 Rakımlı Sarp Yamaçlar: Yeşilyurt’un yüksek kesimlerinde, temiz hava ve özel toprak yapısının buluştuğu noktalarda.
Kayalık ve Korunaklı Alanlar: Doğanın en bakir kaldığı, yerleşim yerlerinden uzak yüksek bölgeler.
PEŞMEN NAVRUZU DOKUNULMAZLIK KAZANDI
Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü’nün radarına giren bu endemik türler, 2016 yılından bu yana Ulusal Biyolojik Çeşitlilik Envanter ve İzleme Projesi kapsamında dokunulmazlık kazandı.
2872 Sayılı Çevre Kanunu’nun 20. maddesi bu konuda oldukça net ve sert: Cezası tam 699 bin 245 TL! Yani "Çok güzelmiş, evime götüreyim" dediğiniz bir çiçek, size lüks bir daire fiyatına mal olabilir.
NEDEN SADECE MALATYA VAR?
Malatya’nın mikro-klima özelliği ve kendine has toprak yapısı, bu bitkilerin dünyada tutunabildiği tek sığınak haline gelmesini sağlıyor. Bu bitkiler sadece görsel bir şölen değil, aynı zamanda bölgenin genetik mirası haline geldi. Onları doğal ortamında fotoğraflamak serbest ama dalından koparmak kesinlikle yasak.
EDİTÖRÜN NOTU:
“Sadece Malatya’da yetişen ve Peşmen Navruzu olarak bilinen o bitkiyi görürseniz sakın koparmayın, sadece izleyin. Yeşilyurt’un sarp yamaçlarındaki bu servet değerindeki çiçekleri korumak Malatyalı olarak hepimizin borcu. 700 bin TL ceza ödemek istemiyorsanız, doğaya sadece sevginizi bırakın.”
