Arkadaşlık, kişiler arasındaki bir arkadaşlık türüdür. Yalnızlığı tercih eden kişiler hariç hayatın her döneminde arkadaşlıklar bulunmaktadır.
Arkadaşlık, kişiler arasındaki bir arkadaşlık türüdür. Yalnızlığı tercih eden kişiler hariç hayatın her döneminde arkadaşlıklar bulunmaktadır.
Arkadaşlık insanların toplumsallaşmasını sağlamakta ve farklı yönlerinin gelişmesini sağlamaktadır.
Arkadaşlık Antik Yunan’dan günümüze kadar pek çok düşünür tarafından ele alınmıştır.
Arkadaşlıkta karşılıklı itimat, anlayış, dertleşmek, dürüst olmak ve güvenirlilik çok önemlidir.
Arkadaşlık en az iki kişi ile gönüllü ve karşılıklı bir ilişkidir.
Bireyin çevresindeki arkadaşları onun nasıl bir karaktere sahip olduğunu göstermektedir.
Arkadaşlık teorilerini ilk aşamada ikiye ayırabiliriz. Birinci ayırımı Büyük Arkadaşlık teorisi, ikincisi Modern Arkadaşlık Teorisi’dir. Modern Arkadaşlık Teorisi’nin alt ayırımları da bulunmaktadır.
Büyük Arkadaşlık Teorisi arkadaşlığı şu unsurlarla anlatmaya çalışmaktadır,
1.Arkadaş idealize edilmiş bir kişidir,
2.Arkadaşlık iki kişiliktir,
3.Arkadaşlık aynı cinsler arasındadır,
4.Arkadaşlar birbirlerine değer verirler,
5.Arkadaşlık karşılıklıdır,
6.Arkadaşlık evlilik ve aile ile rekabet halindedir.
Aristo’ya göre, üç türlü arkadaşlık bulunmaktadır; Çıkara dayalı arkadaşlık, Zevke dayalı arkadaşlık ve Erdeme dayalı arkadaşlık. Çıkara dayalı arkadaşlık sevgiye değil çıkara dayalıdır. Arkadaşlar birbirinden alabileceklerine bakarlar. Zevke dayalı ilişki de aynıdır. Erdeme dayalı arkadaşlık, ahlaki bir arkadaşlık türü olmaktadır.
Helvetius, arkadaşlığın her zaman bir ihtiyaca dayandığını söylemektedir.
Kant ise konuyu başka bir yönden değerlendirir. Ona göre insanları harekete geçiren iki güç vardır. Birisi insanın içindeki sevgi, diğeri başkalarından alınan güç. Karşılıklı sevginin doruk noktası arkadaşlıktır. Arkadaşlık ihtiyaç arkadaşlığı, zevk arkadaşlığı ve fikir arkadaşlığı olarak üçe ayrılmaktadır. Büyük arkadaşlık Teorisi zamanla değişmeye başlamış ve Modern Arkadaşlık Teorisi’ne doğru evrilmeye başlamıştır. Ancak, Büyük Arkadaşlık Teorisi hala geçerliliğini korumaktadır.
Modern dönemle birlikte arkadaş ve arkadaşlık ilişkilerinde bir değişim yaşanmıştır. Geleneksel dönemin arkadaşlık algısından farklı bir arkadaşlık oluşmuştur. Modern Arkadaşlık Teorisi’ne göre arkadaşlık;
1’.Gerçekçi bir temele dayanmaktadır,
2’.Erkeler için mümkün olduğu kadar kadınlar için de mümkündür,
3’.Aynı cins ve karşı cins arasındadır,
4’.Yakın ilişkiler için tehdit edici değildir,
5’.İki ve daha fazla kişi arasındadır.
Modern Arkadaşlık Teorisi, Büyük Arkadaşlık Teorisi’nin karşıtıdır.
Modern Arkadaşlık Teorisi birçok alt yaklaşıma sahiptir. Burada birkaçından söz edilebilecektir.
Modern Destek Teorisi’ne göre, birine ödül verenler veya seçilmişlere ödül verenler çekici bulunur.
Ayrıca, kişiler karşılarındakinden hoşlanıyorlarsa, o kişi ile ilgili ortak tutumları vardır. Örneğin, kişinin on tutumu varsa, biri dört tutuma diğeri altı tutuma sahipse, altı tutma sahip kişiyi daha fazla sevecektir.
Bu söylenenlerden farklı olarak, bireylerin faydalarını en yüksek düzeye çıkaracak ilişkiler kurma peşinde olduğunu da görmekteyiz. Bireye en büyük kazancı sağlayacak arkadaşlıklar ödüllerin maliyetinden daha büyük olduğu ilişkilerdir. Görüldüğü gibi, günümüzde arkadaşlıklar fayda ve çıkara göre kurulmakta ve sürdürülmektedir.
Modern Arkadaşlık Teorisi içerisinde yer alan Bilişsel Tutarlılık Teorisi, hayatımızdaki denge veya tutarlılık için temel bir ihtiyaca sahip olunduğu varsayımına dayanmaktadır. İnsan denge veya tutarlılığı sağlamak amacıyla motive olur. Arkadaşlık ilişkilerinin istikrarlı bir biçimde sürmesi ilişkide bir dengenin kurulmasıyla mümkündür.
Gelişimsel Teorileri, arkadaşlık ilişkilerinin oluşum ve gelişim süreçlerini açıklamaya yönelmişlerdir. Bu teoriye göre, arkadaşlık ilişkileri geliştikçe samimiyetin derinliği ve genişliği artmaktadır. İlişkilerin hızı başlangıçta hızlı, daha sonra yavaştır. Arkadaşlar arasındaki konuşmalar ilişkilerde belirleyici olmaktadır.
Benzerliğin Çekiciliği Teorisi’ne göre ise, arkadaşlık aşağıdaki özelliklere sahip iki kişi arasında kurulmaktadır;
1’’’’.Birbirine benzeme,
2’’’’.Benzer değerleri paylaşma,
3’’’’.Birbirine yakın yaşama veya çalışma,
4’’’’.Aynı yaşlarda olmak,
5’’’’.Aynı cinsten olma.
Arkadaşlık, tüm özellikleriyle böyle.
