AHLAK-I HAMİDE (GÜZEL AHLAK)

İslam dininin temeli ahlaka dayanır. İslam ahlakı, 'İslam güzel ahlaktır’ hadisinde ifade edilmiştir. İslam dini üç temel ilme ayrılır. Bu üç temel ilim de birisi de ahlak ilmidir.

Ahlâk, kelimenin en dar manasıyla, neyin doğru veya yanlış olduğu (olması gerektiği) ile ilgilenir.

Güzel ahlâk, ilim ve edep öğrenmekle, iyi insanlarla arkadaşlık etmekle elde edilen iyi fiillerdir. Dinimiz iyi huylar edinmemizi, kötü huylardan kaçınmamızı emretmektedir. Yüce Rabbimiz, sevgili Peygamberimizi (sav) överken, “Gerçekte sen, büyük bir ahlâk üzeresin” buyurmaktadır. İyi insan, güzel huylara sahip olan insan demektir. Güzel huy, iyi iş yapmaya sebep olur. Güzel ahlâk, ruhumuzun alışkanlık haline getirdiği iyi huylara denir.

GÜZEL AHLAK İLE İLGİLİ AYETİ KERİMELER

“-Kendi nefislerini temize çıkaranları görmüyor musun? Hayır! Ancak Allah, dilediğini temize çıkarır. Onlara kıl kadar zulmedilmez(NİSA 49)”
“-Bu, Allah'ın bir kavme verdiği nimeti, onlar kendilerini değiştirmemesinden dolayıdır. Gerçekten de Allah hakkiyle işiten, her şeyi bilendir(ENFAL 53).”
“-Ey iman edenler! Şeytanın adımlarını takip etmeyin. Kim şeytanın adımlarını takip ederse, şunu bilsin ki o, edepsizlikleri ve kötülüğü emreder. Eğer üstünüzde Allah'ın lütuf ve merhameti olmasaydı, içinizden hiçbir kimse temize çıkmazdı. Fakat Allah, dilediğini arındırır. Allah işitir ve bilir. (NUR 21)”
“-Orada kimse bulamazsanız, size izin verilinceye kadar oraya girmeyin. Eğer size, "Geri dönün!" denilirse, hemen dönün. Çünkü bu, sizin için daha temiz bir davranıştır. Allah, yaptığınızı bilir.(NUR 28)”
“-(Resulüm!) Mümin erkeklere, gözlerini (harama) dikmemelerini, ırzlarını da korumalarını söyle. Çünkü bu, kendileri için daha temiz bir davranıştır. Şüphesiz Allah, onların yapmakta olduklarından haberdardır.(NUR 30)”
“-Sen elbette yüce bir ahlak üzeresin.( KALEM:4)”

“-Ne bilirsin, belki o temizlenecek?( ABESE:3)”
“-Elbette nefsini temizleyip parlatan kurtulmuştur. (ŞEMS:9)”
“-Adn cennetleri vardır ki, altlarından ırmaklar akar, onlar, orada ebedî olarak kalacaklardır. Ve işte bu, (küfür ve isyandan) arınanların mükafatı dır.( TAHA:76)”

GÜZEL AHLAK İLE İLGİLİ HADİSİ ŞERİFLER

“-Ahlakınızı güzelleştiriniz [İbni Lal]

Efendimiz bu mübarek hadisin de ahlakımızı güzelleştirmemizi emrediyor ve imanın da kemalinin ancak güzel ahlakla olacağını beyan la şöyle buyuruyor:
“Sizin imanca en güzeliniz, ahlakça en güzel olanınızdır. [Hakim]”
“Ya Rabbi senden, sıhhat, afiyet ve güzel ahlak dilerim. [Harâiti]”
“Ben ancak güzel ahlakı tamamlamak için gönderildim.) [Beyheki]”
Efendimiz(s.a.v) güzel ahlakın ne kadar önemli olduğunu vurgulamak için, “Ben güzel ahlakı tamamlamak için gönderildim” buyuruyor.
“Güzel ahlak, büyük günahları, suyun kirleri temizlemesi gibi temizler. Kötü ahlak ise, salih amelleri, sirkenin balı bozduğu gibi bozar. [İ.Hibban]”
“Allah-u Teâlâ indinde kötü ahlaktan büyük günah yoktur. Çünkü, kötü ahlaklı bir günahtan tevbe edip kurtulursa, bir başka günaha düşer. Hiçbir vakit günahtan kurtulamaz. [İsfehani]”
“Bir kimse tevbe ederse, tevbesini Allah-u Teâlâ kabul eder. Kötü ahlaklı kimsenin tevbesi makbul olmaz. Zira bir günahtan tevbe ederse kötü ahlakı sebebiyle, daha büyük günah işler. [Taberani]”
Güzel Ahlakın ne olduğunu Efendimiz(A.S) şöyle beyan ediyor.
“Güzel ahlak, senden kesilen akrabanı ziyaret etmek, sana vermeyene vermek, sana zulmedeni affetmektir. [Beyheki]”
Demek ki güzel ahlak gelmeyene gitmek vermeyene vermektir. Yoksa gelmiyor diye bağları koparmak değil. Yine Efendimiz (s.a.v) dini güzel ahlak diye tarif ediyor ve şöyle buyuruyor:
“Din, güzel ahlaktır. [Deylemi]”
“Müminlerin iman yönünden en faziletlisi ahlakça en iyi olanıdır. [Tirmizi]”
“Şüphesiz güzel ahlak, güneşin buzu erittiği gibi günahları eritir. [Harâiti]”
“Bir Müslüman güzel ahlakı sayesinde, gündüzleri oruç tutan, geceleri ibadet eden kimselerin derecesine kavuşur. [İ. Ahmed]”
“Bir insan az ibadet etse de, güzel ahlakı sayesinde en yüksek dereceye kavuşur. [Taberani]”
“Yumuşak davran! Sertlikten sakın! Yumuşaklık insanı süsler, çirkinliği giderir. [Müslim]”
“Yumuşak davranmayan, hayır yapmamış olur. [Müslim]”
“En çok sevdiğim kimse, huyu en güzel olandır. [Buhari]”
“Yumuşak olan kimseye, dünya ve ahret iyilikleri verilmiştir. [Tirmizi]”
“Cehenneme girmesi haram olan ve cehennemin de onu yakması haram olan kimseyi bildiriyorum. Dikkat ediniz! Bu kimse insanlara kolaylık, yumuşaklık gösterendir. [İ. Ahmed]”
“Yumuşak olanlar ve kolaylık gösterenler, hayvanın yularını tutan kimse gibidir. Durdurmak isterse hayvan ona uyar. Taşın üzerine sürmek isterse hayvan oraya koşar. [Ebu Davud]”
“Müminlerin iman yönünden en faziletlisi, ahlakça en iyi olanıdır. [Tirmizi]”