Yeni yaptırımlar satışları nasıl etkileyecek?
6,5 milyon araç sektör dışındaki esnaflar tarafından satıldı
MEHMET TEVFİK CİBİCELİ
Galerici esnafının en büyük sıkıntısının sektörle ilgisi olmayan kişilerin bu işle uğraşması olduğunu ifade eden Malatya Oto Galericiler Sitesi Başkanı Arif Ede, “Türkiye genelinde geçen yıl 9 milyon araç satılıyor, bu araçların 2,5 milyonunu bizim galerici esnafı oto komisyoncu esnafı satıyor ve devlete vergisini veriyor. Geri kalan 6,5 milyonunu ise diğer esnaf grubu satıyor, haliyle çok büyük miktarlarda bir vergi kaybı oluyor” dedi.
Son zamanlarda ikinci el otomobil satışlarına getirilen 6 ay ve 6 bin kilometre şartı piyasayı ve esnafı nasıl etkileyecek, kurallara uyulacak mı, uymayanlara bir cezai yaptırım getirilecek mi Malatya Galericiler Sitesi Esnafları yaşadıkları sıkıntıları ve 6 ay 6 bin kilometre şartı ile ilgili BUSABAH gazetesine önemli değerlendirmelerde bulundu.
İkinci el araç satışında yaşanan fahiş fiyatları 25 yıllık meslek hayatında görmediğini ifade eden Malatya Oto Galericiler Site Başkanı Arif Ede, bu durumun hem esnaf olarak alım güçlerini düşürdüğünü hem de vatandaşları sıkıntıya soktuğunu belirtti.
“HAKSIZ REKABETİ ÖNLEMELİ”
En büyük sıkıntılarının meslekle uzaktan ya da yakından hiçbir ilgisi bulunmayan kişilerin bu işle uğraşması olduğunu söyleyen Ede, “Bizim sektördeki en büyük sıkıntımız hem devlet sektöründe çalışan işçi kardeşlerimiz hem de diğer esnaf grubu, bu işle uğraşmaya başladı. Bu durum esnaf gurubu olarak hem bizleri sıkıntıya soktu, hem de devletimizi sıkıntıya soktu. Burada çok büyük bir miktarda vergi kaybı var, bizim sektörde Türkiye genelinde geçen yıl 9 milyon araç satılıyor, bu araçların 2,5 milyonunu bizim galerici esnafı oto komisyoncu esnafı satıyor ve devlete vergisini veriyor. Geri kalan 6,5 milyonunu ise diğer esnaf grubu satıyor haliyle çok büyük miktarlarda bir vergi kaybı oluyor. 2018 yılında yetki belgesi adında bir yasa çıktı, bizler de 2018 senesinde devletimiz ne dediyse yaptık, yetki belgelerimizi aldık ama maalesef bu yasa yürürlüğe girmedi. Bugün 2023 yılına girmek üzereyiz, yetki belgemizin süresi 5 yıl olmasına rağmen 4 yıl geçti ama daha yetki belgesi devreye girmedi. Bu mağduriyetleri devletimizin bir an önce çözmesini istiyoruz, özellikle bayiler noktasında devletin bayileri kontrol altına alması lazım. Vatandaşlar bayiye gidiyor, araç bulamıyor hâlbuki araç var fakat farklı şirketler kurularak normalde kağıt üzerinde araçlar satılmış gösteriliyor fakat araçları kendilerine satarak piyasayı kilitliyorlar. Burada günah keçisi biz oluyoruz, işte galerici esnafı stok yapıyor, galerici esnafı piyasayı yükseltiyor gibi söylentilerle bizim sektörü sıkıntıya sokuyorlar. Bizim Malatya özelinde 2005 yılında çıkan bir genelgemiz var, İçişleri Bakanlığı’nın genelgesi, ‘il sınırları içinde galeri sitesi olan yerlerde cadde üzerinde galeri esnaflığı yapılamaz’ diye bir genelge var. Fakat şimdi bakıyorum yine cadde üzerinde otopark adı altında, rent-a car ve emlak adı altında bizim sektörle uğraşan kardeşlerimiz var. Bunları devletimizin belli bir noktada kontrol altına alması ve haksız rekabeti önlemesi lazım. Sektörümüz ülke genelinde ekonominin dönmesini sağlayan büyük bir çarktır.” Şeklinde konuştu.
Uğraştıkları sektörle devlete katkı sunarak istihdam yarattıklarını ve vergilerini ödediklerini belirten Ede, 123 esnafın stok yaparak esnafın karalanmasına müsaade etmeyeceğini ve esnaflarının arkasında olduğunu ifade etti.
“ VATANDAŞLAR GÖNÜL RAHATLIĞIYLA TİCARET YAPABİLİRLER”
Site Başkanı olarak yaşanan en ufak sıkıntı da bile gerekli incelemelerin ve yaptırımların uygulandığını belirten Ede, “Malatyalı hemşerilerimiz emin olsun özellikle bizim bu Malatya Oto Galericiler Sitesi’nde Yakınca’da olan sitede esnafın yaptığı en ufak bir hatayı biz yönetim olarak değerlendirip, esnafa gerekli cezayı müeyyideleri uyguluyoruz. Vatandaşlarımız buraya gelip, gönül rahatlığıyla ticaretlerini ve alışverişlerini yapabilirler. Biz daima haklının yanında yer alıyoruz ve vatandaşlarımızın mağdur olmaması noktasında üstümüze düşen ne varsa yapıyoruz, elbette ki gözden kaçanlar oluyor, bizlere ulaşamayan oluyor fakat biz yönetim olarak en ufak sıkıntılarda bile olaya müdahil olarak mağduriyetleri gideriyoruz. İfadelerine yer verdi.
6 ay ve 6 bin kilometre şartının satışları etkilemeyeceğini söyleyen Arif Ede, araç satışında noterlerin kilometreye bakıp bir değerlendirme de bulunmayacaklarını vurguladı.
“CEZALARIN CAYDIRICI BİR GÜCÜ BULUNMUYOR”
6 ay ve 6 bin kilometre şartının yürürlüğe girmediği için henüz satışlara bir etkisi olmadığını söyleyen Esnaf Deniz Şahin, bu uygulama ile birlikte ilerleyen süreçte fiyatların yükseleceğini düşündüklerini ifade etti.
15 Eylül’den sonra denetimlerin artacağı ve Ticaret Bakanlığı’nın aykırı işlemlere ceza uygulaması ve sektördeki fiyat düşüşü hakkında konuşan Şahin, “Cezaların caydırıcı bir gücü bulunmuyor, günümüzde 500 bin TL’nin altında araç bulunmuyor, 10 milyonlara kadar varan sıfır araç bedelleri var. Bu durumda 8 bin TL’lik bir cezanın caydırıcı bir gücü bulunmuyor. Sektördeki, genel fiyat düşmesi satışları olumsuz yönde etkiledi çünkü ülkemizdeki araç satışları maalesef fiyatlar düşerken olmuyor, fiyatlar yükselirken insanlar alışveriş yapabiliyor.” dedi.
Sektördeki satışların durması ile beraber başta oto sanayi esnafı olmak üzere ekspertiz firmaları ve birçok esnafın bu durumdan etkilendiğini söyleyen Şahin, yakın zamanda bilgi karmaşasının bitmesi ile beraber piyasanın açılacağını ve tekrar işlerimizin yoğunluğunun artacağını dile getirdi.
“İNSANLARIN KAFASININ BİRAZ KARIŞIK”
6 ay ve 6 bin kilometre şartı ile ilgili olarak insanların kafasının biraz karışık olduğunu söyleyen Esnaf Ahmet Uçar, “Bu konuyla ilgili konuşulan çok şey var, bununla ilgili tabi ki insanların kafası biraz karışık bu da satışları ister istemez biraz düşürdü. Bizde bundan dolayı sıfır araçlara biraz daha uzak durmaya çalışıyoruz ama genel olarak baktığımızda şu anda bununla ilgili bir sorun olduğunu veya sorun yaşayacağımızı düşünmüyoruz.” dedi.
Ticaret Bakanlığı’nın aykırı işlemlere ceza uygulaması ile ilgili olarak herhangi bir işlem yapılacağını zannetmediğini ifade eden Uçar, bu uygulama öncesi birçok yasanın geleceği ve birçok ceza yazılacağı söylendiğini ama kararların bir türlü yürürlüğe girmediğini belirtti.
Son olarak piyasa da yaşanan düşüşle ilgili olarak konuşan Uçar, “Piyasada bir düşüş yaşandı diyemeyiz ama bu söylentilerden dolayı illaki insanların kafasının karıştığı için piyasa biraz duruldu. Piyasa durulunca genellikle ihtiyacı olan insanlar araçlarını satamadıkları için otomatikman fiyatları biraz gerilediler bu da piyasayı ufaktan da olsa bir gerilemeye itti ama biz kısa bir süre içerisinde satışların yeniden düzeleceğini düşünüyoruz.” açıklamasında bulundu.
