Gelişen bankacılık sistemleri, yaygınlaşan kredi kartı kullanımı ve dijital ödeme kolaylıklarına rağmen, mahalle bakkallarının asırlık "veresiye defteri" geleneği varlığını sürdürüyor. Kimi esnaf onlarca yıldır veresiye defteri tutarak mahalleliyle kurduğu güven bağını korurken, kimi esnaf ise biriken borç yükü nedeniyle dükkanına "Veresiye yoktur" yazısı asmak zorunda kalıyor.
Kentin farklı noktalarında esnaflık yapan bakkallar, veresiye kültürünün günümüzdeki durumunu ve karşılaştıkları tabloları şu ifadelerle değerlendirdi:
40 Yıllık Sadakat de Var, "Veresiye Yoktur" Yazısı da
Eskimalatya’da esnaflık yapan Demir Kızılarslan,
"40 yıldır veresiye defteri kullanıyoruz. İnsanların veresiye yapıp vermedikleri oluyor, yüzde 5 bir fire verir. O kadar da olur, bizim vatandaşlarımız borçlarına sadıktırlar. Onun için müşterilerimiz iyidir. Et kemiksiz olmaz. Bugüne kadar borçları kapatan bir hayırsever ise görmedim"
ifadelerini kaydetti.
“Artık Millette Kredi Kartı, IBAN Var”
35 senedir veresiye defteri tutuğunu söyleyen Mustafa Kılıç,
“Şu an defterde 10 bin lira civarı borç vardır. Borcunu ödeyen de var, ödemeyen de var. Bazılarının bakıyoruz getirmeyince tamamen siliyoruz. Müşteriyi tanıyorsak 1 aylığına veriyoruz; kimisi 3 ayda getiriyor. Durumu iyi olmayanı idare ediyoruz, durumu iyi olup da getirmeyenin peşine düşüyoruz. Bize borç kapatan hayırsever denk gelmedi. Artık millette kredi kartı, IBAN var; borç işi eski gibi değil, yavaş yavaş kalkıyor"
şeklinde konuştu.
“Bir Hayırsever Tüm Borçları Ödemişti”
2018'de bu işe başladığını dile getiren Bayram Ünver, veresiye defterinde 100-150 bin lira borç olduğunu söyledi. Ünver,
“Alıp 1 ay diyen ama 3-5 ay sonra getiren ya da hiç getirmeyen oluyor. Şimdi kredi kartı var, veresiye gibi sayılıyor. Verdiğimiz kişiler de sürekli gelen tanıdık müşterilerimiz. 2020 yılında bir hayırsever gelip veresiye defterini komple kapatmıştı"
diye konuştu.
“400-500 Bin Lira Borç Birikmiştir”
3 senedir aktif olarak veresiye defteri kullandığını söyleyen Recep Savut,
“Tahminen 400-500 bin lira borç birikmiştir. Veresiye alıp ödemeyen fazlasıyla var, çoğu da akraba, eş dost. Birkaç aydır 'Veresiye yoktur' yazısı astık dükkana. Sadece çok yakın, güvendiğimiz insanlara veresiye yapıyoruz. 3 senedir hiç borç ödeyen bir hayırsevere denk gelmedim"
dedi.
“Ödeyecek Durumda Olanların Parasını Başkasından Almak Bana Yakışmaz”
Markette satılan tüm ürünler veresiye verdiğini dile getiren Nihat Karakuş,
“Ödemelere bağlı olduğu için aylık belli bir kalıbı yok; eskiye yönelik sildiğimiz de var, olup da vermeyenler de var. Bunlar mahalle bakkalının kaderi”
ifadelerini kullandı.
Başkasının veresiyesini kapatmak için gelen hayırseverlerin olduğunu dile getiren Karakuş,
“Buna ben izin vermedim. Ödeyecek durumda olanların parasını başkasından almak bana yakışmaz. Onlardan almaktansa kendim silip deftere attım. Başkasının parasıyla geçinmek esnaflığıma sığmaz"
şeklinde konuştu.
