6 Şubat 2023 deprem tarihinden itibaren geçerli olan Kahramanmaraş, Adıyaman, Hatay, Malatya ve Gaziantep’in İslâhiye ile Nurdağı ilçelerini kapsayan mücbir sebep hali, 30 Kasım 2024 itibarıyla sona erdi. Bununla birlikte vergi beyannameleri ve ödemeleri ertelenen depremzedeler, artık ödeme takvimine uygun hareket etmek zorunda kalacak. Ancak bu durum hala toparlanamamış deprem bölgesini olumsuz etkileyecek gibi görünüyor. Tam da bu noktada konuşan esnaflar bakın neler neler diyor?
BORÇLAR BİRİKMİŞ DURUMDA
Konuyla ilgili konuşan esnaf Nurettin Özdemir,
“Bence depremden dolayı biraz daha uzatmaları gerekiyordu. Çünkü şu anda malum esnafın akıbeti belli değil. Yani işler de durgun. Devletimiz bu yönde biraz ilgi gösterseydi iyi olurdu. İnönü Caddesi Dörtyol'dayız. Buranın da projesi yapılmış, kaldıracaklar. Ben zaten depremden dolayı kapanış da vermedim. Bütün maliyeye olan borçlarım birikmiş durumda. Makul borçlarım mesela duruyor şu anda. Gösterecekleri yerlerde iş yapacak mıyız, yapamayacak mıyız o da belli değil bundan dolayı büyük bir sıkıntı yaşarız”
ifadelerine yer verdi.
ŞU ÇARŞIMIZ YAPILANA KADAR MÜCBİR SEBEBİN UZATILMASI LAZIM
Sözlerine devam eden Özdemir,
“Malatya'yı ben de terk etmeyenlerden biriyim. Çünkü şehrin kalkınması lazım. Devletimizden yana olmamız lazım. Bu şehrin kalkınması lazım. Yani sonuçta şehrin kalkınması da esnafla olur, ticaretle olur. Yani girişimcilikle olur biz bunu yapıyoruz ama devletimiz de Maliye Bakanlığı da bunu göz önüne alması lazım. Yani esnaf olarak şunu diyoruz. Biraz daha mücbir sebebin uzatılmasından yanayız. Yani en azından şu çarşımız yapılana kadar Akpınar bölgesi dediğimiz yerin kalkması lazım esnaf olarak bu görüşteyiz. En azından esnafın bir kısmı oraya gider yerleşir çark döner, bir yapılanmaya gidilir. Çünkü ekonomi istikrar yakalanana kadar siyasi istikrar da yakalanmaz. Malatya'da kalkınmaz o zaman”
diye konuştu.
BİREYSEL DEĞİL TOPYEKUN OLSA HEPİMİZ İÇİN DAHA İYİ OLACAK
Esnaf Abdülkadir Tutan ise konuyla ilgili görüşleri için,
“2 yıl önce bir deprem yaşadık. Tabii iş yerlerimiz yıkıldı. bununla alakalı biz de bu mücbir sebebin devam etmesi yönünde karar alınır diye düşündük. STK'lar vesaire ticaret odaları bu anlamda bayağı bastırdılar ama şu an bireysel başvuruyla devam edeceğini söylediler. Bu topyekun olsa hepimiz için, esnaf için daha iyi olacaktı. Çünkü burada sıkıntılar doğacak bu anlamda. Hala bir umudumuz var bu işin ertelemesi yönünde”
şeklinde konuştu.
PARA KAZANMAYA BAŞLADIĞIMIZ ZAMAN BUNLARI RAHATLIKLA ÖDEYEBİLİRDİK
Ardından Tutan sözlerine şöyle devam etti:
“Malatya'da birçok esnafın iş yerleri yıkıldı. Bizim de şu an iki şubemiz de yıkılmıştı. Şu an konteynerde çalışıyoruz. Bu anlamda vergi ve stopaj yönünden ondan sonra SGK yönünden bunlar ertelenmişti. Bir müddet daha toparlanana kadar en azından sabit bir yere, iş yerine geçene kadar bu mücbir sebep devam etseydi yani para kazanmaya başladığımız zaman bunları rahatlıkla ve taksitle ödeyebilirdik. Ama şu an borçlar birikmiş durumda. Yani yaklaşık aylık 20-25 lira öderken vergi ve stok aldı. Şu an toplamda 450 bin- 500 bin liraya yakın bir borç şu an görünüyor. Taksitle ödesek esnaf için daha da rahat bir ortam olacaktı. Hem bizim için hem bütün esnaf için.
UZATMA TALEP EDİYORUZ
Yani sadece esnaf buradan gitseydi insanların ihtiyaçları devam ediyor. Kalan insanların ihtiyaçları devam ediyor. Gıdadan, oyuncağından her alanda insanların çocuklarının ihtiyaçları devam ediyor. Yani biz depremden bugüne memleketi terk etmeyen esnaflardan biriyiz. Köklü esnaflardanız ama konteynerde hala devam ediyoruz. Bu esnaflık da bir çarkın dişleri gibi devam etmesi gerekiyor. Esnaf giderse hayat durur, hayat biter, memur da aynı şekilde. Bunlar hep memleketin dinamikleri hepsi birbiriyle bağlantılı. Biz yine hem Malatya'daki yerel siyasetten, hem de şu yıkımın şiddetli olduğu dört bölgeden de tüm sivil toplum kuruluşlarından, ticaret odalarından bu yönde bir uzatma talep ediyoruz. Hazine Bakanlığının bir açıklama bekliyoruz hala. Çünkü toplumda ve esnaflarda bu yönde büyük beklenti var. Şu durumda borçların altından kalkamayacak birçok esnaf var. Bu durumun uzatılmasını hala bekliyoruz.”
ZOR GÜNÜMÜZDE BİR YIL DAHA YANIMIZDA DURSUNLAR
Esnaf Suat Özdemir de,
“Öncelikle bu mücbir sebeplerin uzatılmasını istiyoruz. Esnaf olarak gerçekten bundan sonraki süreçte mağduriyetimizi yaşayacağız. En azından bir yıl daha uzatılırsa verilecek dükkanlarımızda rahatlıkla oturup faaliyet gösterdikten sonra onları taksitlendirme imkanıyla daha güzel ödememiz olur. Öncelikle şunu söylemek istiyorum geçen gün milletvekilimiz de buradaydı İnanç Siraç Kara Ölmeztoprak. Ona da sorduk. O da bu işin arkasında olduğunu söyledi. Biz devletimizden bunu istiyoruz”
ifadelerini kullandı.
İKİ TANE EKMEK EVİMİZE GÖTÜRMENİN DERDİNDEYİZ
“Zaten şu an yağımızda kavruluyoruz”
diyerek sözlerine devam eden Özdemir,
“ Depremden önceki bir faaliyetimiz yok. Şu an sadece iki tane ekmek evimize götürmenin derdindeyiz. Devlete vereceğimiz vergiler şu bu olursa nereden ödeyeceğiz? Nasıl ödeyeceğiz? Daha perişan olacağız. Yani dışarıda çalışsak daha güzel olur. Biz de memleketimizi bırakmak istemiyoruz. İnşallah devletimiz bize yardımcı olacak. En kısa zamanda güzel bir haber bekliyoruz Allah'ın izniyle.
BİR YIL DAHA MÜDDET VERSİNLER ESNAFLARA
Bakın burası Malatya. Dünyanın kayısı başkenti. Biz bu iki sene içerisinde Malatya’nın çarkı dönüyorsa bu kayısının yüzünden dönüyordur. Başka illere bakın böyle değil. Başka deprem bölgeleri. İnşallah bir yıl ertelerlerse esnaf kendi iş yerlerine gidecek. Kendi memleketindeki insanları çalıştıracak, dışarıdan kimseyi çalıştırmayacak. Yani bundan eminiz. Bizim amacımız sadece bir yıl. Bir yıl daha müddet versinler esnaflara. Bir yıldan sonra inşallah esnafımız da halkımız da gerçekten ayağa kalkacak. Biz şuan kalkındırma aşamasında değiliz”
şeklinde konuştu.
İLLA Kİ VERECEĞİZ, VERMEYECEĞİZ DİYE BİR ŞEY YOK
Özdemir son olarak şunları kaydetti:
“Biz kendi yağımızla kavruluyoruz. Esnaflar gün oluyor siftahsız kapatıyorlar. Ben evime iki tane ekmek götürüyorsam o arkadaşımı gördüğüm zaman ben üzülüyorum. Şu an zaten dardayız, kötü durumdayız bir yıl daha devlet bize el uzatsın. Fazla bir şey istemiyoruz. Biz istemiyoruz şunu yapın bunu yapın demiyoruz. Bir yıl daha uzatılsın diyoruz. Geri ödemesi bizim halk olarak, millet olarak boynumuzun borcudur. Devlet neyle kalkınacak? Esnaf ile kalkınacak, halkıyla kalkınacak. Hani şu zor günümüzde bir yıl daha yanımızda dursunlar. Bir yıl sonra devam etsinler. Yani illa ki vereceğiz, vermeyeceğiz diye bir şey yok. Zaten şu an bizim aylık aylık ödemelerimiz bekletilmede. Biz bir yıldan sonra ona göre Malatya’da ayağa kalksın, esnaf da ayağa kalksın, devletimiz de ayağa kalksın tekrar toparlanalım.”



