Deprem uzmanları Malatya'daydı Bakın neler konuşuldu?

Malatya Ticaret ve Sanayi Odası (MTSO) ile TMMOB Jeoloji Mühendisleri Odası iş birliğinde 6 Şubat depremlerinin 1. yıl dönümünde konferans düzenlendi. Konferansta Prof. Dr. Naci Görür, Prof. Dr. Okan Tüysüz, TMMOB Jeoloji Mühendisleri Odası Yönetim Kurulu Başkanı Hüseyin Alan, Malatya büyükşehir Belediye Başkan Adayı İbrahim Gezer, STK temsilcileri ve vatandaşlar katıldı.

Yapılan konferansta 6 Şubat depremlerinin tüm detaylarının ve Malatya’nın depremselliği masaya yatırıldı.

“MALATYA OVACIK FAYI GİBİ BAZI FAYLAR ÇOK YAVAŞTIR”

Malatya’nın Doğu Anadolu Bölgesi'nde, deprem tehlikesinin çok yüksek olduğu bir bölgede yer aldığını belirten Prof. Dr. Okan Tüysüz,

“2004 yılı raporu diyor ki Malatya'nın ova içine doğru göçerseniz daha zayıf zemine doğru göçmüş olursunuz. Şehri bu tarafa doğru büyütmeyin. Ama bu raporların aksine Malatya giderek ovanın içerisine doğru göçmeye başladı. Malatya'da da zemin zayıf ama oransal olarak Hatay'dan daha iyi bir zemini olduğunu söylemek mümkün. Depremlere baktığımız zaman Malatya'yı etkilemiş çok sayıda deprem var. Bunları tarihi kayıtlardan okuyarak buluyoruz. Malatya çevresindeki en önemli fayı 6 Şubat'ta kırılan bu Doğu Anadolu Fayı’dır. İkinci önemli fay Malatya Ovacık Fayı. Malatya Ovacık Fayı Malatya'da çok gündem olan, bize çok sık sorulan faylardan biri. Bizim için cevaplanması en zor soru bu tür faylarla ilgili sorulardı. Malatya Ovacık Fayı gibi bazı faylar çok yavaştır. Çok yavaş olduğu için de binlerce yılda bir deprem üretir. Malatya Ovacık Fayı üzerinde İstanbul Teknik Üniversitesi'nden öğrencilerimiz çalışmalar yaptılar ve milattan önce 965 ve 549 yıllarında burada deprem olduğunu söylediler. Malatya'nın içinden fay geçiyor söylentisi ya da söylemleri var Malatya'nın içerisinden fay geçebilir. Bir fay için tehlikelidir diyebilmemiz için o fayın diri olması lazım. Bizim haritalarımızdaki faylar, gri fayları yani geçmişte 5.5 ve üzeri deprem olmuş ayları gösterirler. Bunun altında deprem oluşturmuş faylar, belirsiz faylardır. Bunların diri olup olmadıkları kuşkuludur. Dolayısıyla Malatya içerisinden geçen bir fayın aktif olup olmadığına dair yeterli veri yoktur”

 şeklinde konuştu.

“MALATYA OVACIK DEPREM ÜRETİR Mİ”

Malatya Ovacık Fayına dikkat çeken Tüysüz,

 “Malatya Ovacık Fayı 7’nin üzerinde deprem oluşturma potansiyeli olan bir faydır. Ama ne zaman olur ya da bizim yaşam süremiz içerisinde olur mu? Buna dair bilgimiz yok. Bu soruya ne evet, ne hayır diye cevap veremeyiz. Son olarak Malatya'yı etkileyebilecek, Bingöl Yedisu Fayı var, uzak ama 7.2 büyüklüğünde deprem yaratacak olursa Malatya'da da kısmen de olsa etkili olacağını söyleyebiliriz”

 ifadelerine yer verdi.

“MALATYA'DA BİZ BU KABUSU BİTİREBİLİRİZ”

Deprem kabusunun nasıl bitirebileceğini söyleyen Prof. Dr. Naci Görür,

“Depremi bitiremeyiz ama bugün burada bulunmamın nedeni Malatya'da biz bu kabusu bitirebiliriz. Bu dediklerim yapılmadığı sürece deprem kabusunu atlamayız, yok edemeyiz. Malatya'nın başına ben Belediye Başkanı olarak diyelim ki geldim. Ben Malatya'ya karşı demek ki sorumluluğum var. Peki belediye başkanı olarak oturduğumda şöyle düşünebilirim. Bu Malatya'yı hangi fayda tehdit ediyor? Bunlar nerededir? Özellikleri nedir? Eni boyu nedir? Derinliği nedir? Karakteri nedir? Ne büyüklükte deprem üretme kapasitesi ne zamanda bir deprem üretir? Niye bunu merak etmek durumundayım? İlk oturduğum zaman masama başkan seçilip beraatımı aldıktan sonra çünkü beni başkan seçen insanlarımın, çocuklarımın can güvenliği bu düşünceye bağlıdır. Hiç umursamasam ve deprem olduğu zaman vah vah deprem oldu diye ağlayıp sızlamanın ne anlamı var? Vatandaş onu yapsın. Peki başkan olarak sen niye onu yapıyorsun? Neden daha önce Malatya'yı tehdit eden fayların özelliğini, yerini, yurdunu karakterini bilmiyorsun?”

şeklinde konuştu.

“TÜRKİYE DEPREMDEN ALABİLDİĞİNCE ETKİLENİYOR”

Yer bilimcilerine yeterince destek olunmadığını belirten Görür,

 “Malatya'yı tehdit eden Malatya'ya saldıracak düşmanımı bilmiyorsam benim hayatta güvenim yok, demektir. Size samimi söylüyorum. Türkiye'de yer bilimciler, araştırma yapmak için, para bulmak için çalmadıkları kapı kalmıyor. Ne hükümet, ne belediyeler beş kuruş para vermiyor. Türkiye depremden alabildiğince etkileniyor. Yüz binlerce insanımız ölüyor. Biz deprem araştırmalarına doğru dürüst para vermiyoruz. Bu son günlerde TÜBİTAK para vermeye başladı”

 ifadelerini kullandı.

“MALATYA'NIN DEPREM HIZI ÇOK FAZLADIR”

Belediye Başkanlarının fayları çok iyi bilmesi gerektiğinin altını çizen Görür,

 “Belediye Başkanlarının olarak bir görevi de bu fayların araştırılmasını sağlamak olur. Malatya fayı var, Ovacık fayı var ve Doğu Anadolu fayı var. Doğu Anadolu fayı her 250 senede bir deprem oluyor deniliyor. Deprem kentini yöneten Belediye Başkanının bu bilgi ve beceride olmasını istiyoruz. Herhangi bir fay çalışıp deprem üretirse Malatya'yı nasıl etkiler? Deprem dalgaları Malatya'nın yerin altında nasıl yayılır? Deprem dalgaları yayılımı Malatya'nın zeminine, jeolojisine göre kendini ayarlar. Deprem dalgaları kimi yerde sönümlenir. Kimi yerde daha güçlenir. Malatya'nın deprem hızı çok fazladır. Yani herhangi bir nokta inadına sarsıldıkça sarsılır. Hızı artar çok hızlı sallanır. Orada can da dayanmaz, mal da dayanmaz, yıkılır. Bir başka yerde depremin hızı azdır, fazla sallamaz”

 açıklamalarında bulundu.

 “DEPREM KENTİNDE KENT BÖYLE YÖNETİLMEZ”

Depremin geleceğini seneler önce bildiren Görür,

 “Bu depremin geleceğini biz senelerce önce söyledik. Ben Naci Görür olarak Malatya'ya dört kere geldim konferans verdim. Verdiğim konferansta bağıra bağıra Malatya'ya deprem geliyor, aklınızı başınıza toplayın, diye ben konferanslar verdim. Bir kulaklarından girdi, diğer kulaklarından çıktı. Şimdi bana sorarsanız bir Belediye Başkanı Malatya'yı tehdit eden fayları bugünkü bilgilerle en iyi bilgiye sahip olası gerekiyor. Malatya'nın altından geçerken neler yapacağını, nasıl davranacağını da bilmesi gerekiyor. Belediye meclisinde o parmak kaldıranlar on katlı bina yapın, burada beş katlı bina yapın, orada şunu yapın demekle olmuyor. Siz oyun oynuyorsunuz. Deprem kentinde kent böyle yönetilmez. Patron yerin dinamiğidir, yeraltı neyi isterse tutar, neyi istemezse yıkar, başınıza geçirir. Sizi de öldürür. Doğa böyledir, doğayla uyuşmak zorundasın. Doğanın kanunlarını anlayıp, kendi yapılarını ona göre yapmalısın. Demek ki Malatya'yı artık istediğim gibi değil doğaya barışık bir şekilde geliştirmelisin. O zaman o şehir kendi dinamiğiyle barışık olduğu için deprem dirençli hale gelir”

 şeklinde konuştu.

“MALATYA'NIN HANGİ EVLERİ DEPREM DİRENÇLİ”

“Bir Belediye Başkanının deprem birikimi ve deprem kültürü yoksa Malatya'yı asla deprem dirençli yapamazsınız. Kesinlikle yapamazsınız” diyen Görür,

 “Malatya'nın altyapısının deprem dirençli olmak zorunda. Malatya'nın belediye başkanı depremde hangi yolun yıkılacağı, gideceği, gitmeyeceğini tahmin edebilir o dediğim haritalardan Depremin en tehlikeli yerlerde olan yolları deprem güvenliği yapılıp yapılmamasını araştırması gerekiyor. Malatya'nın hangi evinin deprem dirençli, hangi evlerin yıkılacağı, hangilerinin güçlenmesi ihtiyacı olduğunu araştırma yaparak siz Belediye başkanları olarak ortaya koyabilirsiniz. Malatya Belediyesi bütçesinin bir kısmını bu işi bu işe yaptıramaz mı? Veya bünyesindeki mühendislere biraz bilgi vererek bunu kendisi yapamaz mı?”

 sözlerine ekledi.

“İNŞAATLARDAN MALZEME ÇALINMIŞ”

Görür,

 “Bir ülkede eğer bir deprem aşırı can alıyorsa binlerce insanı yok ediyorsa, o toplum tefessüh etmiş toplumdur yani kokuşmuş toplumdur. Bu depremde, bu kadar kayıp verilmemizin nedeni inşaatlardan, şuradan, buradan bir anlamda malzeme çalınmıştır. Yeterince malzeme kullanılmamıştır. Yeterince kalitede mühendislik gösterilmemiştir. Bunu devlet söylüyor. Yani şimdi Malatya'yı deprem dirençli yapmak mı istiyorsunuz? O zaman böyle bir Belediye Başkanından bunu isteyin”

diyerek sözlerini noktaladı.